Η Αγωγή Υγείας είναι ένα θέμα με ιδιαίτερη σημασία στην εποχή μας. Οι επιστήμονες από το χώρο της υγείας υπογραμμίζουν ότι η ανάπτυξη προγραμμάτων αγωγής και προαγωγής της υγείας είναι η πλέον ενδεδειγμένη μέθοδος για την πρόληψη και τη βελτίωση της υγείας των ανθρώπων. Οι στόχοι αυτών των προγραμμάτων αφορούν τόσο τη μετάδοση έγκυρων γνώσεων όσο και την ενίσχυση της προσωπικότητας των συμμετεχόντων για την ανάπτυξη δράσεων που οδηγούν στη βελτίωση της σωματικής και ψυχικής υγείας τους. Οι έρευνες έχουν δείξει ότι όλοι έχουμε ανάγκη να εκπαιδευτούμε για την υγεία μας  και να μάθουμε να επιλέγουμε τον υγιή τρόπο ζωής.

Το Υπουργείο Παιδείας εφαρμόζει προγράμματα Αγωγής Υγείας από το 1996 στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση και από το 2001 στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση με  προαιρετική συμμετοχή των εκπαιδευτικών. Το Νέο Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών  (Δ.Ε.Π.Π..Σ) και τα Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών (Α.Π.Σ) της Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης (2002) εντάσσουν την καινοτομία της Ευέλικτης ζώνης στο σχολείο και στο πλαίσιο αυτής προτείνονται διαθεματικές δραστηριότητες με κυρίαρχη την Αγωγή Υγείας για όλους τους μαθητές Νηπιαγωγείου, Δημοτικού και Γυμνασίου. Για την επιτυχή εφαρμογή των προγραμμάτων πραγματοποιούνται επιμορφώσεις των εκπαιδευτικών. Η υλοποίηση των προγραμμάτων Αγωγής Υγείας έχει ακόμη προαιρετικό χαρακτήρα σε όλες τις βαθμίδες της υποχρεωτικής εκπαίδευσης.

Η Αγωγή Υγείας στα σχολεία είναι μια καινοτόμος δράση η οποία συμβάλλει στην αναβάθμιση της εκπαίδευσης και τη σύνδεσή της με την κοινωνική πραγματικότητα. Η εφαρμογή προγραμμάτων Αγωγής υγείας έχει στόχο την αλλαγή των στάσεων αλλά και των συμπεριφορών των μαθητών με σκοπό την ενίσχυση της υπευθυνότητας, της αυτοεκτίμησης, της ικανότητας για υιοθέτηση θετικών τρόπων και στάσεων ζωής. Ο ρόλος του εκπαιδευτικού είναι διαφορετικός και επιζητείται η δημιουργία μιας διαφορετικής σχέσης τόσο του ίδιου  με το μαθητή όσο και των μαθητών μεταξύ τους ως ομάδα. Ο στόχος επιτυγχάνεται αποτελεσματικά όταν οι γνώσεις, οι δεξιότητες και οι συμπεριφορές που διδάσκονται υποστηρίζονται  από το σχολικό και οικογενειακό περιβάλλον.

Οι μέθοδοι που αξιοποιούνται για την επιτυχία των προγραμμάτων Αγωγής Υγείας είναι οι ανακαλυπτικές, ενεργητικές, συμμετοχικές, βιωματικές, ομαδοσυνεργατικές. Σε καμιά περίπτωση δεν αρκούν οι ενημερωτικές προφορικές εισηγήσεις με έντονο διδακτισμό από την πλευρά του εκπαιδευτικού. Οι μαθητές καθοδηγούνται να ανακαλύψουν τη γνώση αξιοποιώντας τις εμπειρίες τους από το περιβάλλον τους, τα βιβλία αλλά και τα σύγχρονα οπτικοακουστικά μέσα (διαδίκτυο, προβολέας, βίντεο). Σημαντική είναι η αξιοποίηση της τέχνης ως  διδακτικού μέσου όπως της  μουσικής, του θεάτρου, των εικαστικών καθώς και της σύγχρονης παιδικής λογοτεχνίας.

Η θεματολογία των προγραμμάτων Αγωγής υγείας είναι τεράστια κα περιλαμβάνει θέματα που αφορούν τη διατροφή και τις διατροφικές συνήθειες, τις πρώτες βοήθειες, τη σωματική υγιεινή, τη στοματική υγιεινή, την κυκλοφοριακή αγωγή, τις διαπροσωπικές σχέσεις, την ψυχική υγεία, τη συναισθηματική ανάπτυξη, την πρόληψη της βίας, την πρόληψη της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών όπως του αλκοόλ, του καπνού και των ναρκωτικών, τη σεξουαλική αγωγή, την πρόληψη και την αντιμετώπιση έκτακτων καταστάσεων όπως σεισμών, πλημμύρων πυρκαγιών, τη φυσική άσκηση, το περιβάλλον σε σχέση με την υγεία ,τον εθελοντισμό και πολλά άλλα θέματα που αφορούν το σωστό υγιεινό τρόπο διαβίωσης.

Σύμφωνα με πρόσφατη εγκύκλιο του Υπουργείου Παιδείας σχετικά με τη λειτουργία των 800 ολοήμερων Δημοτικών Σχολείων τη νέα σχολική χρονιά οι μαθητές των τριών πρώτων τάξεων αυτών των σχολείων θα έχουν στο πρόγραμμα τους στην ευέλικτη ζώνη τουλάχιστον μια ώρα την εβδομάδα υποχρεωτικά δραστηριότητες Αγωγής Υγείας. Συγκεκριμένα για την Α΄ τάξη το θέμα θα επιλέγεται από τον εκπαιδευτικό, στη Β΄τάξη το θέμα θα αφορά υποχρεωτικά τη θεματική της διατροφής και των διατροφικών συνηθειών και στη Γ΄ τάξη τη θεματική της κυκλοφοριακής Αγωγής. Φυσικά σε όλες τις τάξεις μπορούν να εφαρμόσουν οι εκπαιδευτικοί πρόγραμμα Αγωγής Υγείας αλλά για πρώτη φορά προτείνεται η υποχρεωτική εφαρμογή σημαντικών προγραμμάτων στις πρώτες τάξεις.

Πιστεύουμε ότι είναι σημαντική αυτή η απόφαση  του Υπουργείου Παιδείας γιατί τα παιδιά μας είναι ότι πιο σημαντικό έχουμε σα λαός και η εκπαίδευσή τους στην απόκτηση υγιών συνηθειών θα πρέπει να είναι πρωταρχικός στόχος όλων μας.

*Ευρυδίκη Παυλάτου, Ψυχολόγος, εκπαιδευτικός, υπεύθυνη αγωγής υγείας Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης