-    Παγωμένη παραμένει η διατραπεζική αγορά για τις ελληνικές τράπεζες. Άντλησαν περίπου 9 δις ευρώ από την δημοπρασία της ΕΚΤ
-    Τα ομόλογα 15 δις ευρώ του πακέτου στήριξης και πως με ποιο κόστος θα «εξαργυρωθούν» στην ΕΚΤ


Πρόσβαση σε πολύτιμη ρευστότητα με χαμηλό κόστος, σε σύγκριση με τα επιτόκια δανεισμού από το εξωτερικό, αποκτούν οι τράπεζες μετά και την υπουργική απόφαση Παπακωνσταντίνου με την οποία ανοίγει και τυπικά ξανά η παροχή ρευστότητας από το πακέτο στήριξης.

Η απόφαση της Ευρωπαικής Κεντρικής Τράπεζας να κάνει αποδεκτά ως ενέχυρο και μετά την 31/12/2010 κρατικά και εταιρικά ομόλογα με αξιολόγηση ως και ΒΒΒ- δεν είχε, προς το παρόν έμπρακτο θετικό αποτέλεσμα για τις ελληνικές τράπεζες στις αγορές.  Με τα spreads του Δημοσίου να φθάνουν σε νέα ιστορικά υψηλά επίπεδα και τις υποβαθμίσεις των τιτλοποιήσεων η έκδοση απλών ή καλυμμένων ομολόγων και η διάθεσή τους σε τελικούς επενδυτές παραμένει για τις τράπεζες απαγορευτική λόγω υψηλού κόστους. Κλειστή παραμένει για την ίδια αιτία και η αγορά αναχρηματοδότησης καθώς και τα ελληνικά κρατικά ομόλογα που γίνονται αποδεκτά ( όσα λήγουν εντός διετίας) ως ενέχυρο δανεισμού από τις ξένες τράπεζες τιμολογούνται με ασύμφορους όρους για το εγχώριο τραπεζικό σύστημα. Μοναδική διέξοδος άντλησης ρευστότητας για τις ελληνικές τράπεζες παραμένει, ως εκ τούτου, η Ευρωπαική Κεντρική Τράπεζα. Χαρακτηριστικό είναι ότι κατά την τελευταία δημοπρασία της ΕΚΤ οι ελληνικές τράπεζες άντλησαν, σύμφωνα με πληροφορίες, περίπου 9 με 10 δις ευρώ από τα 17 δις ευρώ.  

Στην ΕΚΤ οι τράπεζες θα εξαργυρώσουν και το συμπληρωματικό «πακέτο» στήριξης που θα λάβουν από το ελληνικό Δημόσιο. Η σχετική υπουργική απόφαση υπογράφηκε την περασμένη Τετάρτη, είχε, όμως, «κλειδώσει» ήδη από τον Φεβρουάριο. Για αυτό και αμά την υπογραφή της υπουργικής απόφασης Εθνική Τράπεζα, Alpha Bank, EFG Eurobank και Τράπεζα Πειραιώς υπέβαλαν αιτήσεις για άντληση επιπρόσθετης ρευστότητας. Οι τράπεζες αιτούνται να λάβουν ειδικά ομόλογα ελληνικού Δημοσίου καθώς και να εκδώσουν οι ίδιες ομόλογα με την εγγύηση του Δημοσίου. Μέχρι σήμερα οι τράπεζες έχουν αντλήσει από το σκέλος των εγγυήσεων περίπου 3 δις ευρώ και από τα ειδικά ομόλογα άλλα  4,6 δις ευρώ. Μένουν, δηλαδή, αναξιοποίητα 12 δις ευρώ από τις εγγυήσεις άλλα 3,43 δις ευρώ από τα ειδικά ομόλογα. Υπάρχουν, επιπρόσθετα, αδιάθετα, άλλα 1,3 δις ευρώ από το σκέλος των προνομιούχων μετοχών καθώς κάποιες τράπεζες ( Εθνική, Πειραιώς κά) άντλησαν λιγότερα κεφάλαια από αυτά που τους αναλογούσαν ενώ κάποιες άλλες ( Aspis Bank) δεν υπήχθησαν το Μάιο του 2009 και πιθανότατα θα κάνουν χρήση των προνομιούχων μετοχών τώρα.

