*Αναδημοσίευση άρθρου του Γιώργου Κουτίνα

Αφορμή για το παρόν άρθρο αποτέλεσε πρόσφατο δημοσίευμα με τίτλο “Σοκ προκαλούν τα στοιχεία για τα εργατικά δυστυχήματα – Τριπλασιάστηκαν τα θύματα, μακάβριο ρεκόρ με 148 νεκρούς το 2023” (βλ. ΕΔΩ).
Η προστασία εργαζομένων μέσω της πρόληψης ατυχημάτων αποτελεί πρωταρχικό αξίωμα σε μια σύγχρονη ευρωπαϊκή χώρα και διασφαλίζεται με μια σειρά θεσμικών μέτρων, που ισχύουν ενιαία σε όλες τις χώρες-μέλη της ΕΕ. Από την πλευρά τους, τα θεσμικά Όργανα της Πολιτείας έχουν την ευθύνη επιμέλειας σε ότι αφορά την τήρηση του νομοθετικού πλαισίου στα θέματα Ασφάλειας Εργασίας. με δεδομένο πως η πιθανότητα επέλευσης των ατυχημάτων Ωστόσο, δεν μπορεί να μηδενισθεί, αναπτύχθηκαν και εφαρμόζονται σύγχρονες μέθοδοι ασφάλειας εργασίας με στόχο την πρόληψη των ατυχημάτων. Τα εργατικά ατυχήματα, αν και σπάνια, πάντα συμβαίνουν και βαραίνουν. Για τη σχετική άμβλυνση των οικονομικών συνεπειών το σύστημα δημιούργησε τον κατάλληλο μηχανισμό που δεν είναι άλλος από την Ασφάλιση Αστικής Ευθύνης και η οποία έχει αποδειχθεί πως λειτουργεί στην πράξη ως ένας καθ’ όλα βιώσιμος και χρήσιμος θεσμός προς όφελος των Εργαζομένων, των Επιχειρήσεων και ευρύτερα της Κοινωνίας.

Ασφαλιστική κάλυψη της Ευθύνης
Υπό το βάρος των κοινωνικών πιέσεων και των συνακολούθων οικονομικών συνεπειών γύρω από τα εργατικά ατυχήματα, η διεθνής πρακτική εδώ και πολλά χρόνια, εισήγαγε δια νόμου ή θεσμικά στην πράξη, την Ασφάλιση Εργοδοτικής Ευθύνης για τις Επιχειρήσεις (Employer’s Liability Insurance) και την Ασφάλιση Επαγγελματικής Αστικής Ευθύνης (Professional Liability Insurance) για τους Τεχνικούς Συμβούλους Ασφαλείας ή /και Φορείς Τεχνικών Έλέγχων σε θέματα ασφάλειας μηχανημάτων και κατασκευών. Στόχος με τον τρόπο αυτό, η εξασφάλιση, μέσω της Ασφάλισης, επαρκούς χρηματοδότησης των οικονομικών συνεπειών από τα εργατικά ατυχήματα. Παράλληλα, η Ασφάλιση αποδεικνύεται στην πράξη ένας έμμεσος τρόπος ελέγχου εφαρμογής του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου για θέματα Ασφάλειας, πέρα από την όποια τυπική Επιθεώρηση από τα Όργανα της Πολιτείας. Γιατί, οι Ασφαλιστικές Εταιρείες που αποζημιώνουν είναι ευνόητο να έχουν κάθε λόγο διακριτικά να ενδιαφέρονται για την τήρηση των μέτρων ασφαλείας ή και για την επιβολή κατάλληλων μέτρων πρόληψης, προκειμένου να παρέχουν την αντίστοιχη κάλυψη στην ασφαλισμένη Επιχείρηση ή στον ασφαλισμένο Τεχνικό / Σύμβουλο Ελέγχων Ασφαλείας.

