Ειδική έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας καταγράφει αδυναμίες στην Υπηρεσία Ελέγχου Ασφαλιστικών Εταιρειών και προχωρά σε συστάσεις

Σειρά αδυναμιών και κενών στην εποπτεία της κυπριακής ασφαλιστικής αγοράς καταγράφει ειδική έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας (αντίστοιχος φορέας στην Ελλάδα είναι το Ελεγκτικό Συνέδριο) για την Υπηρεσία Ελέγχου Ασφαλιστικών Εταιρειών (ΥΕΑΑ).

Σκοπός του ελέγχου ήταν η εξακρίβωση του βαθμού συμμόρφωσης της ΥΕΑΑ με την ισχύουσα νομοθεσία και η αξιολόγηση της επάρκειας και αποτελεσματικότητας της εποπτείας που ασκείται στον ασφαλιστικό τομέα, με στόχο τον έγκαιρο εντοπισμό των ασφαλιστικών εταιρειών που κινδυνεύουν να καταστούν προβληματικές.

Γενικό συμπέρασμα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας (ΕΥ) είναι ότι «παρουσιάζονται αδυναμίες, τόσο ως προς την καταγραφή των πολιτικών και διαδικασιών που εφαρμόζει η Εποπτική Αρχή όσο και για τον καθορισμό του ετήσιου προγράμματος ελέγχων, καθώς και την τεκμηρίωση και διασφάλιση της ποιότητας των ελέγχων που διενεργεί. Επίσης, ο αριθμός και η συχνότητα των επιτόπιων ελέγχων δεν είναι στο επιθυμητό επίπεδο και δεν υπάρχει έγκαιρη και συστηματική παρακολούθηση των ευρημάτων και συστάσεών της».

Η έκθεση αποκαλύπτει ότι το 2019 δύο ασφαλιστικές εταιρείες, που δεν κατονομάζονται, αντιμετώπισαν πρόβλημα φερεγγυότητας και επικρίνεται ο χειρισμός της ΥΕΑΑ.

Ειδικότερα, η Ελεγκτική Υπηρεσία αξιολόγησε τον εποπτικό έλεγχο σε δύο από τις τέσσερις εταιρείες, στις οποίες η εποπτική αρχή διενήργησε επιτόπιο έλεγχο κατά το 2019.

«Παρόλο που στην περίπτωση της Εταιρείας Α προέκυψαν αρκετά ευρήματα, τα οποία καταγράφονται στη σχετική επιστολή της Εποπτικής Αρχής προς την εταιρεία, ημερ. 18.10.2019, εντούτοις μέχρι και τον Νοέμβριο του 2020 που διενεργήσαμε τον έλεγχό μας, δεν είχε προγραμματιστεί επαναληπτικός επιτόπιος έλεγχος, για παρακολούθηση, έστω των σημαντικών ευρημάτων. Στην περίπτωση της Εταιρείας Β, ο επιτόπιος έλεγχος διήρκεσε μόνο μία ημέρα, αφού η Διοίκηση της εταιρείας θα αναχωρούσε από την Κύπρο την επόμενη ημέρα. Ο έλεγχος δεν ολοκληρώθηκε, παρά το γεγονός ότι η εταιρεία είχε προβλήματα φερεγγυότητας και ενώ υπήρχε πρόθεση να ολοκληρωθεί ο έλεγχος, αυτό δεν έγινε και κατά συνέπεια δεν στάλθηκε στην εταιρεία επιστολή ευρημάτων και συστάσεων», αναφέρει έκθεση της ΕΥ.

Η ΕΥ συστήνει όπου, από τον επιτόπιο έλεγχο, προκύπτουν ευρήματα για τα οποία υποβάλλονται συγκεκριμένες συστάσεις, των οποίων η υλοποίηση θα μπορούσε να αξιολογηθεί μόνο με επιτόπιο έλεγχο, να προγραμματίζεται επαναληπτικός επιτόπιος έλεγχος, το συντομότερο δυνατόν, για επιβεβαίωση των όποιων μέτρων ισχυρίζεται η ασφαλιστική εταιρεία ότι έλαβε.

Η αναπληρώτρια έφορος συμφώνησε με τις συστάσεις της Υπηρεσίας και πληροφόρησε ότι ήδη διεξάγεται έλεγχος της εταιρείας Β από τα γραφεία της Εποπτικής Αρχής, με βάση τις ετήσιες καταστάσεις της.

Και από τις δύο εταιρείες η Εποπτική Αρχή ζήτησε την αποστολή ρεαλιστικού σχεδίου. Η εταιρεία Α υπέβαλε ξανά σχέδιο ανάκαμψης, το οποίο άρχισε ήδη να εφαρμόζεται, και η εταιρεία Β είναι σήμερα φερέγγυα.

Επίσης, η Εποπτική Αρχή έχει ακόμα συζητήσεις με την εταιρεία Β σχετικά με το είδος επιχορήγησης που λαμβάνει από τη μητρική εταιρεία και για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά της.

