Η μείωση των εισφορών για τους ελεύθερους επαγγελματίες είναι σημαντικότερη αλλαγή του 2019. Τη νέα χρονιά θα χορηγηθεί για τελευταία φορά το ΕΚΑΣ ενώ αυστηροποιούνται οι προϋποθέσεις για την εξασφάλιση ασφαλιστικής κάλυψης στον ΕΦΚΑ γεγονός που δυσκολεύει, τους ανέργους και όσους δεν εργάζονται με πλήρη απασχόληση.

Τέσσερεις είναι οι σημαντικότερες αλλαγές:

1. Μειώνονται οι εισφορές για τους μη μισθωτούς. Μετά από δύο χρόνια ασφυξίας από το εξοντωτικό χαράτσι, οι ελεύθεροι επαγγελματίες παίρνουν μια ανάσα με τη μείωση της εισφοράς υπέρ της κύριας σύνταξης από 20% σε 13,33% επί του ασφαλιστέου εισοδήματος. Δηλαδή από την επιβάρυνση  έως και +37 % που επιφύλασσε το προηγούμενο καθεστώς στους ελεύθερους επαγγελματίες το 2019, επέρχεται έκπτωση ποσοστιαία από 12,45% έως και 33,35%. Στις χαμηλές κατηγορίες εισοδημάτων το όφελος αρχίζει από 200 ευρώ ετησίως ενώ  χαμένα βγαίνουν τα πολύ υψηλά εισοδήματα 70.331 - 93.462 ευρώ καθώς όσο πιο πολλά κερδίζει κάποιος τόσο περισσότερο θα επιβαρύνεται.Παράλληλα για τους αυτοαπασχολούμενους μηχανικούς, δικηγόρους και γιατρούς, το νομοσχέδιο θα προβλέπει μείωση των εισφορών υπέρ επικούρησης και εφάπαξ οι οποίες θα υπολογίζονται ως ποσοστό (7% για το επικουρικό και 4% για το εφάπαξ) επί του βασικού μικτού μισθού, δηλαδή επί των 586 ευρώ.

2. Καταργείται το 2019 η ευνοϊκή μεταβατική περίοδος Κατρούγκαλου για τους νέους συνταξιούχους. Αυτό σημαίνει ότι όσοι πρόλαβαν να υποβάλλουν αιτήσεις συνταξιοδότησης εντός του 2018 μπορούν να κερδίσουν 30 έως 180 ευρώ το μήνα για πάντα. Το «μπόνους» αυτό δίνεται επειδή η σύνταξη υπολείπεται πάνω από 20% από την προσδοκώμενη σύνταξη με βάση τον παλαιό τρόπο υπολογισμού. Όσοι πρόλαβαν να αποχωρήσουν φέτος θα λάβουν το 25% αυτής της διαφοράς. Σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών, πρόκειται για περίπου 30.000 ασφαλισμένους που έχουν ήδη κατοχυρώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα.Προσοχή, όμως, οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου και ξεκαθαρίζουν ότι δεν συμφέρει όλους η αποχώρηση στη σύνταξη.Αν ο ίδιος ασφαλισμένος υποβάλλει την αίτησή του εντός του 2019 χάνει το επιπλέον ποσό της προσωπικής διαφοράς και θα λάβει την σύνταξή του όπως προκύπτει από τον υπολογισμό του νόμου Κατρούγκαλου (ν.4387/2016).

3. Τέλος το ΕΚΑΣ. To 2019 θα είναι η τελευταία χρονιά που χορηγείται το ΕΚΑΣ και μάλιστα συρρικνωμένο  στα 12 ευρώ το μήνα από 35 ευρώ το 2018.Τα κριτήρια παραμένουν ίδια ακριβώς όπως είχαν διαμορφωθεί για το 2018. Το επίδομα βαίνει μειούμενο από το 2016 και καταργείται από 1/1/2020. Ειδικότερα, ΕΚΑΣ φέτος δικαιούνται όσοι πληρούν αθροιστικά  τα εξής κριτήρι(δήλωση για το φορολογικό έτος 2017):

