Το nextdeal.gr στο πλαίσιο ενημέρωσης των ασφαλιστών για όλα τα σημαντικά θέματα που απασχολούν την ασφαλιστική αγορά, δημοσιεύει τις προτάσεις της Insurance Europe που αφορούν την αντιμετώπιση των προκλήσεων μιας κοινωνίας που γερνάει.

Διαβάστε αναλυτικά:

Οι Προκλήσεις

Τα αποτελεσματικά, οικονομικά προσιτά και βιώσιμα συνταξιοδοτικά συστήματα αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο μιας σύγχρονης κοινωνίας και οικονομίας χωρίς αποκλεισμούς. Ωστόσο, τα περισσότερα συνταξιοδοτικά συστήματα σε ολόκληρη την Ευρώπη αντιμετωπίζουν σήμερα τη διττή πρόκληση, να παραμείνουν οικονομικά βιώσιμα και επίσης να είναι σε θέση να προσφέρουν στους Ευρωπαίους πολίτες ένα επαρκές εισόδημα κατά την συνταξιοδότησή τους.

Το αυξημένο προσδόκιμο επιβίωσης ασκεί πίεση στη βιωσιμότητα των εθνικών, παραδοσιακών κεφαλαιοποιητικών συστημάτων, τα οποία αναγκάζονται να μειώσουν τα επίπεδα των κρατικών συντάξεων.

«Ο αριθμός των ατόμων ηλικίας 80 ετών και άνω στην Ε.Ε. προβλέπεται να υπερδιπλασιαστεί μεταξύ 2017 και 2080».

Η πρόκληση ενός επαρκούς εισοδήματος κατά τη συνταξιοδότηση είναι ιδιαίτερα έντονη για ορισμένες ομάδες. Για παράδειγμα, οι γυναίκες λαμβάνουν κατά μέσο όρο συνταξιοδοτικές παροχές που είναι κατά 37% χαμηλότερες από τους άνδρες. Και αυτοί που είναι αυτοαπασχολούμενοι, που έχουν προσωρινή απασχόληση ή που εργάζονται με μειωμένο ωράριο, συχνά έχουν περιορισμένη πρόσβαση σε προγράμματα κοινωνικής προστασίας και επαγγελματικής συνταξιοδότησης.

Όλοι αυτοί οι παράγοντες, οδηγούν σε ένα αυξανόμενο χάσμα μεταξύ του ποσού που χρειάζονται οι άνθρωποι για να ζουν άνετα μετά την συνταξιοδότησή τους και του ποσού που τελικά έχουν στη διάθεσή τους.

«Εκτιμάται ότι απαιτούνται επιπλέον αποταμιεύσεις ύψους 2 τρισ. Ευρώ ετησίως για να καλυφθεί το κενό συνταξιοδότησης στην Ε.Ε.».

Τι προσφέρουν οι ασφαλιστές

Τα συνταξιοδοτικά συστήματα πολλαπλών πυλώνων, τα οποία συμπληρώνουν τις κρατικές παροχές με επαγγελματικές και προσωπικές συντάξεις, θεωρούνται ευρέως ως τα πλέον βιώσιμα και αποτελεσματικά. Οι ασφαλιστές ζωής αποτελούν τους σημαντικότερους παρόχους επαγγελματικών και προσωπικών συντάξεων.

Τα παραδοσιακά ασφαλιστικά συνταξιοδοτικά προϊόντα διαδραματίζουν βασικό ρόλο στην οικοδόμηση του συνταξιοδοτικού εισοδήματος: παρέχουν εγγύηση ελάχιστης απόδοσης ώστε οι ασφαλισμένοι να έχουν ήσυχο το κεφάλι τους και παροτρύνουν τους ιδιώτες να εξοικονομούν χρήματα για τη συνταξιοδότησή τους, ώστε να αποφύγουν ενδεχόμενο κίνδυνο.

Οι ασφαλιστές χρησιμοποιούν επίσης καινοτόμους μηχανισμούς επιμερισμού του κινδύνου, όπως συλλογική συγκέντρωση και εξομάλυνση, με βάση τις αρχές της μακροπρόθεσμης επένδυσης και της διαφοροποίησης του κινδύνου, προκειμένου να εξασφαλιστεί ένα καλό συνταξιοδοτικό εισόδημα.

Αυτό που επίσης χαρακτηρίζει τους ασφαλιστές, είναι η ικανότητά τους να παρέχουν υπηρεσίες που αυξάνουν το πεδίο της προστασίας:

• Προστασία εξαρτώμενων μελών / δικαιούχων (κίνδυνος θνησιμότητας)
• Προστασία σε περίπτωση που οι αποταμιευτές δεν είναι σε θέση να πληρώσουν εισφορές λόγω αναπηρίας / ανικανότητας (κίνδυνος ασθένειας)
• Προστασία σε περίπτωση που οι αποταμιευτές ζήσουν περισσότερο του αναμενόμενου, ώστε να αποφύγουν το ενδεχόμενο η σύνταξή τους να ξεπεράσει τις αποταμιεύσεις τους (κίνδυνος μακροζωίας).