ΤΟ ΕΤΗΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΛΕΓΧΩΝ

Η Εποπτική Αρχή σχεδίασε κατάσταση υπολογισμού επικινδυνότητας των εποπτευόμενων οντοτήτων με συγκεκριμένη μεθοδολογία, βάσει των κατευθυντήριων γραμμών της ΕΙΟΡΑ, χρησιμοποιώντας το λογισμικό MSExcel και το «SCR Validation Programme».

Η κατάσταση υπολογισμού επικινδυνότητας αποτελείται από τον ποσοτικό υπολογισμό, τον ποιοτικό υπολογισμό και τον υπολογισμό από την επίδραση της αγοράς.

Για κάθε εποπτευόμενη οντότητα, ο λειτουργός που έχει υπό την ευθύνη του την εποπτεία της συγκεκριμένης εταιρείας («πρώτος λειτουργός») καταχωρίζει στην κατάσταση υπολογισμού επικινδυνότητας τα απαιτούμενα στοιχεία, με βάση τα οποία εξάγεται ο βαθμός επικινδυνότητας της ποιοτικής αξιολόγησης και της αξιολόγησης για την επίδραση της αγοράς, ενώ ένας λειτουργός εξάγει το βαθμό επικινδυνότητας της ποσοτικής αξιολόγησης, με τη χρήση του «SCR Validation Programme».

Στη συνέχεια, γίνεται μία αρχική κατάταξη της κάθε εταιρείας στον πίνακα προτεραιοτήτων και καταρτίζεται το ετήσιο πρόγραμμα ελέγχων, το οποίο μπορεί να τύχει αναθεώρησης.

Η Ελεγκτική Υπηρεσία διαπίστωσε τη μη ύπαρξη καταγεγραμμένης διαδικασίας για τη διαμόρφωση του ετήσιου προγράμματος ελέγχων.

Η διαδικασία που ακολουθείται για τη διαμόρφωση του ετήσιου προγράμματος ελέγχων δεν είναι καταγεγραμμένη, ούτε τίθενται χρονοδιαγράμματα ολοκλήρωσης για το κάθε βήμα της διαδικασίας, ώστε να διευκολύνεται και να τυποποιείται, όπου είναι δυνατόν, η εργασία του προσωπικού, να καθίσταται δυνατή η παρακολούθηση της υλοποίησής της εντός των καθορισμένων χρονοδιαγραμμάτων και να προγραμματίζονται καλύτερα οι εργασίες της Εποπτικής Αρχής.

Ζητείται να καταγραφούν οι διαδικασίες κατάρτισης του ετήσιου προγράμματος ελέγχων και να τεθούν χρονοδιαγράμματα, για σκοπούς καλύτερης οργάνωσης και παρακολούθησης των εργασιών διαχρονικά και αναθεώρησής τους, όταν κρίνεται σκόπιμο, προς βελτίωση του τρόπου και της ποιότητας λειτουργίας της Εποπτικής Αρχής.

Η αναπληρώτρια έφορος απάντησε ότι συμφωνεί με τη σύσταση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, αναφέροντας ότι, παρόλο που δεν υπάρχει τυποποιημένο εγχειρίδιο διαδικασιών, εντούτοις η διαμόρφωση του ετήσιου προγράμματος ελέγχου γίνεται μέσω συναντήσεων της ίδιας με το προσωπικό.

ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ

Η ποιοτική αξιολόγηση της επικινδυνότητας κάθε εταιρείας, που αποτελεί το ένα από τα τρία μέρη της αξιολόγησης της συνολικής επικινδυνότητας, διενεργείται από τον «πρώτο λειτουργό».

Κατά την ποιοτική αξιολόγηση της επικινδυνότητας, δηλαδή την αξιολόγηση του συστήματος διακυβέρνησης της ασφαλιστικής εταιρείας, ασκείται, σε μεγάλο βαθμό, η κρίση του «πρώτου λειτουργού».

Λαμβάνοντας υπόψη ότι η εξακρίβωση της ενδεδειγμένης διακυβέρνησης, αλλά και η τήρηση των διαδικασιών της κάθε εταιρείας, μπορεί να επιτευχθούν κυρίως με επιτόπια αξιολόγηση, η Ελεγκτική Υπηρεσία στην έκθεσή της καταγράφει την επιφύλαξή της αναφορικά με την αξιοπιστία της εν λόγω αξιολόγησης και κατά συνέπεια της συνολικής εκτίμησης της επικινδυνότητας, στις περιπτώσεις εταιρειών για τις οποίες δεν έχει διεξαχθεί επιτόπιος έλεγχος για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Συστήνεται να διενεργούνται στοχευμένοι επιτόπιοι έλεγχοι, εκ περιτροπής, σε όλες τις ασφαλιστικές εταιρείες, για αξιολόγηση του συστήματος διακυβέρνησης, σε τακτά χρονικά διαστήματα που θα καθορίσει η εποπτική αρχή.

