Ο ρόλος των ασφαλίσεων υγείας καθίσταται όλο και πιο σημαντικός εξαιτίας της γήρανσης του πληθυσμού της Ευρώπης, η οποία ασκεί αυξανόμενη πίεση στα εθνικά συστήματα υγειονομικής περίθαλψης, υποστηρίζει η Insurance Europe στην ετήσια έκθεση με τα στατιστικά στοιχεία της ευρωπαϊκής ασφαλιστικής αγοράς έτους 2018.

Από το 2009 έως και το 2018, η μέση αύξηση του πληθυσμού ηλικίας 65 ετών και άνω στην ΕΕ ήταν της τάξης των 2,6 ποσοστιαίων μονάδων, για να φτάσει να αντιστοιχεί στο 19,7% του πληθυσμού ή ένα στα πέντε άτομα (δείτε εδώ). Σύμφωνα με αυτή τη δημογραφική τάση, οι δαπάνες υγειονομικής περίθαλψης και η χρήση αγαθών και υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης αυξήθηκαν σημαντικά μεταξύ των ετών 2007 και 2016 (το τελευταίο διαθέσιμο έτος) σε ορισμένες χώρες της ΕΕ, όπως: 13,5% στην Ουγγαρία, 18,5% στην Ισπανία, 39,8% στη Γερμανία και 76,8% στη Σουηδία (δείτε εδώ).

Υπό το πρίσμα αυτό, η αγορά ιδιωτικής ασφάλισης υγείας αυξάνεται. Μεταξύ των ετών 2009 και 2018, τα ασφάλιστρα υγείας στην Ευρώπη αυξήθηκαν σταθερά κατά μέσο όρο 3,4% ετησίως σε συνολικά 140 δισ. ευρώ το 2018. Η πλειοψηφία των ευρωπαϊκών αγορών επεκτάθηκε το 2018.

Ο πίνακας της Insurance Europe με τα ασφάλιστρα κλάδου υγείας ετών 2009-2018 (σε δισ. ευρώ) και τις ετήσιες μεταβολές τους:

Από τα συνολικά ασφάλιστρα υγείας, σχεδόν το 61,7% καταγράφηκε στις δύο μεγαλύτερες αγορές, τις Κάτω Χώρες και τη Γερμανία. Στις Κάτω Χώρες, όπου η ιδιωτική ασφάλιση υγείας είναι υποχρεωτική, τα ασφάλιστρα υγείας αντιστοιχούσαν στο 65% του συνόλου των ασφαλίστρων και αυξήθηκαν κατά 6,5% το 2018.

Η αύξηση κατά 1,9% των ασφαλίστρων υγείας στη Γερμανία οφείλεται σε διάφορους παράγοντες, όπως η συνεχιζόμενη προσαρμογή των τιμολογίων στον κλάδο υγείας, η συνεχής αύξηση των συμπληρωματικών ασφαλιστηρίων συμβολαίων και των ασφαλίσεων υγείας που προσφέρουν οι επιχειρήσεις.

Τα ασφάλιστρα αυξήθηκαν κατά 6,1% στη Γαλλία το 2018, λόγω κυρίως της αύξησης της απασχόλησης. Μια άλλη δύναμη πίσω από την αύξηση των ασφαλίστρων είναι ο γαλλικός νόμος περί συλλογικών συμβάσεων του 2016, σύμφωνα με τον οποίο όλοι οι εργοδότες στη Γαλλία πρέπει να παρέχουν υποχρεωτική συμπληρωματική κάλυψη ασφάλισης υγείας στους υπαλλήλους τους.

Στην Ιταλία, τα καινοτόμα ασφαλιστικά προϊόντα που εισήχθησαν από τις ασφαλιστικές πέραν της υποχρεωτικής ασφάλισης υγείας συνέχισαν να είναι ελκυστικά, οδηγώντας τα ασφάλιστρα υγείας να αυξηθούν κατά 7,5% το 2018 (+9,5% το 2017).

Η αύξηση των ασφαλίστρων υγείας στη Νορβηγία κατά 3,3% το 2018 εξηγείται από την αυξανόμενη δημοτικότητα των προϊόντων για σοβαρές ασθένειες και θεραπείες (αύξηση κατά 15% και 8% αντίστοιχα). Πολλές εταιρίες στη Νορβηγία προσφέρουν στους υπαλλήλους τους ασφάλιση για ταχύτερη θεραπεία σε περίπτωση ασθένειας για να μειωθεί ο αριθμός των ημερών που οι εργαζόμενοι βρίσκονται εκτός εργασίας.

Στις αγορές της Ανατολικής Ευρώπης, παρατηρήθηκε σημαντική αύξηση των ασφαλίστρων υγείας σε πολλές χώρες λόγω της αυξανόμενης δημοτικότητας των συμπληρωματικών συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης, ιδίως στη Βουλγαρία (+24,7%), στην Εσθονία (+11,2%), στη Λετονία (14,4%) και στην Κροατία (+6,6%). Παρόμοια τάση παρατηρήθηκε και στην Τουρκία (+24,3%). Η ρουμανική αγορά γνώρισε ακόμη υψηλότερα ποσοστά ανάπτυξης τα τελευταία χρόνια (+69,6% το 2016, +20,2% το 2017, 60,3% το 2018), καθώς ενισχύθηκε από το νέο φορολογικό κώδικα που παρέχει φορολογικά κίνητρα για άτομα που αγοράζουν ιδιωτικά προϊόντα ασφάλισης υγείας. Εν τω μεταξύ, ο σχεδόν διπλασιασμός των ασφαλίστρων υγείας στη Σλοβακία (98,5%) οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην αναταξινόμηση των ασφαλίστρων ζωής και υγείας στο πλαίσιο του καθεστώτος Solvency II.

