Ο Σταύρος Τζουανάκος είναι μια περίπτωση συνθέτη και τραγουδιστή, που η ζωή του έχει να μας διδάξει πολλά για τη ζωή, την ανθρώπινη μοίρα και την «καριέρα» σε οποιαδήποτε θέση: καλλιτεχνική, υπαλληλική ή διευθυντική.

Γεννήθηκε το 1925 στον Πειραιά και πέθανε το 1974, σε ηλικία 49 ετών. Συνθέτης, στιχουργός, τραγουδιστής, μπουζουξής, κιθαρίστας, ξεκίνησε μέσα στην Κατοχή, το 1942, παίζοντας σε ταβέρνες, ενώ παράλληλα εργαζόταν και ως υδραυλικός και πιο επαγγελματικά άρχισε το 1944, δίπλα στον Μανώλη Χιώτη, στο πάλκο. Το 1948 γραμμοφωνεί τα δύο πρώτα του τραγούδια στην Columbia, το «Ένας Διαβάτης» και «Θέλω να πάψεις να γελάς, θέλω να κλαις». Από τους παλιούς και νεότερους, του δίνουν τραγούδια ο Κώστας Βίρβος, ο Χρ. Κολοκοτρώνης, η Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου, ο Μπάμπης Βασιλειάδης-Τσάντας, ο Ν. Μαθέσης-Τρελλάκιας, ο Κώστας Μάνεσης κ.ά. Εκείνη την εποχή μεσουρανούσαν με επιτυχία μεγάλη οι ρεμπέτες: ο Βασίλης Τσιτσάνης, ο Μανώλης Χιώτης, ο Γ. Μητσάκης, ο Ι. Παπαϊωάννου, ο Απ. Καλδάρας κ.ά.

Αυτόν τον καιρό στάθηκε στο τραγούδι ο Στ. Τζουανάκος και χωρίς να αντιγράφει ή να μιμείται, έκανε επιτυχίες και δική του σχολή, από το 1944 έως το 1958, που έφυγε οριστικά στην Αμερική, όπου εργάστηκε για 16 χρόνια ως το θάνατό του, το 1974. Στην Ελλάδα επιστρέφει σποραδικά, όπου συνεργάζεται και γράφει τραγούδια με Πόλυ Πάνου, Π. Γαβαλά, Κ. Γκρέυ, Γιώτα Λύδια, Στράτο Διονυσίου, Βίκυ Μοσχολιού. Στην Αμερική γίνεται πασίγνωστος και συνεργάστηκε με τους: Γιώργο Κατσαρό-Θεολογίτη, τον Αρμένη Μάρκο Μελόν, Νίκο Γούναρη, Τζιμ Αποστόλου, Μαρίκα Νίνου, Θανάση Ευγενικό, Μανώλη Χιώτη-Μαίρη Λίντα, Γ. Σταματίου-Σπόρο, Κώστα Καπλάνη κ.ά.

Τεράστια προσφορά και έργο! Μεγάλες επιτυχίες του τραγουδιούνται ακόμα, 60-70 χρόνια μετά. Ξεχωρίζω το «Λίγα ψίχουλα αγάπης στου γυρεύω», «Σταλαματιά, σταλαματιά», «Το φτωχομπούζουκο», «Η νοσταλγία», «Μάγισσες φέρτε βότανα», «Μα είναι και Θεός που βλέπει από ψηλά», «Μεσάνυχτα βαθιά σκοτεινιασμένα σαν κουρέλι», «Ψεύτικε κόσμε», «Σφάλμα ασυγχώρητο», «Ο Μαχαραγιάς», «Εγώ το πλουσιόπαιδο», «Κρίμα τέτοιο παλικάρι» κ.ά.

Στον τελευταίο του δίσκο στην Ελλάδα, το 1971, ηχογραφεί τις «καλύτερες επιτυχίες» του με μπουζούκια τον Χρήστο Νικολόπουλο και τον Γιάννη Παλαιολόγο. Ο Σταύρος Τζουανάκος, που έφυγε από τη ζωή 49 χρονών, έχει να μας διδάξει ότι μπορείς να διακριθείς όταν αξιοποιείς το δικό σου ταλέντο. Μπορείς να φτάσεις «από τα ψηλά στα χαμηλά», όπως τραγούδησε, αλλά και το αντίθετο. Και μην ξεχνάς, ότι είμαστε άνθρωποι «εύθραυστοι».

Η μελαγχολία και η απόγνωση των χρόνων της Κατοχής, δηλαδή το κλίμα της Ελλάδος αυτής της περιόδου, «αποτυπώθηκε» σαν ένα μελαγχολικό φόντο στα τραγούδια του, που τον «διαφοροποιούν» από ανταγωνιστές μεγάλους τραγουδιστές και συνθέτες, που αγαπήθηκε από τον πολύ κόσμο, που έτρεψε στα μαγαζιά, που πήγε απλά και τους συναδέλφους του... Μεγάλοι ήρωες στην καθημερινότητα κόντρα στους καιρούς δημιουργούν! Ξεχωρίζουν! Κάνουν τον κόσμο καλύτερο! Υδραυλικός ήταν και ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης, όταν στα χρόνια του ’60 τραγούδησε νομπελίστες, κάνοντας τα ποιήματά τους γνωστά! Και ο Ελύτης και ο Σεφέρης και ο Θεοδωράκης «υποκλίθηκαν» μπροστά του όταν «έβγαλε» από τις βιβλιοθήκες τα βιβλία τους και τα έδωσε στο λαό, στους αδικημένους, στους εργάτες, στους νέους «επαναστάτες»! Και ο υδραυλικός Τζουανάκος έβγαλε πολλά «αχ» από πονεμένους, λόγω φτώχειας ή έρωτα!

Η ασφαλιστική αγορά ξέχασε το ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ στην επαφή της με τον πολύ κόσμο και έχασε. Ας ευχηθούμε να το ξαναβρεί! Ε.Σ.

Διαβάστε αναλυτικά το άρθρο όπως δημοσιεύθηκε στη στήλη Ασφαλιστικό Underwriting, του περιοδικού Ασφαλιστικό ΝΑΙ, τεύχος 189, Ιανουάριος - Φεβρουάριος 2021 (πατήστε πάνω στην εικόνα για μεγέθυνση):