• Είναι συνταξιούχοι που υπέβαλλαν αίτηση ή είχαν ήδη συνταξιοδοτηθεί πριν από την 12η Μαίου 2016.
• Έχουν συμπληρώσει το 65ο έτος της ηλικίας τους. Για τους συνταξιούχους λόγω αναπηρίας με ποσοστό 80% και άνω, καθώς και για τα παιδιά που λαμβάνουν σύνταξη λόγω θανάτου του γονέα τους, δεν απαιτείται η συμπλήρωση ορίου ηλικίας. Σε περίπτωση συμπλήρωσης του 65ου έτους ηλικίας εντός του 2019, το επίδομα καταβάλλεται από την πρώτη του επόμενου της συμπλήρωσης του 65ου έτους της ηλικίας μήνα.
• Έχουν συνολικό καθαρό ετήσιο εισόδημα από συντάξεις (κύριες, επικουρικές και βοηθήματα καταβαλλόμενα σε χρήμα), μισθούς, ημερομίσθια και λοιπά επιδόματα έως 7.720 ευρώ.
• Έχουν συνολικό ετήσιο ατομικό φορολογητέο, καθώς και απαλλασσόμενο ή φορολογούμενο με ειδικό τρόπο εισόδημα έως 8.884 ευρώ.
• Έχουν συνολικό ετήσιο οικογενειακό φορολογητέο, καθώς και απαλλασσόμενο ή φορολογούμενο με ειδικό τρόπο εισόδημα έως 11.000 ευρώ.
• Έχουν συνολικό ακαθάριστο ποσό κύριας και επικουρικής σύνταξης που καταβλήθηκαν τον Ιούνιο του 2018 έως 643 ευρώ.

4. Αυστηροποιούνται οι προϋποθέσεις χορήγησης και ανανέωσης της ασφαλιστικής ικανότητας για υγειονομική περίθαλψη σε είδος στους μισθωτούς και μη μισθωτούς ασφαλισμένους, στους συνταξιούχους και στα μέλη της οικογενείας τους. Για την εξασφάλιση ασφαλιστικής ικανότητας  από την  1/3/2019 απαιτούνται  75 ημέρες ασφάλισης για τους μισθωτούς και σε 3 μήνες ασφάλισης για τους μη μισθωτούς . Η σχετική εγκύκλιος καθορίζει δύο χρονικές περιόδους για όλες τις κατηγορίες των ασφαλισμένων, αλλά και των ανέργων, για τις οποίες προβλέπεται διαφορετικός αριθμός ημερών ασφάλισης. Η πρώτη χρονική περίοδος αφορά το διάστημα από την 1/3/2018 έως και τις 28/2/2019 και η δεύτερη χρονική περίοδος το διάστημα μετά την 1η Μαρτίου του 2019.

Τι ισχύει έως τις 28/2/2019

Ειδικά για την περίοδο από τη 1/3/2018 έως τις 28/2/2019 για την απόκτηση ασφαλιστικής ικανότητας και τη χορήγηση παροχών υγειονομικής περίθαλψης σε είδος στον άμεσα ασφαλισμένο και στα μέλη οικογενείας του απαιτείται:

1. Ο μισθωτός να έχει πραγματοποιήσει τουλάχιστον πενήντα (50) ημέρες εργασίας κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος ή κατά το τελευταίο δεκαπεντάμηνο πριν από την ημερομηνία επέλευσης του ασφαλιστικού κινδύνου, χωρίς να συνυπολογίζονται οι ημέρες εργασίας που πραγματοποιήθηκαν κατά το τελευταίο ημερολογιακό τρίμηνο του δεκαπενταμήνου. Για τους εργαζόμενους σε οικοδομοτεχνικά έργα απαιτούνται 50 ημέρες ασφάλισης στις οποίες συμπεριλαμβάνονται η προσαύξηση 20% και οι ημέρες αδείας.

2. Ο μη μισθωτός να έχει συμπληρώσει τουλάχιστον δύο (2) μήνες ασφάλισης κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος ή κατά το τελευταίο δωδεκάμηνο πριν από την ημερομηνία προσέλευσης ή επέλευσης του ασφαλιστικού κινδύνου και να έχουν καταβληθεί οι ελάχιστες ασφαλιστικές εισφορές σύμφωνα με τα προβλεπόμενα από το ν.4387/2016 και τις σχετικές υπουργικές αποφάσεις. Σε περίπτωση οφειλής, η ασφαλιστική ικανότητα ανανεώνεται ανά μήνα, εφόσον η οφειλή αυτή έχει εξοφληθεί ή ρυθμιστεί σε δόσεις και τηρείται η εξόφληση των δόσεων.

Τι θα ισχύσει μετά την 1/3/2019

Από την 1/3/2019 χορηγείται στον άμεσα ασφαλισμένο και στα μέλη οικογενείας του ασφαλιστική ικανότητα για παροχές υγειονομικής περίθαλψης σε είδος, εφόσον:

α) ο μισθωτός έχει πραγματοποιήσει τουλάχιστον εβδομήντα πέντε (75) ημέρες εργασίας κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος ή κατά το τελευταίο δωδεκάμηνο πριν από την ημερομηνία προσέλευσης ή επέλευσης του ασφαλιστικού κινδύνου και

β) ο μη μισθωτός έχει συμπληρώσει τουλάχιστον τρεις (3) μήνες ασφάλισης κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος ή κατά το τελευταίο δωδεκάμηνο πριν από την ημερομηνία προσέλευσης ή επέλευσης του ασφαλιστικού κινδύνου και έχουν καταβληθεί οι ελάχιστες ασφαλιστικές εισφορές.