Δεδομένης της προστασίας που προσφέρουν οι ασφαλιστές σε δύσκολες στιγμές, κάποιες χώρες έχουν κάνει ορισμένα από αυτά τα χαρακτηριστικά υποχρεωτικά.

Οι ασφαλιστές παρέχουν επίσης διάφορες επιλογές μη σώρευσης, όπως ετήσιες προσόδους, εφάπαξ παροχές και άλλες καινοτόμες λύσεις.

Τι πρέπει να κάνουν οι υπεύθυνοι για τη χάραξη πολιτικής

Η ικανότητα της Ευρώπης να παρέχει κοινωνική προστασία, ευημερία και ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς, θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την δυνατότητα που έχει να δημιουργεί αποτελεσματικά, οικονομικά προσιτά και βιώσιμα συνταξιοδοτικά συστήματα.

«Η μέση κρατική σύνταξη σε σχέση με τον μέσο μισθό αναμένεται να μειωθεί κατά 10,6 ποσοστιαίες μονάδες στην Ε.Ε., μεταξύ 2016 και 2070».

Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης

Η Ε.Ε., ιδιαίτερα μέσω της Ένωσης Κεφαλαιαγοράς (CMU), αναγνωρίζει το ρόλο των προσωπικών συντάξεων στη μείωση του χάσματος της αποταμίευ-σης και την συμβολή τους στην μακροπρόθεσμη ανάπτυξη. Ωστόσο, απαιτεί-ται ανάληψη περαιτέρω δράσης για την επίτευξη του διττού στόχου: της αύξησης της συνταξιοδοτικής αποταμίευσης και της προώθησης της μακροπρόθεσμης ανάπτυξης.

Η εξασφάλιση ότι το Πανευρωπαϊκό Προσωπικό Συνταξιοδοτικό Προϊόν (ΡΕΡΡ) είναι ελκυστικό για αγοραστές και πωλητές

Είναι πολύ νωρίς για να εκτιμηθεί το κατά πόσον ο κανονισμός για ένα Πανευρωπαϊκό Προσωπικό Συνταξιοδοτικό Προϊόν (PEPP) –μια εμβληματική πρωτοβουλία στο πλαίσιο του σχεδιασμού της Ένωσης Κεφαλαιαγοράς– θα κατευθύνει τις αποταμιεύσεις σε μακροπρόθεσμες επενδύσεις. Πολλά βασικά ζητήματα πρέπει ακόμη να αντιμετωπιστούν από την ΕΑΑΕΣ και την Ε.Ε., κατά την εφαρμογή του κανονισμού. Συγκεκριμένα, για να έχει επιτυχία το ΡΕΡΡ, είναι απαραίτητο:

• Οι πληροφορίες για τα PEPP –τόσο το έγγραφο βασικών πληροφοριών όσο και η δήλωση παροχής– εφοδιάζουν τους αποταμιευτές με χρήσιμες και εύκολα κατανοητές πληροφορίες.
• Τα στοιχεία που αναφέρονται στο πλαφόν κόστους δεν αποτρέπουν τους παρόχους να προσφέρουν PEPP με χαρακτηριστικά προστασίας ή ορισμένους άλλους να μην προσφέρουν καθόλου PEPP.
• Τα κριτήρια που εφαρμόζονται στις τεχνικές μετριασμού του κινδύνου, προστατεύουν τις ιδιωτικές αποταμιεύσεις, χωρίς να παρεμποδίζουν όμως την καινοτομία.

Προσαρμογή του Solvency II, ώστε να αντικατοπτρίζει τους πραγματικούς κινδύνους των μακροπρόθεσμων συνταξιοδοτικών υποχρεώσεων

Το ρυθμιστικό πλαίσιο ασφάλισης Solvency II που ισχύει για τους ασφαλιστές σχεδιάστηκε για να εξασφαλίσει υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλω-τών, όσον αφορά τα μακροπρόθεσμα αποταμιευτικά και συνταξιοδοτικά προϊόντα. Ωστόσο, υπερεκτιμά τις μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις και υπερ-βάλλει όσον αφορά στη μεταβλητότητα του ισολογισμού, με αποτέλεσμα να είναι υπερβολικά υψηλές οι κεφαλαιακές απαιτήσεις. Συνεπώς, επηρεάζει άσκοπα και αρνητικά το κόστος προσφοράς μακροπρόθεσμων προϊόντων.