Η επί το δυσμενέστερο αλλαγή της συγκυρίας κάνει τις τράπεζες να σπεύδουν να κάνουν χρήση και των εγγυήσεων του Δημοσίου για το κόστος των οποίων γκρίνιαζαν πριν τον περασμένο Οκτώβριο. Με τα τωρινά δεδομένα το κόστος έκδοσης εταιρικών ομολόγων με εγγύηση Δημοσίου δεν θα διαμορφωθεί μεταξύ Euribor συν 175 μονάδες βάσης και Euribor συν 200 μονάδες βάσης. Και αυτό γιατί οι τράπεζες δεν θα διαθέσουν τις ομολογίες σε τελικούς επενδυτές αλλά θα τις χρησιμοποιήσουν ως ενέχυρο για δανεισμό απευθείας από την ΕΚΤ.  


Θα πέσει η ρευστότητα στην αγορά;

Παρά το γεγονός ότι οι διοικήσεις μεγάλων τραπεζών διευκρινίζουν ότι η επιπρόσθετη ρευστότητα ως 17 δις ευρώ που θα αντλήσουν οι τράπεζες από το πακέτο στήριξης θα κατευθυνθεί στην αγορά μέσω ενίσχυσης των χορηγήσεων δανείων, οι αναλυτές κρατούν μικρότερο καλάθι. Και αυτό γιατί οι εκτιμήσεις των τραπεζιτών για την πορεία των επισφαλειών και κατ επέκταση των προβλέψεων έχουν στηριχθεί σε αναλύσεις για μείωση του ΑΕΠ ως 2,8%. Εκτιμήσεις που ήδη αναθεωρούνται επί τω χείρω. Οι τράπεζες φοβούνται ότι η ύφεση μπορεί να είναι ακόμη πιο βαθιά και οι επισφάλειες να ξεπεράσουν και το 12,5% επί του συνολικού χαρτοφυλακίου χορηγήσεων. Ταυτόχρονα το κλίμα ανησυχίας που συντηρεί η παραμονή των spreads σε υψηλά επίπεδα έχει ως αποτέλεσμα να συνεχίζεται η εκροή καταθέσεων. Οι τράπεζες, ήδη από το Νοέμβριο, αναγκάστηκαν να αυξήσουν την ρευστότητα που αντλούν από την ΕΚΤ την οποία δεν μετακύλησαν στην αγορά.  
Κατά την διάρκεια του δ τριμήνου του 2009 οι νέες χορηγήσεις των τεσσάρων μεγάλων ελληνικών τραπεζών αυξήθηκαν μόλις κατά 1,5% σε σχέση με το γ τρίμηνο της ίδιας χρονιάς. Ειδικότερα, Εθνική, Alpha, Eurobank και Πειραιώς χορήγησαν κατά την διάρκεια του δ τριμήνου του 2009 δάνεια 220,9 εκατ. ευρώ έναντι 217,7 εκατ. ευρώ. Το ένα τρίτο αυτών μάλιστα ( 71,6 εκατ. ευρώ) το χορήγησε η Εθνική
Η ρευστότητα του τραπεζικού συστήματος είναι σημαντικά περιορισμένη και με την χώρα να βρίσκεται σε μακρύ τούνελ δημοσιονομικής εξυγίανσης πιθανώς να παραμείνει χαμηλή για αρκετό διάστημα σημειώνουν τραπεζικά στελέχη τονίζοντας ότι για τον λόγο αυτό οι συνετές επιχειρήσεις επιδιώκουν να αναχρηματοδοτήσουν δάνεια ή να συνάψουν νέο δανεισμό με ορίζοντα επταετίας-οκταετίας, ακόμη και αν πρέπει να πληρώσουν λίγο πιο τσουχτερό επιτόκιο.

Τέλος με τις τιμές των κρατικών και τραπεζικών ομολόγων να υποχωρούν η καθαρή θέση των τραπεζών ροκανίζεται. Εντός του δ τριμήνου της περασμένης χρονιάς η καθαρή θέση των Εθνικής,  Alpha Bank, EFG Eurobank και Τράπεζας Πειραιώς  μειώθηκε κατά περίπου 1 δις ευρώ.