Οι αποζημιώσεις που καταβλήθηκαν στον ευρωπαϊκό κλάδο υγείας το 2018 ανήλθαν σε 112 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση κατά 4% σε σύγκριση με το 2017. Από αυτές, το 80,4% καταβλήθηκε στις Κάτω Χώρες (+2,5%), στη Γερμανία (+5%), στη Γαλλία (+7,3%) και στην Ελβετία 0,4%).

Οι αποζημιώσεις που πληρώθηκαν στον κλάδο υγείας τα έτη 2009-2018 (σε δισ. ευρώ):

Κατά μέσο όρο, το κατά κεφαλήν ποσό που δαπανήθηκε για ασφάλιση υγείας στην Ευρώπη το 2018 ήταν 232 ευρώ ή 10 ευρώ περισσότερα από το 2017. Αναλυτικά, παρατηρούμε ότι το κατά κεφαλήν ποσό που δαπανήθηκε για ασφάλιση υγείας στην Ολλανδία (2.719 ευρώ έναντι 2.568 ευρώ το 2017) και την Ελβετία (1.146 ευρώ έναντι 1.123 ευρώ το 2017) το 2018 βρίσκεται πολύ παραπάνω από τον μέσο όρο (232 ευρώ). Ακολουθούν η Γερμανία, η Σλοβενία και η Αυστρία. Οι υπόλοιπες χώρες βρίσκονται κάτω από τον μέσο όρο. το κατά κεφαλήν ποσό που δαπανήθηκε για ασφάλιση υγείας στην Ελλάδα είναι αρκετά χαμηλό, γύρω στα 20 ευρώ, ελαφρώς αυξημένο σε σχέση με το 2017. Την Ελλάδα ακολουθούν στην κατάταξη η Λετονία, η Κροατία, η Τουρκία, η Τσεχία, η Εσθονία, η Βουλγαρία, η Πολωνία και η Ρουμανία.

Η ασφαλιστική πυκνότητα κλάδου υγείας κάθε χώρας για τα έτη 2017-2018:

Η ασφαλιστική διείσδυση του κλάδου υγείας στην Ευρώπη ανήλθε στο 0,8% κατά μέσο όρο. Και πάλι η Ολλανδία (6,03% έναντι 5,95% το 2017) βρίσκεται πολύ παραπάνω από τον μέσο όρο (0,8%). Ακολουθεί η Ελβετία, η Σλοβενία και η Γερμανία. Η Ελλάδα βρίσκεται πάνω από την Μάλτα, τη Βουλγαρία, την Τσεχία, την Εσθονία, την Πολωνία, τη Ρουμανία και την Ουγγαρία με την ασφαλιστική διείσδυση του κλάδου στη χώρα μας να είναι λίγο πάνω από το 0,1%. 

Η ασφαλιστική διείσδυση κλάδου υγείας κάθε χώρας για τα έτη 2017-2018:

Οι σημαντικές διαφορές που παρατηρούνται μεταξύ των χωρών αντανακλούν σε μεγάλο βαθμό τις διαφορές στα εθνικά συστήματα υγείας και κοινωνικής ασφάλισης αλλά και το ρόλο των ασφαλιστικών εταιριών.

Διαφορές στα εθνικά συστήματα υγείας και κοινωνικής ασφάλισης

Ο ρόλος της ιδιωτικής ασφάλισης υγείας ποικίλλει σημαντικά μεταξύ των αγορών λόγω των διαφορών στα εθνικά συστήματα υγείας και κοινωνικής ασφάλισης. Η ιδιωτική ασφάλιση υγείας στην Ευρώπη έχει τέσσερις βασικές μορφές ή ένα συνδυασμό αυτών:

• Πρόσθετη (επικουρική και συμπληρωματική) ασφάλιση: είναι η προαιρετική ασφάλιση για την κάλυψη των αναγκών ασφάλισης υγείας των ασφαλισμένων από το επίσημο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης για την υγειονομική περίθαλψη (όπως στη Δανία, τη Γαλλία και την Ιταλία).
• Ιδιωτική ασφάλιση υποκατάστατο της κοινωνικής: αντικαθιστά τη χρηματοδοτούμενη από το κράτος υγειονομική περίθαλψη (όπως στη Γερμανία για τους αυτοαπασχολούμενους).
• Διπλή ασφάλιση: η ιδιωτική  ασφάλιση λειτουργεί ως εναλλακτική λύση παράλληλα με το δημόσιο σύστημα (όπως στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Ισπανία και την Πορτογαλία).
• Υποχρεωτικά καθεστώτα ιδιωτικής ασφάλισης υγείας: περιλαμβάνουν ορισμένη συμμετοχή του δημόσιου τομέα και πλήρη ιδιωτική συμπληρωματική κάλυψη (όπως στην Ολλανδία και την Ελβετία).