Ψυχική Οδύνη Σε περίπτωση θανάτου των δικαιούχων κληρονομητέα
 

Επιδίκαση σε κληρονόμους Ψυχικής Οδύνης ποσού πλέον του αιτηθέντος που αναλογούσε στην κληρονομική τους μερίδα (1)
Αναιρετική Διαδικασία κατ΄άρθρ. 559 αρ.8 περ.β και 9 ΚΠολΔ

(Δημοσιεύεται στην ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ τεύχος Νοέμβριος 2018)

Αναιρείται κατ΄άρθρ. 559 αρ. 8 περ. β’ και 9 ΚΠολΔ Εφετειακή απόφαση που επιδίκασε στους αναιρεσιβλήτους (εγγονούς του θύματος), ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης πλέον του αιτηθέντος ποσού, που αναλογούσε στην κληρονομική μερίδα τους, από την αξίωση της χρηματικής ικανοποίησης, που οι ως άνω δικαιοπάροχοί τους (γονείς του θύματος και παππούς - γιαγιά των αναιρεσιβλήτων - εγγονών), εδικαιούντο από το θάνατο της θυγατέρας τους.

Ειδικότερα αν και οι αναιρεσίβλητοι, εγγονοί αυτών, με τις προτάσεις τους ενώπιον του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, δήλωσαν ότι μετά το θάνατο του παππού και της γιαγιάς τους, συνεχίζουν τη δίκη στο όνομά τους, κατά την κληρονομική τους μερίδα επί της αξίωσης της χρηματικής ικανοποίησης - λόγω ψυχικής οδύνης του παππού και της γιαγιάς τους, σε ποσοστό 12,50% καθένας, όσον αφορά την κληρονομία του παππού τους και σε ποσοστό 12,50% καθένας από την κληρονομία της γιαγιάς τους, συνολικά δε σε ποσοστό 25% καθένας, το Εφετείο επιδίκασε σ’ αυτούς ποσοστό 50%, δηλαδή πλέον του αιτηθέντος από αυτούς, κατά παράβαση της διαθετικής Αρχής του άρθρου 106 ΚΠολΔ.

Επιπρόσθετα η εκκαλουμένη - πρωτόδικη απόφαση δέχθηκε τις αγωγικές αξιώσεις των ήδη αναιρεσιβλήτων, όπως είχαν διευκρινιστεί με τις προτάσεις τους, κατά το ποσοστό της κληρονομικής μερίδας αυτών, δηλαδή 25% καθένας από κάθε κληρονομία του παππού και της γιαγιάς τους. Το κεφάλαιο αυτό όμως δεν είχε προσβληθεί με αντίθετη έφεση ή με αντέφεση, ενώ η αντέφεση που αυτοί είχαν ασκήσει απορρίφθηκε ως απαράδεκτη και δεν ερευνήθηκε κατ’ ουσίαν. Επομένως, το Εφετείο περιοριζόταν από το μεταβιβαστικό αποτέλεσμα της έφεσης των ήδη αναιρεσειουσών να ερευνήσει τα κεφάλαια της εκκαλουμένης πρωτόδικης απόφασης, που είχαν προσβληθεί μόνο με την έφεση των αναιρεσειουσών (με την οποία έπλητταν το κεφάλαιο της υπαιτιότητας και το ύψος των κονδυλίων, που είχαν επιδικασθεί πρωτόδικα ζητώντας τον περιορισμό αυτών).

Συνεπώς, το Εφετείο δεν είχε εξουσία να ερευνήσει το άνω κεφάλαιο με το οποίο η κληρονομική μερίδα είχε καθοριστεί από την πρωτόδικη απόφαση σε ποσοστό 25% για καθένα αναιρεσίβλητο και το οποίο δεν επλήττετο. Επομένως, το Εφετείο με το να καθορίσει το άνω ποσοστό σε 50% για καθένα αναιρεσίβλητο οπό κάθε κληρονομία του παππού και της γιαγιάς τους επιδίκασε πλέον του αιτηθέντος από αυτούς ποσό και, συνακόλουθα, ιδρύεται η αναιρετική πλημμέλεια εκ του άρθρου 559 αρ. 9 ΚΠολΔ, αλλά και η πλημμέλεια εκ του άρθρου 559 αρ. 8 περ. β’ ΚΠολΔ.

