Μέσα στις τραγικές εικόνες καταστροφής από τις πυρκαγιές που έκαψαν την πατρίδα μας αυτό το καλοκαίρι του 2021, με πόνο ψυχής είδα και φωτογραφίες με καμένα ζώα του δάσους, αλλά και κατοικίδια και αθώα προβατάκια, και άλογα και ελάφια.

Θυμήθηκα ένα καλοκαίρι, Δεκαπενταύγουστος του 1958 ήταν, που έπιασε φωτιά στο δάσος και έγινε αφορμή να καεί ένα μέρος από το βιος μας στο χωριό Πέραμα Δίστρατου Άρτας και να φύγουμε οικογενειακώς για πάντα από τον τόπο όπου γεννηθήκαμε. Ήμουν μικρός, δεν είχα μπει στα δέκα, όταν συνέβη το κακό. Στο διπλανό χωριό, Δαφνούλα (Σιάντος), γιόρταζε ένα εκκλησάκι της Παναγιάς.

Οι μεγάλοι του μικρού συνοικισμού μας, μαζί τους και η μάνα μου, ξύπνησαν νύχτα να πάνε να προσκυνήσουν τη χάρη Της. Ο πατέρας δούλευε στη «μακρινή» για μας Κεφαλλονιά, ως κτίστης, μετά τους σεισμούς του 1954. Έμει- να σπίτι με τον μικρότερο αδελφό Δημήτρη και την Ελένη 4 ετών.

Στην αρχή ένας καπνός και ο ίσκιος του πάνω από τα καλύβια με τα ζώα και το σπίτι. Μετά φάνηκαν κόκκινες φλόγες τεράστιες πάνω από τα δέντρα, πάνω από το σπίτι στο λόφο «Κλωτσοτύρι»... Κλεισμένα τα ζώα, κάποια δεμένα με τριχιά, ήσυχα λίγα πρόβατα και κατσίκες στη μια καλύβα, με σκεπή ξύλινη, και από πάνω χόρτα, στάχια, καλαμποκιές, και στις άλλες η αγελάδα, ο γάιδαρος, οι κότες μας στις κούρνες τους και αποθήκες με τριφύλλι, σανό, καλαμπόκι. Ξαφνικά άρχισε ένας πανικός, βελάσματα, κραυγές, κακαρίσματα μέσα στις καλύβες. Είχα μπει μέσα στο σπίτι από το φόβο, καθώς φυσούσε αέρας προς το σπίτι μας με καπνούς και οι ίσκιοι της φωτιάς τρεμόπαιζαν στην αυλή. Από τη φασαρία των ζώων βγήκα και αντίκρισα τη μια καλύβα με τις γιδούλες μου να έχει αρπάξει φωτιά. Ο αέρας είχε φέρει έναν αναμμένο δαυλό-ξύλο, που έπεσε στη χορτάρινη εύφλεκτη καλύβα.

Μη γνωρίζοντας ούτε να προσευχηθώ, λόγω ηλικίας, ξαναμπαίνω στο σπίτι και κλείνω το παράθυρο που έβλεπε τα καλύβια. Παίρνω αγκαλιά τη μικρή αδελφούλα και τραβώντας από το χέρι τον μικρό αδελφό, τρέχω προς το σπίτι της γιαγιάς που ήταν 300 μέτρα και μέσα στα χωράφια παραπατάω, από φόβο και πανικό, πέφτοντας στα χώματα.

Στο τέλος περίπου της διαδρομής, έπαθα αυτό που λένε «μου λύθηκαν τα γόνατα» και μου ήταν αδύνατον να προχωρήσω... Έμεινα εκεί, αγκαλιά με τ’ αδελφάκια μου, και από εκεί με μάζεψαν οι μεγάλοι, δεν θυμάμαι πότε και πώς. Εν τω μεταξύ, στο πανηγύρι του διπλανού χωριού είδαν καπνούς και φλόγες κατά το σπίτι μας και γρήγορα μαθεύτηκε πως καίγεται το σπίτι της Βάσιως Σπύρου. Έμαθα πως έτρεξαν νέοι και γέροι άνδρες και σταμάτησαν τη φωτιά, με καμένα μόνο τα καλύβια και το σπίτι καψαλισμένο... Όμως, για καιρό έλεγαν στο χωριό πως στο τρέξιμο πρώτη απ’ όλους ήρθε η Βάσιω, που φώναζε τρέχοντας: «Τα παιδιά μου, κάηκαν τα παιδιά μου!...». Μας μάζεψε σπίτι σαν τα κλωσσόπουλα και λίγο-πολύ θυμάμαι τους συγχωριανούς που ήρθαν για βοήθεια και συμπαράσταση.

Προς το δειλινό βγήκα δειλά και κοίταζα τα γιδοπρόβατα, άμορφα, ένα μαύρο κάρβουνο εδώ, ένα εκεί, ένα πιο πέρα, κι άλλο, κι άλλο... Ένας από τους μεγάλους είπε: «Για πέταμα είναι όλα, δεν τρώγονται, δεν έμεινε τίποτα». Στο δοκάρι της πόρτας της καλύβας ήταν ένα αιωρούμενο σχοινί. «Είχα δέσει μια γίδα», είπε η μάνα μου. «Ω, χαλασιά μας, πάει, πάνε, ωχ!».

