Η ασφάλιση του ζωικού κεφαλαίου, δηλαδή του ιχθυοπληθυσμού από φυσικές καταστροφές (π.χ. ισχυρές κακοκαιρίες που μπορεί να καταστρέψουν κλωβούς) αλλά και ασθένειες είναι οι βασικές καλύψεις που πρέπει να έχει μία επιχείρηση ιχθυοακλλιέργειας, για να προστατευθεί από απρόοπτές καταστάσεις.

Η ασφάλιση ζωικού κεφαλαίου μάλιστα σύμφωνα με παράγοντες της αγορά κυμαίνεται από 4-6 λεπτά ανά κιλό ψαριού

Πέρα από αυτές τις καλύψεις μία ιχθυοκαλλιέργεια πρέπει να έχει και καλύψεις, όπως κάθε άλλη επιχείρηση ή βιομηχανία, έναντι πυρός, αστικής ευθύνηης κλπ. για τον πάγιο εξοπλισμό της, όπως είναι τα πλωτά μέσα που διαθέτει, οι εγκαταστάσεις, οι κλωβοί, τα συσκευαστήρια κλπ.

Τέτοια ασφαλιστικά συμβόλαια δίνουν μεγάλοι brokers ασφαλειών, όπως είναι η Howden οι οποίοι παρουσιάζουν τι «πακέτα» ασφάλισης που προσφέρουν μεγάλες ασφαλιστικές εταιρίες, αλλά η ασφάλιση μπορεί να γίνει και απευθείας με κάποια ασφαλιστική.

Πάντως σύμφωνα με ειδικούς της αγοράς μία εταιρεία του κλάδου που κάνει τζίρο περίπου 80-100 εκατ. ευρώ πληρώνει το χρόνο για όλες τις ανάγκες ασφάλισης της ένα ποσό της τάξης των 600.000-700.000 ευρώ το χρόνο.

Γενικότερα η ιχθυοκαλλιέργεια αποτελεί έναν από τους πλέον εξαγωγικούς και ανθεκτικούς κλάδους της ελληνικής πρωτογενούς παραγωγής. Με επίκεντρο είδη όπως η τσιπούρα και το λαβράκι, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις μεγαλύτερες παραγωγικές δυνάμεις της Μεσογείου, συμβάλλοντας σημαντικά στο εμπορικό ισοζύγιο και στην απασχόληση των παράκτιων περιοχών. Ωστόσο, πίσω από αυτή την επιτυχία κρύβονται σοβαροί κίνδυνοι — περιβαλλοντικοί, βιολογικοί και επιχειρηματικοί — που καθιστούν την ασφάλιση των μονάδων ιχθυοκαλλιέργειας αναπόσπαστο κομμάτι της βιωσιμότητάς τους.

Κίνδυνοι που απειλούν την παραγωγή
 

Η φύση της θαλάσσιας εκτροφής εκθέτει τις επιχειρήσεις σε πληθώρα απρόβλεπτων παραγόντων. Οι ακραίες καιρικές συνθήκες, οι θαλάσσιες ρυπάνσεις, οι επιθέσεις θηρευτών (όπως φώκιες ή πτηνά), αλλά και οι λοιμώδεις ασθένειες των ψαριών μπορούν να προκαλέσουν τεράστιες οικονομικές απώλειες. Παράλληλα, τα φαινόμενα της κλιματικής αλλαγής — όπως η αύξηση της θερμοκρασίας των υδάτων και η μεταβολή της αλατότητας — εντείνουν τους κινδύνους για τη σταθερότητα της παραγωγής.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η ασφαλιστική κάλυψη λειτουργεί ως βασικός μηχανισμός προστασίας και σταθερότητας για τις επιχειρήσεις του κλάδου.

Η συμβολή της ασφάλισης

Οι ασφαλιστικές εταιρείες προσφέρουν σήμερα ειδικά σχεδιασμένα προγράμματα ιχθυοκαλλιέργειας, τα οποία μπορούν να καλύπτουν:

• Απώλειες αποθεμάτων λόγω ασθενειών, μόλυνσης ή θανάτου από φυσικά αίτια.
• Καταστροφές σε πλωτές εγκαταστάσεις, ιχθυοκλωβούς και εξοπλισμό από καιρικά φαινόμενα ή ατυχήματα.
• Ευθύνη του παραγωγού έναντι τρίτων, π.χ. για ρύπανση ή ζημίες σε γειτονικές εγκαταστάσεις.
• Διακοπή επιχειρηματικής δραστηριότητας ή απώλεια εσόδων μετά από ζημία.

Οι λύσεις αυτές μπορούν να προσαρμοστούν ανάλογα με το είδος της εκτροφής, το μέγεθος της μονάδας και τη γεωγραφική της θέση. Ειδικά στη Μεσόγειο, οι ασφαλιστές αναπτύσσουν πλέον προηγμένα μοντέλα εκτίμησης κινδύνου που λαμβάνουν υπόψη βιολογικά δεδομένα, θαλάσσιες συνθήκες και περιβαλλοντικούς δείκτες.

Η ανάγκη για ολοκληρωμένη διαχείριση κινδύνου

Η ασφάλιση δεν αποτελεί απλώς οικονομικό «δίχτυ ασφαλείας», αλλά εργαλείο διαχείρισης κινδύνου και βιώσιμης ανάπτυξης. Μέσω της συνεργασίας παραγωγών, ασφαλιστών και επιστημονικών φορέων, μπορούν να αναπτυχθούν στρατηγικές πρόληψης και έγκαιρης αντιμετώπισης ασθενειών ή περιβαλλοντικών απειλών.

Η ενσωμάτωση τεχνολογιών όπως η τεχνητή νοημοσύνη, οι αισθητήρες θαλάσσιας ποιότητας και η τηλεμετρία μπορεί να συμβάλει στην παρακολούθηση των κινδύνων και στη μείωση των αποζημιώσεων, δημιουργώντας έναν πιο ώριμο και ανθεκτικό κλάδο.

Προοπτικές και ευκαιρίες

Καθώς η παγκόσμια ζήτηση για θαλάσσια προϊόντα αυξάνεται, η ασφάλιση των ιχθυοκαλλιεργειών μετατρέπεται σε κρίσιμο παράγοντα για τη χρηματοδότηση και την προσέλκυση επενδύσεων. Οι τράπεζες και οι επενδυτές αξιολογούν πλέον θετικά τις επιχειρήσεις που διαθέτουν τεκμηριωμένα προγράμματα ασφάλισης, καθώς αυτό μειώνει το ρίσκο και ενισχύει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα.

Η Ελλάδα, με την εμπειρία και το ανθρώπινο δυναμικό που διαθέτει, μπορεί να αποτελέσει πρότυπο για την ασφαλιστική κάλυψη της υδατοκαλλιέργειας στην Ευρώπη, συνδυάζοντας την τεχνογνωσία του κλάδου με την καινοτομία της ασφαλιστικής αγοράς.