Αναιρετική Διαδικασία κατ΄άρθρ.580 παρ.3 ΚΠολΔ

Αν ο Άρειος Πάγος αναιρέσει την απόφαση για οποιονδήποτε άλλο λόγο εκτός από εκείνους, που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2, μπορεί να κρατήσει την υπόθεση και να ασχοληθεί με την εκδίκασή της, ιδίως, αν, κατά την κρίση του, δεν χρειάζεται άλλη διευκρίνιση. Εν προκειμένω δέχθηκε τυπικά και κατ΄ουσίαν την έφεση κατά το αναιρούμενο μέρος της υπόθεσης, εξαφάνισε την εκκαλουμένη οριστική πρωτόδικη απόφαση, κράτησε και δίκασε την ένδικη αγωγή των εναγόντων κατά το ως άνω αναιρούμενο μέρος της υπόθεσης.

Σχόλια – Παρατηρήσεις

1.Ψυχική Οδύνη – Κληρονομητέα

Κληρονομία Ψυχικής Οδύνης - Προϋποθέσεις Επιδίκαση Ψυχικής Οδύνης στους εξ αδιαθέτου κληρονόμους του αρχικώς ενάγοντος δικαιούχου πατρός που απεβίωσε, μετά την άσκηση της αγωγής κατ άρθρ. ΑΚ 933 που ορίζει ότι η αξίωση για ψυχική οδύνη δεν εκχωρείται , ούτε κληρονομείται, ΕΚΤΟΣ αν αναγνωρίσθηκε με σύμβαση ή επιδόθηκε γι αυτήν αγωγή. Εφ.Αθ.2329/2004, ΣΕΣυγκΔ 2004/142

Ενόψει το ότι η πεθερά του θανόντος απεβίωσε μετά την άσκηση της αγωγής, το ποσό αυτό θα επιμερισθεί, σύμφωνα με τα άρθρα 933, 1710 και 1813 ΑΚ, στις εξ αδιαθέτου κληρονόμους θυγατέρες της. Εφ.Θεσ. 2526/2005, ΕΣυγκΔ 2006/420.

Απορριπτέος κρίθηκε ως νόμω αβάσιμος ο ισχυρισμός της εναγομένης ασφαλιστικής εταιρείας ότι οι αξιώσεις του αποβιώσαντος για ηθική του βλάβη δεν κληρονομούνται, εφόσον οι κληρονόμοι του θανόντος είναι παραλλήλως και μέλη της οικογένειας τούτου, που δικαιούνται και χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ψυχικής οδύνης. Αντιθέτως πρόκειται για αυτοτελείς και διαφορετικές αξιώσεις, καθόσον η μεν αξίωση για ψυχική οδύνη (ΑΚ 932 εδ. γ' ΑΚ), ασκείται εξ ιδίου δικαίου και γεννάται πρωτογενώς στο πρόσωπο των μελών της οικογενείας του, ανεξαρτήτως της ιδιότητος τούτων ως κληρονόμων του θανόντος, οι δε αξιώσεις της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης του άρθρου 932 εδ. α' και β' ΑΚ και της ειδικής εκ του άρθρου 931 ΑΚ αξιώσεως, που ασκήθηκαν από τον θανόντα, αποτελεί περιουσιακό στοιχείο της κληρονομιαίας περιουσίας του τελευταίου και νομίμως περιέρχεται στους κληρονόμους του. Το συμπτωματικό δε γεγονός της ιδιότητος των κληρονόμων και ως μελών της οικογένειας του θανόντος στερείται εννόμου σημασίας. Μον.Εφ.Αθ.6247/2014, ΕΣυγκΔ 2016/Σελ. 104 επ.

Απόφ.ΑΠ......

Διαβάστε εδώ την απόφαση, όπως δημοσιεύθηκε στην Επιθεώρηση Συγκοινωνιακού Δικαίου.