Σήμερα τα Ιωάννινα γιορτάζουν τον δικό τους Άγιο, τον Άγιο Γεώργιο που δεν είναι μόνο προστάτης της πόλης αλλά και της Προεδρικής Φρουράς καθώς αυτός συνδέεται και με την μάχη του Μπιζανλιου που άνοιξε τον δρόμο για τον ελληνικό στρατό να μπει στην πόλη και να την καταλάβει.

Το Συναξάρι του Νεομάρτυρος  Αγίου Γεωργίου
Ο Άγιος Γεώργιος γεννήθηκε το 1808 μ.Χ. στο χωριό Τζούρχλι (ή Τζούραλη) της επαρχίας Γρεβενών (σήμερα φέρει την ονομασία Άγιος Γεώργιος), από γονείς φτωχούς γεωργούς, τον Κωνσταντίνο και τη Βασίλω. Ο Γεώργιος, επειδή οι γονείς του ήταν φτωχοί, παρέμεινε αγράμματος. Ορφάνεψε σε παιδική ηλικία και πήγε στα Ιωάννινα, όπου έγινε Ιπποκόμος του Χατζή Αβδουλά, αξιωματικού του Ιμίν πασά, στον οποίο και παρέμεινε για οκτώ χρόνια.

Κατά τον Οκτώβριο του 1836 μ.Χ. συκοφαντήθηκε από εχθρούς του Τούρκους, ότι δήθεν, προηγουμένως εξισλαμίστηκε και κατόπιν επανήλθε στη χριστιανική θρησκεία. Μπροστά στον κριτή ο Γεώργιος απολογήθηκε με θάρρος και απέδειξε ότι ποτέ δεν έγινε αρνησίθρησκος. Έτσι, αφού βρέθηκε και απερίτμητος τον άφησαν ελεύθερο.

Αργότερα πήρε σύζυγο ονόματι Ελένη και στις 30 Δεκεμβρίου του 1837 μ.Χ. γεννήθηκε το παιδί τους, που 8 μέρες μετά, στις 7 Ιανουαρίου, εορτή του Προδρόμου, βαπτίστηκε και, λόγω της ημέρας, έλαβε το όνομα Ιωάννης.

Στην συνέχεια, ο Γεώργιος, προσλήφθηκε Ιπποκόμος του μουσελίμη Φιλιατών και πήγε στην πόλη αυτή. Κατόπιν με άδεια του αφέντη του, ήλθε στα Ιωάννινα για δικές του υποθέσεις, όπου την 12η Ιανουαρίου 1838 μ.Χ., ημέρα Τετάρτη, κάποιος Οθωμανός τον συκοφάντησε ότι δήθεν ήταν προηγουμένως Τούρκος και ξανάγινε χριστιανός. Έτσι συνελήφθη, φυλακίστηκε και με τη βία οι Τούρκοι προσπαθούσαν να τον αλλαξοπιστήσουν. Ο Γεώργιος όμως, παρέμεινε αμετάπειστος, ομολογώντας τον Χριστό. Μάταια λαός και κλήρος προσπαθούσαν να τον πείσουν να δραπετεύσει από τη φυλακή. Αυτός επέμενε να μαρτυρήσει για τον Χριστό. Τρεις φορές που οδηγήθηκε στον κριτή, συνεχώς ομολογούσε την πίστη του.

Έτσι τη Δευτέρα 17 Ιανουαρίου 1838 μ.Χ., ο Γεώργιος απαγχονίστηκε στην αγορά. Τρεις ημέρες έμεινε κρεμασμένος στην αγχόνη και στο διάστημα αυτό κάθε βράδυ ένα ουράνιο φως έλαμπε στο κεφάλι του. Από την ώρα δε εκείνη ένας καταιγισμός θαυμάτων πλημμύρισε την πόλη. Πλήθος παραλύτων και πασχόντων από ποικίλες ασθένειες προστρέχοντας στον άγιο λάμβαναν τη θεραπεία τους. Ακόμη και «μια Τούρκα (Τουρκάλα) άρπαξε την κάλτσα από το πόδι του αγίου και έτρεξεν εις μίαν άρρωστη Τούρκα, ήτις εθεραπεύθη αμέσως». Γι’ αυτό και στις εικόνες ο άγιος εικονίζεται κρεμασμένος και φορώντας κάλτσα μόνο στο ένα πόδι, η πρώτη μάλιστα εικόνα του φιλοτεχνήθηκε 13 μόλις ημέρες μετά το μαρτύριό του. Έπειτα, το λείψανο του, δωρήθηκε από τον Μουσταφά πασά στον Μητροπολίτη Ιωαννίνων Ιωακείμ και τάφηκε με τιμές δίπλα στο ιερό Βήμα του Μητροπολιτικού ναού του Αγίου Αθανασίου.

Την 26η Οκτωβρίου 1971 μ.Χ. έγινε η ανακομιδή των Ιερών λειψάνων του Αγίου, στο ναό που έφερε το όνομα του και κτίστηκε στον τόπο που πριν ήταν το σπίτι του. Ο Άγιος τιμάται και στην Κέρκυρα στην «Παναγία των ξένων», όπου εικονίζεται ως νεαρός φουστανελοφόρος.