Γίνεται η εισήγηση, επίσης, όπως η διενέργεια ή όχι επιτόπιας αξιολόγησης του συστήματος διακυβέρνησης και ο αριθμός ετών που παρήλθαν από την τελευταία επιτόπια αξιολόγηση να περιληφθούν ως παράγοντες που θα βαθμολογούνται κατά την ποιοτική αξιολόγηση επικινδυνότητας, ώστε να λαμβάνονται υπόψη στην εξαγωγή της συνολικής εκτίμησης της επικινδυνότητας.

Η αναπληρώτρια έφορος απάντησε ότι αναγνωρίζει τη μεγάλη αξία των επιτόπιων ελέγχων και έχουν ήδη ξεκινήσει τη διενέργεια στοχευμένων επιτόπιων ελέγχων το 2021 και ότι το σύστημα διακυβέρνησης μιας εταιρείας δεν αξιολογείται μόνο από επιτόπιους ελέγχους, αλλά και στη βάση άλλων ενδείξεων, όπως οι αιτήσεις που υποβάλλονται από τις ασφαλιστικές εταιρείες για διορισμούς, η μελέτη, αξιολόγηση και επεξεργασία πληροφοριών που υποβάλλονται και τα παράπονα που λαμβάνει η Εποπτική Αρχή για κάποια εταιρεία.

ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ

Η Ελεγκτική Υπηρεσία στην έκθεσή της διαπιστώνει ότι δεν διενεργείται επανέλεγχος των καταχωρίσεων των στοιχείων που χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση της επικινδυνότητας κάθε εταιρείας, αλλά διενεργείται συσχετισμός των αξιολογήσεων, με βάση τα καταχωρισμένα στοιχεία του προηγούμενου έτους.

Συστήνεται οι καταχωρίσεις στοιχείων που χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση της επικινδυνότητας των εταιρειών να ελέγχονται, τουλάχιστον δειγματοληπτικά, και από τον «δεύτερο λειτουργό», πριν την κατάταξη των εταιρειών στον πίνακα προτεραιοτήτων, βάσει του βαθμού επικινδυνότητάς τους. Ο επανέλεγχος αυτός πρέπει να τεκμηριώνεται.

Η αναπληρώτρια έφορος συμφώνησε με τη σύσταση της Υπηρεσίας.

ΜΗ ΟΡΘΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΟΥ ΕΠΟΠΤΙΚΟΥ ΧΡΟΝΟΥ

Στον έλεγχό της η ΕΥ διαπίστωσε ότι η κατανομή των ασφαλιστικών εταιρειών στους λειτουργούς διενεργείται πριν από την αξιολόγηση επικινδυνότητας και δεν γίνεται ανακατανομή μετά την κατάρτιση του ετήσιου προγράμματος ελέγχων, για επίτευξη ομοιόμορφης κατανομής συνολικού εποπτικού χρόνου μεταξύ των ελεγχομένων.

Όπως ενημέρωσε ο ένας εκ των δύο Βοηθών Εφόρων, εάν κάποιος λειτουργός είναι επιφορτισμένος με περισσότερη εργασία, κάποιος άλλος λειτουργός μπορεί να αναλάβει ορισμένες περιοχές του ελέγχου.

Συστήνεται να γίνεται ανακατανομή των ασφαλιστικών εταιρειών στους λειτουργούς, μετά την κατάρτιση του ετήσιου προγράμματος ελέγχων, ώστε να διασφαλίζεται η καλύτερη και η αποδοτικότερη κατανομή του εποπτικού χρόνου και, κατά συνέπεια, η πιο αποτελεσματική εποπτεία.

Η αναπληρώτρια έφορος απάντησε ότι συμφωνεί με τη σύσταση της Υπηρεσίας, αναφέροντας ότι γίνεται η ανακατανομή, αλλά όχι σε τυποποιημένη μορφή.

Η ΕΠΟΠΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

Ο έφορος Ασφαλίσεων προΐσταται της Υπηρεσίας Ελέγχου Ασφαλιστικών Εταιρειών, η οποία είναι η αρμόδια εποπτική αρχή του ασφαλιστικού τομέα στην Κυπριακή Δημοκρατία.

Ο έφορος ασκεί όλες τις εξουσίες που του παρέχονται από τον περί Ασφαλιστικών και Αντασφαλιστικών Εργασιών και Άλλων Συναφών Θεμάτων Νόμο [Ν.38(Ι) 2016], και από τους περί Ασφαλιστικών και Αντασφαλιστικών Εργασιών και Άλλων Συναφών Θεμάτων Κανονισμούς (Κ.Δ.Π. 116/2016).

Η εν λόγω νομοθεσία ρυθμίζει τα θέματα που αφορούν στην ανάληψη, άσκηση και εποπτεία ασφαλιστικών και αντασφαλιστικών εργασιών και την ανάληψη, άσκηση και εποπτεία εργασιών διανομής ασφαλιστικών και αντασφαλιστικών προϊόντων.

Διαβάστε το άρθρο όπως δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Ασφαλιστικό ΝΑΙ, τεύχος 191, Ιούλιος - Αύγουστος 2021 (πατήστε πάνω την εικόνα για μεγέθυνση):