Διεθνής εμπειρία & ελληνική πραγματικότητα
Ο θεσμός της Ασφάλισης διαθέτει εμπειρία & γόνιμες λύσεις που εφαρμόζονται δια νόμου, εδώ και πολλά χρόνια σε όλες τις προηγμένες χώρες. Αμελητέα η σχετική εμπειρία στη Χώρα μας. Επιπλέον, υπάρχει η γνωστή τάση αποφυγής ή υποτίμησης σχετικών Οδηγιών, Νόμων, Υπουργικών Αποφάσεων. Δυστυχώς, οι συνδικαλιστικές οργανώσεις και τα επαγγελματικά σωματεία των εργαζομένων από μια πλευρά και οι εργοδότες από την άλλη δεν προσέγγισαν τη συγκεκριμένη παράμετρο της Ασφάλισης Αστικής Ευθύνης
Η Ασφάλιση θα πρέπει να εμπεδωθεί άμεσα και να αποτελέσει συνειδητή επιλογή των όλων των εμπλεκόμενων Φορέων (Πολιτεία, Συνδικαλιστικές Οργανώσεις, Επιχειρήσεις, Ασφαλιστές). Μολονότι τόσο ουσιαστική και χρήσιμη για την κάθε σύγχρονη επιχείρηση, είναι σχεδόν άγνωστη στη χώρα μας πέρα από κάποια, ενίοτε χαμηλής ποιότητας ασφαλιστήρια με μικρά όρια αποζημίωσης και περιοριστικούς όρους ασφαλιστικής κάλυψης.
Κρίνεται απαραίτητο να τονιστεί πως η Ασφάλιση δεν κοστίζει ακριβά και το σπουδαιότερο, διασφαλίζει όχι μόνο την ανταγωνιστικότητα της ασφαλιζόμενης επιχείρησης αλλά και τη βιωσιμότητά της σε ειδικές περιπτώσεις ζημιών που εκ του νόμου υποχρεούται να αποζημιώσει. Στις προηγμένες χώρες της Ευρώπης, δεν νοείται επιχείρηση χωρίς Ασφάλιση Εργοδοτικής Αστικής Ευθύνης. Δηλαδή, ασφαλιστική κάλυψη της εκ του νόμου αντικειμενικής ευθύνης έναντι των Εργαζομένων για αποζημίωση πέραν της όποιας αποζημίωσης του Ταμείου Κοινωνικής Ασφάλισης. Είναι λυπηρό οι Συνδικαλιστικοί Φορείς να αγνοούν τη συγκεκριμένη παράμετρο όπως και οι διάφοροι Εργοδότες οι οποίοι «προσπερνάνε» μια τέτοια χαμηλού κόστους ασφάλιση που δεν έχει μόνο χαρακτήρα κοινωνικής πρόνοιας αλλά αποτελεί και «εργαλείο» χρηματοοικονομικής προστασίας τους στην περίπτωση εργατικών ατυχημάτων που εκ του νόμου τους βαραίνουν.
Σχετικά, κρίνεται σκόπιμο να επισημανθεί πως το όλο θέμα αφορά και αντίστοιχα βαραίνει τους Μηχανικούς Τεχνικούς Ασφαλείας στις διάφορες παραγωγικές επιχειρήσεις και σε εργοτάξια κατασκευαστικών έργων. Είναι κρίμα να ταλαιπωρούνται ηθικά και δυσβάστακτα οικονομικά, αγνοώντας ή παραβλέποντας τη νομική και οικονομική προστασία που χωρίς υπερβολικά κόστος μπορούν να έχουν με την Ασφάλιση Επαγγελματικής Ευθύνης.

Η συγκεκριμένη ασφάλιση θα πρέπει απαραιτήτως να γίνει υποχρεωτική και στη χώρα μας, Προς την κατεύθυνση θα μπορούσαμε κάλλιστα να υιοθετήσουμε το παράδειγμα της Κύπρο που εδώ και αρκετά χρόνια έχει θεσμοθετήσει δια νόμου την υποχρεωτική ασφάλιση εργοδοτικής ευθύνης για κάθε επιχειρηματική δραστηριότητα ακόμη και με ένα εργοδοτούμενο άτομο!

(*) Ο Γιώργος Κουτίνας είναι Μηχανικός του ΕΜΠ & ENSPM Γαλλίας, Εμπειρογνώμων Ασφαλίσεων σε θέματα τεχνικών έργων, αστικής ευθύνης και εξειδικευμένων επιχειρηματικών κινδύνων ([email protected]).