ΠΩΣ Ο ΑΓΙΟΣ ΝΕΟΜΑΡΤΥΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΕ ΤΑ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 
Μάχη του Μπιζανίου - 21η Φεβρουαρίου 1913

Ένα άγνωστο σε πολλούς γεγονός στη Μάχη του Μπιζανίου, 1912-1913. Η σημαντικότερη Μάχη των Α’ Βαλκανικών Πολέμων μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας για την Απελευθέρωση των Ιωαννίνων. Ένας πόλεμος 100 ημερών μέσα σε πολύ δύσκολες καιρικές συνθήκες και απέναντι σε έναν καλά οργανωμένο και τέλεια οχυρωμένο Τουρκικό Στρατό.

Τα Οχυρά Μπιζανίου λόγω της φύσης του εδάφους και της τέλειας κατασκευής ήταν απόρθητα. Το χιόνι, το κρύο και οι κακουχίες μεγαλύτερος ακόμη εχθρός για τους Έλληνες Στρατιώτες. Τα Γιάννενα όμως, αυτή η Ιστορική Πόλη των Γραμμάτων και των Εθνικών Ευεργετών έπρεπε να ελευθερωθούν, ήταν απαίτηση όλων των Ελλήνων. Εθελοντές από όλη την Ελεύθερη Ελλάδα και κυρίως από Κρήτη ήλθαν γι’ αυτόν τον αγώνα.

Βραδιάζει η 20η Φεβρουαρίου 1913, μια ακόμα παγερή νύχτα για τους Έλληνες Στρατιώτες των Προφυλακών Μάχης. Κάπου εκεί στα μεσάνυχτα αυτοί οι στρατιώτες της Προφυλακής, βλέπουν στον απέναντι λόφο μια φωτεινή φιγούρα, κάτι ανεξήγητο και απόκοσμο, έναν νεαρό άντρα γύρω στα τριάντα με κόκκινο φέσι και γιλέκο και μακριά φουστανέλα. Δεν πατούσε στη γη, σαν να πετούσε λίγο πιο ψηλά από το έδαφος. Τρόμαξαν και άρχισαν να φωνάζουν. Έρχεται πιο κοντά τους. Στο χέρι του κρατούσε Σταυρό και ένα απαλό λευκό φως τύλιγε το σώμα του και τους λέει: «Μην φοβάστε αύριο θα είστε νικητές. Με το ξημέρωμα η πόλη μου θα είναι ελεύθερη είναι Θέλημα Θεού» και όπως ήλθε έτσι και εξαφανίστηκε. Κατεβαίνουν γρήγορα και πάνε στον καταυλισμό και βλέπουν και εκεί τους στρατιώτες αναστατωμένους. Τον είδαν και αυτοί.

Εκείνη την νύχτα έγινε μια επιχείρηση, καταδρομική θα έλεγα από άλλη κατεύθυνση την οποία δεν γνώριζε ούτε ο Αρχιστράτηγος Διάδοχος Κωνσταντίνος. Ένας παράτολμος Ταγματάρχης ο Ιωάνης  Βελισσάριος, παίρνει το Τάγμα του, δεν πάει προς Μπιζάνι αλλά πίσω από την Δουρούτη και παρουσιάζεται ξαφνικά μπροστά στις Τουρκικές Προφυλακές της πόλης στο σημερινό Στρατόπεδο που φέρει το όνομα του “Βελισσαρίου”.

–  «Το Μπιζάνι έπεσε είστε περικυκλωμένοι» τους λέει και αυτοί βλέποντας ένα ολόκληρο Τάγμα στην άκρη της πόλης τον πίστεψαν. Ειδοποιεί κοντά στα ξημερώματα τον Διάδοχο Κωνσταντίνο να ετοιμαστεί για τις διαπραγματεύσεις παραλαβής της πόλης, ο οποίος και του είπε για το παράτολμο και άνευ διαταγής επιχείρημα του την ιστορική φράση: «Σου πρέπει Ράπισμα, αλλά και Φίλημα».

Ο Ελληνικός Στρατός την επομένη, 21 Φεβρουαρίου, μπαίνει Νικητής στη θρυλική πόλη. Γίνεται η παράδοση της πόλης από τον Εσάτ Πασά και την μεθεπομένη παρελαύνει ο Ελληνικός Στρατός μπροστά στους ενθουσιώδες Γιαννιώτες και πάνε στην Μητρόπολη Ιωαννίνων για την Δοξολογία.

Μπαίνοντας στον Ναό της Μητρόπολης οι στρατιώτες βλέπουν μπροστά τους την εικόνα ενός Αγίου Φουστανελά. Άρχισαν να φωνάζουν δυνατά και να κλαίνε μέσα στην εκκλησία «Αυτός, Αυτός ήταν στο Μπιζάνι. Αυτός μας είπε θα πάρουμε την πόλη». Κλάματα, ευχαριστίες, δοξολογίες από όλο τον γονατισμένο λαό. Θαυμαστός ο Θεός εν τοις Αγίοις Αυτού. Θα μπορούσε να ακουστεί από μερικούς η παραπάνω διήγηση ως ένα ακόμη θρησκευτικό μύθευμα, δεν είναι όμως.

Στα Γιάννενα τότε υπήρχε Γαλλικό Προξενείο και η σύζυγος του Γάλλου Πρόξενου ήταν η γνωστή Γαλλίδα Λογοτέχνης Γκυ Σαντεμπλέρ (ψευδώνυμο της Jeanne-Violet- Dussap) η οποία και κρατούσε ημερολόγιο της Πολιορκημένης Πόλης και των Πολεμικών Γεγονότων. Δεν ήταν θρησκευόμενη γυναίκα, το αντίθετο μάλιστα. Αυτή λοιπόν ιστορεί τα παραπάνω και μίλησε και η ίδια με τους στρατιώτες.