Η επανεξέταση του Solvency II το 2020 και οι συζητήσεις δευτέρου επιπέδου για τα PEPP, θα πρέπει να διερευνήσουν την αναντιστοιχία μεταξύ της τρέχουσας ρυθμιστικής προσέγγισης και της πραγματικής έκθεσης των ασφαλιστών σε επενδυτικούς κινδύνους. Η βελτίωση του Solvency II θα βοηθούσε τους ασφαλιστές να παίξουν ακόμη μεγαλύτερο ρόλο στην παροχή ασφαλών μακροπρόθεσμων αποταμιευτικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομέ-νων και των PEPP.

Αύξηση της ευαισθητοποίηση των Ευρωπαίων πολιτών

Οι Ευρωπαίοι πολίτες πρέπει να αποκτήσουν μεγαλύτερη επίγνωση της ανάγκης ανάληψης πρωτοβουλίας, για τον σχεδιασμό και τη διαχείριση του οικονομικού τους μέλλοντος. Απαιτούνται πρωτοβουλίες σε επίπεδο Ε.Ε. για να αυξηθούν τα επίπεδα χρηματοοικονομικής παιδείας και να ενημερωθούν οι πολίτες για τις διάφορες διαθέσιμες επιλογές συνταξιοδοτικής αποταμίευ-σης.

Σε επίπεδο κράτους-μέλους 

Για να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα των συστημάτων πολλαπλών πυλώ-νων, τα κράτη-μέλη πρέπει να ενθαρρύνουν τη συμμετοχή σε συμπληρωματι-κά συστήματα επαγγελματικής και προσωπικής συνταξιοδότησης.

Υιοθέτηση κατάλληλων φορολογικών κινήτρων 

Η ευνοϊκή φορολογική μεταχείριση μπορεί να ενθαρρύνει τους πολίτες να αποταμιεύσουν χρήματα για την συνταξιοδότησή τους. Τα φορολογικά κίνητρα –όπως πιστώσεις, απαλλαγές ή επιδοτήσεις– μπορούν να στοχεύουν σε διαφορετικά τμήματα του πληθυσμού. Είναι σημαντικό τα φορολογικά αυτά κίνητρα να παραμένουν σταθερά, ώστε να ενισχύσουν την εμπιστοσύνη στις ιδιωτικές συνταξιοδοτικές αποταμιεύσεις.

Αντίθετα, οι φόροι που θα μειώνουν την συνταξιοδοτική αποταμίευση των ιδιωτών, θα πρέπει να αποφεύγονται. Ο φόρος επί των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών (ΦΧΣ) που περιλαμβάνει και τα συνταξιοδοτικά προϊόντα, θα ήταν ένα τέτοιο παράδειγμα.

Ενθάρρυνση της χρήσης συμπληρωματικών συντάξεων 

Τα κράτη-μέλη θα πρέπει να ενθαρρύνουν την συμμετοχή σε προγράμματα συμπληρωματικών συντάξεων, μέσω συστημάτων εγγραφής που θα εξυπηρετούν καλύτερα τις τοπικές συνθήκες. Για παράδειγμα, οι μηχανισμοί αυτόματης εγγραφής, μέσα από το χώρο εργασίας/απασχόλησης, αποδεικνύ-ονται ιδιαίτερα αποτελεσματικοί όσον αφορά την ενθάρρυνση συμμετοχής σε έναν ολοένα αυξανόμενο αριθμό κρατών, ενώ παράλληλα επιτρέπουν στους ιδιώτες και  να αποχωρήσουν οποτεδήποτε. Έχουν το πρόσθετο πλεονέκτημα ότι συμβάλλουν στην επίτευξη του αριθμού των συμμετεχόντων που είναι απαραίτητος για τους παρόχους, ώστε να επωφεληθούν από τις οικονομίες κλίμακας.

Παροχή πληροφοριών σχετικά με τα δικαιώματα συνταξιοδότησης 

Η πληροφόρηση όσον αφορά το αναμενόμενο συνταξιοδοτικό εισόδημα, δεν είναι επί του παρόντος ευρέως διαθέσιμη σε πολλές χώρες. Τα κράτη πρέπει να ενθαρρυνθούν να παρέχουν στους πολίτες τις κατάλληλες πληροφορίες σχετικά με τα αναμενόμενα οφέλη τους, γεγονός που θα ενθάρρυνε με τη σειρά του τους πολίτες να αποταμιεύουν περισσότερο, μέσω προγραμμάτων που ανταποκρίνονται καλύτερα στις προσωπικές τους ανάγκες. Οι ψηφιακές λύσεις, όπως οι υπηρεσίες εντοπισμού και οι πίνακες ελέγχου, μπορούν να ενθαρρύνουν τους ιδιώτες να σκεφτούν την συνταξιοδοτική αποταμίευση.