Οι στρεβλώσεις στο σύστημα καταλογισμού εισφορών του ΕΦΚΑ είχαν προκαλέσει αγανάκτηση στους φορείς των επιστημόνων και των ελεύθερων επαγγελματιών.

Το σύστημα ούτε λίγο ούτε πολύ συνυπολόγιζε στη βάση υπολογισμού των εισφορών, θεωρώντας το εισόδημα ,ότι έβλεπε στη μερίδα του ασφαλισμένου είτε επρόκειτο για τυχόν καταβληθείσες εισφορές προηγουμένων ετών, οι τυχόν υψηλότερες των νομίμων ασφαλιστικές εισφορές που καταβλήθηκαν αχρεωσθήτως, ποσά από δόσεις ρύθμισης, ποσά για αναγνώριση χρόνου κ.λπ.. με αποτέλεσμα να διογκώνονται οι εισφορές.

Η απόφαση που υπέγραψε ο Υφυπουργός Κοινωνικής Ασφάλισης, Αναστάσιος Πετρόπουλος επιχειρεί να διορθώσει τα λάθη, προβλέποντας την επιστροφή η τον συμψηφισμό των εσφαλμένων ποσών  κατόπιν αίτησης του ασφαλισμένου μετά την ολοκλήρωση της ετήσιας διαδικασίας εκκαθάρισης των εισφορών. Ο χρόνος επιστροφής δεν προσδιορίζεται τουλάχιστον με την υπουργική απόφαση.  Η διοίκηση του ΕΦΚΑ πάντως δε βλέπει επίλυση του προβλήματος πριν από την εκκαθάριση του Σεπτεμβρίου του 2018.

Ένα από τα λάθη που προκάλεσαν αγανάκτηση στους φορείς  των ασφαλισμένων είναι ότι  στη βάση υπολογισμού  συνυπολογίζονται οι Δηλαδή ότι «έβλεπε» το σύστημα του ΕΦΚΑ στη μερίδα του ασφαλισμένου το θεωρούσε εισόδημα με αποτέλεσμα να διογκώνεται παράνομα η ασφαλιστική οφειλή του 2018. 

Η υπουργική απόφαση προβλέπει κατόπιν αίτησης την επιστροφή των ασφαλιστικών εισφορών σε μισθωτούς, ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες τις οποίες αχρεωστήτως έχουν καταβάλει στον ΕΦΚΑ ή έχουν συνεισπραχθεί από τον ΕΦΚΑ για λογαριασμό τρίτων φορέων (επικουρικό - ΕΤΕΑΕΠ, υγεία - ΕΟΠΥΥ, ανεργία - ΟΑΕΔ κ.λ.π).

Τα ποσά  θα επιστρέφονται ή θα συμψηφίζονται με οφειλές, οι εισφορές που πληρώθηκαν π.χ. εκ παραδρομής, ακόμη και οι εισφορές υγειονομικής περίθαλψης, για κλάδους ή για χρόνους για τους οποίους δεν προκύπτει υποχρέωση ασφάλισης κλπ. 

Σε περίπτωση που δεν υπάρχουν οφειλές ή εάν ύστερα από τον συμψηφισμό προκύπτει υπόλοιπο ποσό, αυτό επιστρέφεται άτοκα στους δικαιούχους.

Διαφορετικά εντός δύο μηνών  από την κοινοποίηση εκκαθάρισης (όπου θα εμφανιστούν οι τρέχουσες εισφορές, χωρίς λανθασμένες προσαυξήσεις)  οι ασφαλισμένοι μπορούν να υποβάλλουν αίτηση, αν επιθυμούν το τυχόν πρόσθετο ποσό των αχρεωστήτως καταβληθέντων να παραμείνει στον ΕΦΚΑ ως πιστωτικό υπόλοιπο και να συμψηφίζεται με επόμενες εισφορές . 

Κατ΄ εξαίρεση δεν θεωρούνται αχρεωστήτως καταβληθείσες εισφορές χρηματικά ποσά που έχουν καταβληθεί σε περιπτώσεις που προκύπτει ακύρωση χρόνου ασφάλισης λόγω δόλιας ή εικονικής ασφάλισης. 

Στην περίπτωση μισθωτών η επιστροφή ή ο συμψηφισμός γίνονται κατόπιν υποβολής αίτησης από τους εργοδότες.

Σε περίπτωση που ο δικαιούχος των αχρεωστήτως καταβληθεισών εισφορών έχει υπαχθεί σε καθεστώς ρύθμισης οφειλών, της οποίας οι όροι τηρούνται, το προς επιστροφή χρηματικό ποσό συμψηφίζεται με τις τρέχουσες δόσεις της ρύθμισης.

Η απόφαση αφορά σε περιπτώσεις αχρεωστήτως καταβληθεισών εισφορών μετά την 1/1/2017 (η αξίωση έχει γεννηθεί ή θα γεννηθεί μετά την 1/1/2017) καθώς και σε αιτήσεις επιστροφής αχρεωστήτως εισφορών που έχουν υποβληθεί στα ενταχθέντα στον ΕΦΚΑ Ταμεία, εξαιρουμένου του Δημοσίου, μέχρι 31/12/2016 και βρίσκονται σε οποιοδήποτε στάδιο διαδικασίας.