Γράφει η Νία Κομπορόζου

Η σχετική ομολογία του Μακρυγιάννη "Τα Μοναστήρια ήταν τα πρώτα προπύργια της επανάστασής μας. Οι περισσότεροι καλόγεροι σκοτώθηκαν εις τον αγώνα... Η Ορθόδοξη Εκκλησία ήταν το Α & το Ω για το υπόδουλο γένος. Το ράσο κόλπωνε μέσα του τη ρωμιοσύνη και η ρωμιοσύνη κολπώνονταν μέσα στο ράσο".

Αυτό μέχρι και σήμερα δεν μπορεί να το ανατρέψει καμία δύναμη.

Το 1575 κήρυξε επανάσταση στη Μάνη ο Αρχιεπίσκοπος Επιδαύρου Μακάριος Μελισίδης και το 1770 στο Αίγιιο ο Μητροπολίτης Πατρών Παρθένιος και στη Κόρινθο ο Μητροπολίτης Μακάριος Νοταράς.

Το 1600 και το 1609 έκανε επαναστατικό κίνημα ο Διονύσιος ο Φιλόσοφος (ο αποκαλούμενος από τους Τούρκους Σκυλόσοφους).

Ο Μητροπολίτης Λαρίσης Τρίκης βρήκε μαρτυρικό θάνατο στα Γιάννενα το 1611. Το 1684 ο Μητροπολίτης Αμφίσσης Φιλόθεος πολέμησε κοντά στη Κόρινθο με δικό του σώμα εναντίον των Τούρκων όπου και τραυματίστηκε θανάσιμα. Τον ίδιο χρόνο ο Μητροπολίτης Κεφαλληνίας Τιμόθεος Τυπάλδος συγκρότησε επαναστατικό σώμα με 150 κληρικούς και έλαβε μέρος σε απελευθερωτικές προσπάθειες.

Ο Μητροπολίτης Σαλώνων Τιμόθεος, Θηβών Ιερόθεος, Λαρίσης Μακάριος και Ευβοίας Αμβρόσιος διετέλεσαν οπλαρχηγοί.

Η μαρτυρική θυσία του Πατριάρχη Κων/πόλεως Αγίου Γρηγορίου Ε και του Αρχιεπισκόπου Κύπρου Κυπριανού, έδωσαν ώθηση στον Αγώνα. Ο Ισαϊας Σαλώνων κήρυξε την επανάσταση στις 27.3.1821 στην περιφέρειά του, μέσα στο γνωστό μοναστήρι του Οσίου Λουκά Βοιωτίας.

Η Μονή του Οσίου Λουκά μετά τη σύσκεψη του Δεσπότη Σαλώνων στα μέσα Μαρτίου του 1821 με τους οπλαρχηγούς της Περιφέρειας, Αθανάσιο Διάκο και άλλους, έγινε κέντρο επαναστατικό και κατασκευής φυσικιών. Ο Δ. Υψηλάντης είχε αρχηγείο του το μοναστήρι του Αγίου Νικολάου Πέτρας. Ο Αρχιστράτηγος της Ρούμελης Γ. Καραισκάκης είχε το ορμητήριό του στην Ιερά Μονή Παναγίας της Προυσιώτισσας της Ευρυτανίας.

Ο Ιερομόναχος Σεραφείμ από το Φανάρι Θεσσαλίας ηγήθηκε των επαναστατών των Αγραφιωτών.

Το μοναστήρι του Ομπλόυ Πατρών ήταν το στρατηγείο των επαναστατών της περιοχής.

Η πρώτη γαλανόλευκη σημαία ευλογήθηκε στο μοναστήρι του Ευαγγελισμού στη Σκιάθο το 1807.

Οι γραπτές γνώμες Φιλελλήνων και ξένων περιηγητών, έχουν ιδιαίτερη σημασία για την αντικειμενικότητά τους. Ο Άγγλος Humphreys γράφει "ανάμεσα στους στρατιώτες , βρίσκονταν και μεγάλος αριθμός παπάδων. Αυτοί ήταν οι πρωτεργάτες του ξεσηκωμού".

Ο Κορσικανός Πρόξενος της Ολλανδίας στην Αθήνα Domenico Origone λέει πώς: "Οι Τούρκοι στην Αθήνα κάνουν τα πάντα για να συλλάβουν παπάδες, γιατί αυτοί όπως διαδίδεται , οι παπάδες είναι οι αρχηγοί των επαναστατών." Το βιβλίο της Γ' Λυκείου της Τουρκίας γράφει" Ο Πατριάρχης και ο κλήρος των Ρωμιών ήταν επικεφαλής του ΄Εθνους των Γραικών στην Επανάσταση μαζί με τους καλόγερους." Και από τη μακρυνή Αμερική στις 16 Ιουνίου του 1821 η εφημερίδα "Γκάζεττ" της Μασαχουσέτης γράφει" στο Μοριά ένοπλοι... με επικαφαλής τον ΚΛΗΡΟ εξεγέρθησαν εναντίων των Τούρκων".

Πηγή: www.elzoni.gr