Ο πόλεμος στο Ιράν και στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Κι όπως συμβαίνει με όλες τις μεγάλες σε διάσταση συγκρούσεις, έτσι και τώρα οι συνέπειες αρχίζουν και εμφανίζονται στον ορίζοντα. Προκαλούν δε τεράστια ανησυχία κυρίως στην Ευρώπη, η οποία τα τελευταία χρόνια δεν μπορεί να απαλλαγεί από αλλεπάλληλες κρίσεις με έντονο αντίκτυπο σε οικονομικό επίπεδο. Και ο προβληματισμός αυτός αυξάνεται ακόμη περισσότερο από τη στιγμή που κανείς δεν μπορεί να προβεί σε ασφαλείς προβλέψεις και εκτιμήσεις για την επόμενη μέρα. Την ώρα δε που στην ανατολική Ουκρανία και όχι μόνο, συνεχίζεται ο πόλεμος για πέμπτο χρόνο.

Στις Βρυξέλλες, τα ανώτερα κλιμάκια των ευρωπαϊκών θεσμών επιχειρούν για μία ακόμη φορά να διαχειριστούν τις δυσκολίες του σήμερα με φόντο ένα αβέβαιο αύριο. Τα φώτα στρέφονται στην επόμενη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, όπου και αναμένεται να εξεταστούν μέτρα αναχαίτισης των συνεπειών του πολέμου στο Ιράν. Μία σύγκρουση τέτοιου βεληνεκούς δεν έχει μόνο διαστάσεις στρατιωτικές και γεωπολιτικές, αλλά και οικονομικές σε ένα περιβάλλον που αλλάζει διαρκώς προς το χειρότερο. Μέσα σε αυτό το δυσμενές κλίμα, τα θέματα της ενέργειας βρίσκονται αναπόφευκτα σε πρώτο πλάνο, τη στιγμή που οι ειδικοί προβλέπουν ισχυρότερες αναταράξεις σε περίπτωση που συνεχιστούν οι εχθροπραξίες στην περιοχή του Κόλπου.

Από τη μία πλευρά, το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει ήδη προκαλέσει μείωση των εξαγωγών πετρελαίου προς τη δύση και άλλες αγορές. Ταυτόχρονα, η Ε.Ε καλείται να αντιμετωπίσει τις παρενέργειες από το εμπάργκο στο ρωσικό φυσικό αέριο και να επενδύσει περισσότερο, έστω και με καθυστέρηση, στη στρατηγική της αυτονομία. Ένα εγχείρημα, που όπως διατείνονται έμπειροι αναλυτές, καταγράφει υψηλό βαθμό δυσκολίας, αφού χώρες της  Βόρειας Ευρώπης δεν έχουν ξεκάθαρη πρόθεση να εφαρμόσουν τη σχετική απαγόρευση για το αέριο που προέρχεται από τους ρωσικούς αγωγούς. Το φαινόμενο αυτό παρατηρείται και στις συζητήσεις γύρω από την αξιοποίηση του κάθετου διαδρόμου που θα ξεκινά από την Ελλάδα και θα καταλήγει στην Ουκρανία, ένα πολύ σημαντικό έργο και με το αποτύπωμα των ΗΠΑ που δίνει μια λύση στο ενεργειακό πρόβλημα επί ευρωπαϊκού εδάφους.

Δεν είναι όμως μόνο η ενέργεια που προκαλεί αβεβαιότητα για το επέκεινα στην ευρωπαϊκή και παγκόσμια σφαίρα. Η αυξανόμενη εντροπία και σε άλλους τομείς όπως είναι η ναυτιλία, το εμπόριο, οι θαλάσσιες μεταφορές καταγράφουν αρνητικό αντίκτυπο και στην καθημερινότητα του πολίτη, λόγω της έλλειψης προϊόντων, της αύξησης των τιμών, αλλά και των κρουσμάτων αισχροκέρδειας που καταγράφονται ακόμη και στις θεωρούμενες προηγμένες ευρωπαϊκές κοινωνίες. Κι όλα αυτά συμβαίνουν, ενώ οι περισσότερες χώρες της ανατολικής Μεσογείου, ανάμεσα στις οποίες και η Ελλάδα, αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό και επιφυλακτικότητα τη φετινή τουριστική σεζόν, αφού ο πόλεμος προκαλεί αύξηση της αυτοσυντήρησης στους πολίτες με αποτέλεσμα να αποφεύγουν τις μετακινήσεις και τον προγραμματισμό ταξιδιών στις ώρες της κρίσης.

Στο εσωτερικό της Ε.Ε έχει σημάνει συναγερμός και για ένα ακόμη σοβαρό ζήτημα που σχετίζεται με τις τελευταίες εξελίξεις στο Ιράν. Πρόκειται για την ετοιμότητα και την πρόληψη απέναντι σε κρούσματα τρομοκρατίας και τη δράση ακραίων εξτρεμιστών που θα θελήσουν να απειλήσουν χώρες και κοινωνίες, τις οποίες θεωρούν συμμάχους των ΗΠΑ. Τα φαινόμενα αυτά απασχολήσει τα κράτη-μέλη και τις υπηρεσίες ασφαλείας και στο παρελθόν, κυρίως σε περιοχές που τα ακραία στοιχεία μπορούν να κρύβονται μέσα σε πολυπληθείς μουσουλμανικές κοινότητες, στο Παρίσι, στις Βρυξέλλες σε γερμανικές πόλεις και αλλού.

Αυτό δεν σημαίνει πως οι πολίτες πρέπει να γίνουν έρμαια του φόβου και της ανασφάλειας. Είναι, ωστόσο, καθήκον της Ε.Ε και των 27 ηγετών της να προστατέψουν την κοινή γνώμη και να υπερασπιστούν την ανθεκτικότητα των τοπικών κοινωνιών. Σε όλα τα παραπάνω αξίζει κανείς να προσθέσει και το ενδεχόμενο αύξησης των μεταναστευτικών ροών από τις χώρες που βρίσκονται στον πυρήνα των πολεμικών συγκρούσεων, παράμετρος που είχαμε την ευκαιρία να αναλύσουμε σε σχετικό κείμενο την περασμένη εβδομάδα.

Εν κατακλείδι, για μία ακόμη φορά η ενωμένη Ευρώπη καλείται να αντιμετωπίσει τις σημαντικές συνέπειες μιας κρίσης, για την οποία καταγράφονται προβλέψεις ότι θα διαρκέσει. Οι ΗΠΑ προχώρησαν μάλλον σε εσφαλμένες εκτιμήσεις σχετικά με το χρόνο επίτευξης των στόχων τους. Οι δε μουλάδες της Τεχεράνης και οι σύμμαχοί τους θα παίξουν τα ρέστα τους για να επιβιώσουν. Με συνέπεια, ο πόλεμος αυτός να μας απασχολήσει για μεγάλο χρονικό διάστημα ακόμη…