Γύρω-γύρω κάπνιζαν ακόμα τα καμένα και ένα μαύρο χρώμα είχε μπει στη ζωή μας και την ψυχή μας, που μπλέχτηκε με το μαύρο της νύχτας που κατέβαινε σιγά-σιγά στον καμένο λόφο, στο μεγάλο λαγκάδι, στις ρεματιές, στο Κορφοβούνι και τα απέναντι χωριά, στην Κιάφα, στα Πιστιανά, στη Ροδαυγή, στο ποτάμι Άραχθος, που κυλούσε νυσταγμένο τα νερά, πίσω απ’ τα πλατάνια και τα πουρνάρια που τρομαγμένα πουλιά τρύπωσαν να κρυφτούν. Η μάνα κοίταξε το εικόνισμα προς ανατολάς του σπιτιού, κάνοντας το σταυρό της, και, χαϊδεύοντάς μας, μας έβαλε για ύπνο στο μεγάλο κρεβάτι, όλους μαζί.

Γύρω στα μεσάνυχτα, στης νύχτας τη σιγαλιά, ακούστηκε ένα παραπονεμένο βέλασμα γίδας στην αυλή. Βγήκε στην πόρτα η μάνα και ακούσαμε να προσκαλεί μια καμένη γίδα να έρθει κοντά της. Έτρεξα ξοπίσω της και είδα μια κατσικούλα μας τρομαγμένη να στέκεται κοντά στην πόρτα.

«Έλα καλή μου, αχ πονεμένη μου, έλα... έλα... έλα κοντά!». Την έπιασε, τη φίλησε και την έβαλε μέσα στο σπίτι. Κλαίγοντας έστρωσε μια κουβέρτα στο δωμάτιο της κουζίνας και την έβαλε να κοιμηθεί. Με ένα λυχνάρι αναμμένο τής έκανε συντροφιά και της έδωσε νερό σ’ ένα άσπρο πιάτο. Τα αυτιά της είχαν καεί, τα πόδια της, το κορμί της, η μύτη της... Της έβαλε λίγο λαδάκι και την άλλη μέρα νύχτα έφυγε η μάνα και «ολοπόταμα», μπαίνοντας στα νερά του ποταμού Άραχθου, πήγε στην Άρτα, τέσσερις ώρες με τα πόδια και πήρε αλοιφές και φάρμακα που για εβδομάδες περιποιούταν την καμένη γιδούλα μας. Έγινε καλά και όταν φύγαμε στην ξενιτιά, στο Αγρίνιο, δεν την πούλησε, αλλά τη χάρισε σε έναν κουμπάρο στη Μαρκινιάδα, τον Νίκο Ντάλλα, με ευχή να την προσέχει. Μετά από δύο χρόνια, γέννησε μια όμορφη κατσικούλα. Αργότερα, ένα καλοκαίρι, από το Αγρίνιο πήγαμε στο χωριό και η μάνα, περνώντας από τον κουμπάρο της, ζήτησε μάνα και κόρη κατσικούλα να μας τα δώσει παρέα και για γάλα... Με τα πόδια όταν φτάσαμε κοντά στο χωριό μας, σ’ ένα διάσελο που αντικρίσαμε το σπίτι μας και το μέρος που κάηκε, η καμένη γίδα σταμάτησε, βέλαξε λυπητερά και τραβώντας δυνατά το σχοινί μάς ξέφυγε και γύρισε στη Μαρκινιάδα.

.................................................................................................

Στα Χανιά όπου έκανα διακοπές, Αύγουστο του 2021, 60 και πλέον χρόνια μετά έβλεπα σκηνές από τις φωτιές και μια μέρα είδα στο Facebook έναν εθελοντή πυροσβέστη να κρατά στην αγκαλιά ένα πληγωμένο πρόβατο. Καμένο. Παραπονεμένο. Αδικημένο από την απανθρωπιά ανθρώ- πων που καίνε τα δάση μας... Πήρα ένα στιλό και έγραψα αυτά που διαβάζετε. Δεν το ξεπέρασα ποτέ, όπως και αυτοί που πόνεσαν αυτό το καλοκαίρι είναι αδύνατον να ξεχάσουν (κυρίως τα παιδιά) και θα μείνουν για πάντα πικραμένοι, μ’ ένα «γιατί».

Κλείνοντας, παραθέτω ένα ποίημα του Ιωάννη Πολέμη:

ΤΑ ΖΩΑ

Ποτέ δε θα πειράξω τα ζώα τα καημένα·
μην τάχα, σαν εμένα, κι εκείνα δεν πονούν;
Θα τα χαϊδεύω πάντα, προστάτης τους θα γίνω.
Ποτέ δε θα τ’ αφήνω στους δρόμους να πεινούν.
Σαν δε μιλούν εκείνα κι ο λόγος αν τους λείπει,
μήπως δε νιώθουν λύπη, δε νιώθουν και χαρά;
Μήπως καρδιά δεν έχουν, στα στήθη τους κρυμμένη,
που τη χαρά προσμένει κι αγάπη λαχταρά;

Καμένα ζώα του δάσους, αλλά και κατοικίδια μπορείτε να δείτε στη διεύθυνση: https://www.instagram.com/tripolis_animal_care/.

Διαβάστε το άρθρο όπως δημοσιεύθηκε στη στήλη Ασφαλιστικό Underwriting, του περιοδικού Ασφαλιστικό ΝΑΙ, τεύχος 191, Ιούλιος - Αύγουστος 2021 (πατήστε πάνω στην εικόνα για μεγέθυνση):