Η σημερινή επέτειος συμπλήρωσης πενήντα χρόνων από την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ μου έδωσε μια καλή ευκαιρία να ασχοληθώ με όσα διαδραματίζονται στο πεδίο του άλλοτε κραταιού κόμματος που κυβέρνησε για πολλά χρόνια την Ελλάδα. Παρά το γεγονός ότι το αποτέλεσμα που έφερε στις πρόσφατες ευρωεκλογές δεν ήταν και αρνητικό, εντούτοις ο Νίκος Ανδρουλάκης σήκωσε το γάντι, με τις κάλπες για την ανάδειξη του νέου αρχηγού να στήνονται στις αρχές Οκτωβρίου. Θα προτιμούσα να μην δώσω έμφαση στα πρόσωπα που πρωταγωνιστούν σε αυτήν την εσωκομματική διαδικασία, αλλά στο ποια μπορεί να είναι η επόμενη μέρα για την παρουσία του κινήματος στην ελληνική πολιτική σκηνή. Κατά την ταπεινή μου άποψη, το ΠΑΣΟΚ έχει μια τελευταία μεγάλη ευκαιρία για να επανασυστηθεί με την ελληνική κοινωνία και να διαδραματίσει το ρόλο του ενός εκ των δύο βασικών πολιτικών δυνάμεων-πυλώνων της αστικής δημοκρατίας, κατά συνέπεια να διεκδικήσει εκ νέου την εξουσία. Το εγχείρημα αυτό έχει αδιαμφισβήτητα μεγάλο βαθμό δυσκολίας, αλλά στην πολιτική «ποτέ μην λες ποτέ». Η συγκυρία είναι θετική. Από τη μία πλευρά, ο Σύριζα βρίσκεται βυθισμένος σε μια ατελείωτη εσωστρέφεια που δεν του δίνει πολλά περιθώρια επανάκαμψης, αφού η απόσταση που χωρίζει πλέον τα αντίπαλα στρατόπεδα στο εσωτερικό του είναι χαοτική. Η Κουμουνδούρου βιώνει μια κρίση που δύσκολα πλέον μπορεί να ξεπεράσει. Στην αντίπερα όχθη, η Κυβέρνηση καταγράφει πτώση στα ποσοστά της, είναι αντιμέτωπη με μια έντονη λαϊκή δυσαρέσκεια, όπως αποκάλυψε και η τελευταία μέτρηση της MRB, ενώ διανύει ήδη τη δεύτερη τετραετία της. Ταυτόχρονα, ένα σημαντικό κομμάτι των ψηφοφόρων εμφανίζεται αποστασιοποιημένο, αφού σήμερα δεν το εκφράζει κανένας πολιτικός σχηματισμός. Συνεπώς, για το ΠΑΣΟΚ της επόμενης μέρας θα εξαρτηθούν πολλά από τη στρατηγική που θα ακολουθήσει. Μία στρατηγική που πρέπει να εμπεριέχει έννοιες, όπως είναι η σύνθεση, η διεύρυνση, το άνοιγμα στην κοινωνία και ο ρεαλισμός. Από το 1974 έχουν περάσει πολλά χρόνια. Χρειάζεται μια ριζική αναμόρφωση του βασικού πολιτικού αφηγήματος της Χαριλάου Τρικούπη, προκειμένου να ανταποκρίνεται στις ανάγκες της εποχής, αλλά και στις προσδοκίες της νέας γενιάς, η οποία συνεχίζει και στις μέρες μας να αντιμετωπίζει αδιέξοδα. Το ΠΑΣΟΚ οφείλει να αποφύγει τις αναχρονιστικές ταμπέλες του παρελθόντος δεξιός-αριστερός-κεντρώος, δημιουργώντας ένα συνεκτικό σχέδιο διακυβέρνησης που να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες του σύγχρονου Έλληνα. Να επανακτήσει σχέσεις εμπιστοσύνης με τους πολίτες, αξιοποιώντας το στελεχιακό του δυναμικό στην αυτοδιοίκηση που του αφήνει περιθώριο για πιο άμεση και αποτελεσματική επικοινωνία. Να εντάξει πρόσωπα που μπορεί να μην έχουν τις κομματικές περγαμηνές, αλλά μπορούν να συνεισφέρουν μέσα από την εμπειρία τους στους χώρους εργασίας, το πανεπιστήμιο, την αγροτική παραγωγή, τον τουρισμό και αλλού. Να αντισταθεί στον ελιτισμό. Να προτάξει δράσεις και να αναλάβει πρωτοβουλίες με εθνικό πρόσημο που θα αγγίζουν τον μέσο Έλληνα, ανεξάρτητα του τι ψήφισε στις προηγούμενες εκλογές. Να δώσει ένα ξεκάθαρο μήνυμα ότι άφησε πίσω τα αρνητικά, κράτησε τα θετικά και πορεύεται με όρους μέλλοντος. Είναι σημαντικό για έναν πολιτικό οργανισμό να σέβεται την πολιτική του παρακαταθήκη, αλλά ίσως να είναι ακόμα πιο καθοριστικό να μπορεί να προσαρμόζεται στα νέα δεδομένα και να διαμορφώνει τις κατάλληλες προϋποθέσεις για ένα βιώσιμο και ανθεκτικό μέλλον. Αν προσεγγίσει το αύριο, με μία νέα κουλτούρα και αντίληψη, τότε θα έχει κάνει ένα σοβαρό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Γιατί στο τέλος της ημέρας κάθε κόμμα οφείλει να έχει έναν βασικό στόχο: μία ισχυρή Ελλάδα, με ανάπτυξη, νέες ευκαιρίες, ευημερία, κοινωνική συνοχή και αλληλεγγύη, σε μία πραγματικά δυνατή Ευρωπαϊκή Ένωση.