Οι πέντε αποφάσεις του ΣτΕ που δημοσιοποιούνται με πρωτοφανή καθυστέρηση 3 ετών θα καθορίσουν τα επόμενα βήματα του υπουργείου εργασίας αλλά και το εισόδημα 4 εκ ασφαλισμένων και 2.5 εκ συνταξιούχων. Κομβικό σημείο των αποφάσεων αποτελεί η επισήμανση ότι δεν έχουν αναδρομική ισχύ.

Αναλυτικά:

1. Το ΣτΕ έκρινε αντισυνταγματικές  τις περικοπές των 260.000 επικουρικών συντάξεων το καλοκαίρι του 2016 γιατί αποφασίστηκαν χωρίς να προηγηθούν αναλογιστικές μελέτες. Σημειώνει όμως ότι η απόφαση δεν έχει αναδρομική ισχύ . Αυτό σημαίνει ότι οι συνταξιούχοι δε μπορούν να διεκδικήσουν την επιστροφή των αναδρομικών από τις μειώσεις των επικουρικών. Ωστόσο το υπουργείο εργασίας εφαρμόζοντας την απόφαση θα πρέπει στο εξής να επαναφέρει τις επικουρικές σε προ περικοπών επίπεδα. Η δαπάνη για τις αυξήσεις υπολογίζεται ότι ανέρχεται για το ΕΤΕΑΕΠ στα 25 εκ. μηνιαίως.

2. Αντίθετα Το ΣτΕ έκρινε συνταγματικό κατά οριακή πλειοψηφία 13 υπέρ έναντι 12 ψήφων τη διάταξη που ορίζει ως βάση για τον επανυπολογισμό των συντάξεων την 31η Δεκεμβρίου του 2014. Αρα τα όποια αναδρομικά θα περιοριστούν πιθανότατα στο κενό διάστημα ,στο 10μηνο που μεσολαβεί ανάμεσα στην προηγούμενη απόφαση του ΣτΕ τον Ιούνιο του 2015 και την ψήφιση του νόμου Κατρούγκαλου τον Μάιο του 2016. Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και για το 10μηνο ο συνολικός «λογαριασμός» των επιστροφών φτάνει κοντά στα 3- 4 δις. Ολες οι άλλες διεκδικήσεις των συνταξιούχων, οι αγωγές και οι αιτήσεις πέφτουν στο κενό. Για το δεκάμηνο λοιπόν, οι συνταξιούχοι μπορούν να προσδοκούν αναδρομικά από 667 έως 7.338 ευρώ. Πότε όμως θα τα εισπράξουν; Το επικρατέστερο σενάριο προβλέπει ότι θα  καταβληθούν σε 72 δόσεις και σε βάθος χρόνου 6 ετών προκειμένου να μην εκτροχιαστεί ο δημοσιονομικός σχεδιασμός και να διασφαλιστεί η μείωση των φορολογικών συντελεστών

3. Αντισυνταγματικός κρίθηκε ο νόμος ως προς το σκέλος υπολογισμού των εισφορών των ελεύθερων επαγγελματιών με βάση το εισόδημα. Έτσι, θα δοθεί ο έναυσμα για νέες ελαφρύνσεις με  πιθανή και την αποσύνδεση του υπολογισμού από το δηλωθέν φορολογητέο εισόδημα.

4. Αντισυνταγματικός κρίθηκε και ο τρόπος υπολογισμού των νέων συντάξεων κυρίως για τις μεγάλες συντάξεις και τους συνταξιούχους που έχουν πολλά χρόνια εργαστεί. Ετσι, ανοίγει ο δρόμος για αλλαγές στους  συντελεστές αναπλήρωσης προκειμένου να ενισχυθεί η  ανταποδοτική σχέση εισφορών –παροχών.