Ιστορικά θέματα που σχετίζονται με την περίοδο της Τουρκοκρατίας και την Ελληνική Επανάσταση, την συνεισφορά της Εκκλησίας και του Ιερού Κλήρου στους αγώνες του Έθνους καθώς και με γεγονότα και πρόσωπα που διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στην τοπική μας Εκκλησία, αναδεικνύει ο Σεβασμιωτάτος Μητροπολίτης κ. Παντελεήμων στο πλαίσιο των διαδικτυακών ομιλιών με τον γενικό τίτλο Μαρτύρων και ηρώων αίματα. Το NextDeal.gr παρακολούθησε και αναμεταδίδει το πρώτο και δεύτερο μέρος της ομιλίας του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμονος με θέμα: «Μη λησμονείτε το σχοινί, παιδιά, του Πατριάρχη!»,που αναφέρεται στον απαγχονισμό του Γρηγόριο τον Ε΄ στις 10 Απριλίου του 1821.

Το φρικτό τέλος του Πατριάρχη

Στις 10 Απριλίου του 1821 Κυριακή του Πάσχα, ο Σουλτάνος καθαίρεσε τον Γρηγόριο τον Ε΄, διέταξε να τον περιφέρουν στον Πόλη, να τον φτύνει ο όχλος και να τον κακοποιεί. Στον τέλος τον κρέμασε από τη Μεσαία Πύλη του Πατριαρχείου διατάζοντας να μείνει εκεί κρεμασμένος, επί τρεις ημέρες. Κατόπιν παρέδωσε τη σορό του στον όχλο, που, αφού την έσυρε στους δρόμους, περιγελώντας και βρίζοντας, την έριξε στο Βόσπορο.

Στις 13 Απριλίου κάποιοι αγόρασαν το λείψανο αντί 800 γροσίων και αφού το έσυραν από τους κεντρικούς δρόμους της Κωνσταντινούπολης το έριξαν στη θάλασσα, αφού το έδεσαν με ένα μεγάλο λιθάρι, για να βουλιάξει. Όμως, το σχοινί κόπηκε και το λείψανο επέπλεε για τρεις μέρες στον Κεράτιο κόλπο, ώσπου έγινε αντιληπτό από τον Κεφαλλονίτη καπετάνιο του ρωσικού πλοίου «Άγιος Νικόλαος» Μαρίνο Σκλάβο, ο οποίος το ανέσυρε από τη θάλασσα και το μετέφερε στην Οδησσό, όπου εκτέθηκε σε λαϊκό προσκύνημα και τάφηκε με μεγάλες τιμές στις 16 Ιουνίου του 1821.

Στις 25 Απριλίου του 1871, το λείψανο του Γρηγορίου Ε΄ μεταφέρθηκε στην Αθήνα και εναποτέθηκε στη Μητρόπολη.Σύμφωνα με τον τύπο της εποχής, για τη μετακομιδή των λειψάνων από τον Πειραιά μέχρι τη Μητρόπολη Αθηνών έγινε μια συγκλονιστική τελετή και μια μεγαλειώδης πομπή. Στις 9 παρά τέταρτο το πρωί, ακούστηκε ο πρώτος κανονιοβολισμός από το λόφο Νυμφών αναγγέλλοντας την έναρξη της μεγαλειώδους πορείας.Ακολουθούσαν επιζώντες αγωνιστές, ο Σταυρός, «τα εξαπτέρυγα πάντων των εν Αθήναις ναών», οι μαθητές της Εκκλησιαστικής Ριζαρείου Σχολής, οι ηγούμενοι των μοναστηρίων, ιερείς. Τις ταινίες από το φέρετρο κρατούσαν αρχιεπίσκοποι και επίσκοποι.

Αμέσως μετά το φέρετρο προχωρούσε ο Βασιλεύς Γεώργιος «φορών στολή στρατηγού, μετά του μεγαλοσταύρου του Σωτήρος, δεξιά δ΄ αυτού η Βασίλισσα Όλγα. Δεξιά της Βασιλίσσης επορεύετο το υπουργικόν συμβούλιον, αριστερά δε του Βασιλέως, ο πρόεδρος, οι αντιπρόεδροι και οι γραμματείς της Βουλής».

Η εφημερίδα ΑΙΩΝ περιγράφει με πολλές λεπτομέρειες την λαμπρή υποδοχή στο φύλλο της 27ης Απριλίου 1871.

«Η ημέρα της προχθές Κυριακής 25 Απριλίου, θα μνημονεύεται, εν τοις χρονικοίς της πόλεως Αθηνών, επί μακρούς χρόνους, ως μια των ωραιοτάτων και γραφικοτάτων αυτής. Την ημέραν αυτήν η πρωτεύουσα του ελληνικού Βασιλείου ετέλεσε διπλήν τελετήν, επανηγύρισε την πεντηκονταετηρίδα από της εθνικής εγέρσεως, υπεδέχθη δε όπως, εν μέσω τόσων άλλων κειμηλίων της δόξης του παρελθόντος και της καθ΄ημάς εποχής, φυλάξη πολύτιμον του Ελληνισμού

κειμήλιον, το λείψανον του υπέρ της ελληνικής ελευθερίας μαρτυρήσαντος Πατριάρχου Γρηγορίου του Ε», ξεκινά την περιγραφή της λαμπρής υποδοχής η εφημερίδα.

Το Πανεπιστήμιο αποδίδει τιμή στον Πατριάρχη Γρηγόριο τον Ε΄

Στις 25 Μαρτίου 1872,πλήθος κόσμου έχει κατακλύσει τον προαύλιο χώρο του Πανεπιστημίου, την Κοραή και την Κλαυθμώνος.Το Πανεπιστήμιο αποδίδει τιμή στον Πατριάρχη Γρηγόριο τον Ε΄ και η Πρυτανεία ανάθεσε στον γλύπτη Γεώργιο Φυτάλη τη φιλοτέχνηση του ανδριάντα του Πατριάρχη το 1869.Τη δαπάνη ανέλαβε ο Γεώργιος Αβέρωφ και στις 25 Μαρτίου 1872 έγιναν τα αποκαλυπτήρια.Ο Πατριάρχης αποδίδεται σε μέγεθος μεγαλύτερο του φυσικού, όρθιος, σε μεγαλοπρεπή στάση,ενώ με το αριστερό χέρι στηρίζεται στη μπρούντζινη ποιμαντική ράβδο και το δεξί χέρι απλώνεται χαρακτηριστικά προς τα εμπρός.

Στην τελετή ο ποιητής Αριστοτέλης Βαλαωρίτης απήγγειλε το περίφημο ποίημα του στη δημοτική, που ενθουσίασε το κοινό:

«Πώς μας θωρείς ακίνητος, πού τρέχει ο λογισμός σου
[...] το μάρμαρο μένει βουβό και θε να μείνει ακόμα,
κοιμάται κι ονειρεύεται και τότε θα ξυπνήσει,
όταν τα δάση στα βουνά, στα πέλαγα βροντήσει,
το φλογερό μας κήρυγμα, χτυπάτε πολεμάρχοι,
Μη λησμονείτε το σχοινί παιδιά του Πατριάρχη».