Κι αν βάλατε ψηλά τον πήχη και αποτύχατε;

Παρότι ακούγεται αντιφατικό, η αποτυχία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την επιτυχία. Κάθε ιστορία ανθρώπου που θαυμάζουμε και κάθε ιστορία ανθρώπου που έχει καταφέρει να επιτύχει τους στόχους του είναι μία πορεία που μέχρι την τελική επιτυχία είναι στρωμένη με μικρές ή μεγάλες αποτυχίες και απογοητεύσεις. Μετά από μια αποτυχία είναι λογικό να νιώσουμε απογοήτευση, είναι όμως σημαντικό να διαγνώσουμε σωστά τα αίτιά της και να πάρουμε τα οφέλη που έχει να μας δώσει.

Σε έναν ιδεατό κόσμο η ζωή μας θα ήταν κινηματογραφική και σπαρμένη με εύκολες επιτυχίες και χαρές. Μαντέψτε, ο κόσμος μας ενώ συνεχίζει να είναι πανέμορφος απέχει πολύ από το να είναι ιδεατός.

Κατ’ αρχάς είναι σημαντικό να βγάλουμε τα σωστά συμπεράσματα μετά από μια αποτυχία και όχι παραπλανητικά. Σε τι έχουμε αποτύχει; Όταν αποτύχουμε σε έναν στόχο που θέσαμε, τότε η αποτυχία μας μπορεί να σημαίνει:

• Ότι ο στόχος που θέσαμε δεν ήταν εφικτός ή ρεαλιστικός. Συνεπώς, χρειάζεται να μάθουμε πώς να βάζουμε πιο ρεαλιστικούς και εφικτούς στόχους. Είναι πολύ διαφορετικό να βγάλουμε το συμπέρασμα πως εμείς είμαστε ανεπαρκείς, ενώ η πραγματικότητα είναι πως βάλαμε πολύ ψηλά τον πήχη. Ένας αθλητής του άλματος επί κοντώ μπορεί να θέσει τον πήχη σε ένα μη ρεαλιστικό ύψος για τις ικανότητες που έχει μία δεδομένη στιγμή. Αν δεν περάσει τον πήχη, αυτό δεν σημαίνει πως είναι ο ίδιος ένας ανεπαρκής αθλητής.
• Ότι δεν προσπαθήσαμε αρκετά. Λόγω αναβλητικότητας ή άγχους ή άλλων συναισθηματικών παραγόντων, ενδέχεται να μη δώσαμε τον καλύτερο εαυτό μας. Ή απογοητευτήκαμε λόγω απρόβλεπτων συνθηκών. Η πανδημία του κορωνοϊού προκάλεσε μεγάλες αλλαγές και δυσκολίες, αλλά ακόμα και εφησυχασμό σε ομάδες που ενώ δεν επηρεάστηκαν εισοδηματικά, έλαβαν την οικονομική ενίσχυση που έδωσε το κράτος, με αποτέλεσμα να χάσουν την εστίαση στη δική τους προσπάθεια. Αυτό όμως δεν σημαίνει πως είμαστε καταδικαστέοι, αλλά μας δείχνει την κατεύθυνση για να δουλέψουμε ώστε να αντιμετωπίσουμε τις δυσκολίες αυτές. Η συνεργασία με κάποιον ειδικό μπορεί να μας βοηθήσει σε αυτό.
• Ότι δεν προσπαθήσαμε με τον σωστό τρόπο. Συνεπώς το συμπέρασμα είναι πως χρειάζεται να μάθουμε δεξιότητες οργάνωσης του χρόνου μας, κατάστρωσης ενός πλάνου και μεθοδολογίας για την πραγμάτωση των στόχων μας. Και σε αυτή την περίπτωση, η αποτυχία μας δείχνει πως απλώς έχουμε να βελτιωθούμε σε συγκεκριμένους τομείς, αλλά όχι πως εμείς είμαστε (και θα συνεχίσουμε να είμαστε) ανεπαρκείς.
• Πως ήμασταν άτυχοι! Μπορεί να είναι μία σκληρή πραγματικότητα αλλά ο κόσμος μας δεν φαίνεται να λειτουργεί με νόμους δικαιοσύνης ή να ανταμείβει τη σκληρή δουλειά. Και αυτό είναι κάτι που κάποιες φορές θα συμβάλει σε μια ματαίωση του στόχου μας και καλά θα κάνουμε να το αποδεχτούμε και να υπολογίζουμε το ρίσκο όταν αναλαμβάνουμε ένα εγχείρημα. Βέβαια, μπορεί ο κόσμος μας να μη νοιάζεται να είναι δίκαιος, αλλά όπως είχε πει ο Σάμιουελ Γκόλντουιν «πιστεύω πολύ στην τύχη. Όσο πιο σκληρά εργάζομαι τόσο πιο τυχερός γίνομαι».

Συχνά βγάζουμε ένα ολοκληρωτικό συμπέρασμα πως δεν αποτύχαμε απλώς σε κάτι, αλλά πως είμαστε αποτυχημένοι, όμως αυτό αποτελεί υπερ-γενίκευση. Αν σε ένα καλάθι με φρούτα το ένα μήλο είναι χαλασμένο, δεν πετάμε όλα τα φρούτα. Έτσι και σε μία προσπάθεια που απέτυχε, εντοπίζουμε τους παράγοντες που κάναμε λάθος εμείς ή τους εξωτερικούς παράγοντες που επηρέασαν την έκβαση και προσπαθούμε ξανά. Μην πετάξετε τον εαυτό σας στα σκουπίδια ενώ το μόνο που χρειάζεται είναι να βελτιώσετε κάποια χαρακτηριστικά ή δεξιότητές σας.

Όλα όσα μπορούμε να λέμε με πολλά λόγια τα έχει συνοψίσει ο Ιρλανδός λογοτέχνης Σάμιουελ Μπέκετ:

«Προσπάθησες;
Απέτυχες;
Δεν έχει σημασία.
Προσπάθησε ξανά.
Απότυχε ξανά.
Απότυχε καλύτερα».

Διαβάστε παρακάτω το ενδιαφέρον άρθρο του Βαγγέλη Βερτόπουλου που δημοσιεύθηκε στο Ασφαλιστικό ΝΑΙ, τεύχος 184, Μάιος - Ιούνιος 2020 (πατήστε πάνω στην εικόνα για μεγέθυνση):