Το nextdeal.gr συμμετέχοντας στις εκδηλώσεις για τα 200 χρόνια από την Επανάσταση του 1821, αναμεταδίδει από το 4e tv την εκπομπή «ΟΙ ΔΑΣΚΑΛΟΙ ΤΟΥ ΓΕΝΟΥΣ | 200 Χρόνια από την Επανάσταση» (Σύλλογος Ιεραποστολικής Δράσεως Ο Μ. Βασίλειος).

Παρουσιαστής είναι ο κ. Νικόλαος Σανίδας, Θεολόγος - Πληροφορικός, ενώ μεταξύ άλλων στο πλαίσιο του αφιερώματος ο κ. Δημήτριος Παπαδόπουλος, φιλόλογος αναπτύσσει το θέμα Οἱ Δάσκαλοι τοῦ Γένους: Ὁδηγοί ἀπό τό σκοτάδι τῆς σκλαβιᾶς, στό ἄστραμμα του '21.

Ο κ. Φιλόθεος Κεμεντζετζίδης, φιλόλογος παρουσιάζει την θρησκευτική προσωπικότητα του όσιου Σοφιανού. Υπήρξε διακεκριμένη θρησκευτική φυσιογνωμία και ένας μεγάλος αγωνιστής σε δύσκολους καιρούς.

Η μορφή και το έργο του, επηρέασαν τόσο τη ζωή και την ιστορία της Πολύτσανης, όσο και της Ηπείρου γενικότερα. Οι αγώνες του, με επίκεντρο την Πολύτσανη, σφράγισαν την πορεία αυτού του τόπου.Η συμβολή του, στο σταμάτημα της εξώμοσης (δηλ. στην άρνηση με την βία του χριστιανισμού και αποδοχής του μουσουλμανισμού) στην Ήπειρο, υπήρξε αποφασιστική.

Πολλοί τον ονομάζουν Απόστολο, Πρόδρομο του Κοσμά του Αιτωλού και ισάξιό του. Σημασία πάντως έχει ότι ο Άγιος Σοφιανός, κατέχει ξεχωριστή θέση στους ήρωες και τους μάρτυρες της οικουμενικής ορθοδοξίας.

Για τον Ἄνθιμο Γαζή τοποθετείται η κ. Ἄννα Σαββίδου - Φρουζάκη φιλόλογος.Ο Πηλιορείτης διαφωτιστής και Δάσκαλος του Γένους,γεννήθηκε τον Μάρτιο του 1758 στο γραφικό χωριό Μηλιές του Πηλίου στη φτωχική και πολύτεκνη οικογένεια του Παναγιώτη και της Μαρίας Γκάζαλη έχοντας άλλα επτά αδέρφια.

Η αγάπη του για τα γράμματα, αλλά και την ορθόδοξη πίστη δεν άργησε να γίνει το βασικό του ενδιαφέρον και έτσι πραγματοποίησε τις σπουδές του στο πλάι γνωστών ιερωμένων της περιοχής, τόσο στις Μηλιές όσο και στη Ζαγορά και τέλος στην Κωνσταντινούπολη. Εκεί χειροτονήθηκε τελικά αρχιμανδρίτης και το όνομά του μετατράπηκε σε Άνθιμος Γαζής.

Η συγγραφική του δραστηριότητα αναπτύχθηκε σε μεγαλύτερο βαθμό από το 1799 και για τουλάχιστον μια δεκαετία ως το 1812. Μετέφραζε ο ίδιος έργα Ελλήνων, αλλά και ξένων συγγραφέων και ανέλαβε και τις εκδόσεις αρκετών βιβλίων. Παράλληλα έγραψε και δικά του έργα, ορισμένα εκ των οποίων αποτελούν αξιοσημείωτο πνευματικό θησαυρό, όπως το τριών τόμων Λεξικό της Ελληνικής Γλώσσας και το πεντάτομο έργο “Ελληνική Βιβλιοθήκη”, που περιείχε βιογραφίες των εξόχων Ελλήνων συγγραφέων κυρίως της αρχαιότητας.

Στη φωτογραφία ο πίνακας του μεγάλου ζωγράφου Νικολάου Γύζη το «Κρυφό σχολειό»