Πολλοί γονείς απορούν για ποιο λόγο τα παιδιά τους γίνονται διαφορετικά ενώ τα μεγαλώνουν με τον ίδιο τρόπο. Επίσης, πολύ συχνά οι γονείς δεν μπορούν να τα βγάλουν πέρα με τη ζήλια που παρατηρούν ανάμεσα στα παιδιά τους.

Το παράδειγμα που χρησιμοποιούσε ο μεγάλος παιδοψυχίατρος Rudolf Dreikurs μπορεί να μας βοηθήσει πολύ να κατανοήσουμε την ψυχολογία των παιδιών που έχουν αδέλφια.

Ας φανταστούμε λοιπόν ένα στάδιο στο οποίο αρχίζει και τρέχει ένας αθλητής (το πρώτο παιδί). Είναι μόνος του και προπονείται χωρίς  κανένα άγχος για τις επιδόσεις του. Όλοι οι θεατές τον χειροκροτούν (γονείς, συγγενείς, φίλοι) και τον επαινούν για κάθε μικρό και μεγάλο κατόρθωμα. Κάποια στιγμή εμφανίζεται ένας δεύτερος αθλητής που τρέχει κι αυτός και προπονείται (το δεύτερο παιδί). Τώρα οι θεατές μοιράζουν την προσοχή τους στους δύο αθλητές, και μάλιστα κάποιοι επευφημούν τον νέο αθλητή περισσότερο για να του δώσουν κουράγιο θεωρώντας πως ο πρώτος είναι πλέον αρκετά έμπειρος και δεν χρειάζεται τόση στήριξη.  Ο πρώτος αθλητής ξαφνικά βρίσκεται μπροστά σε μια νέα απρόοπτη εξέλιξη. Υπάρχει κάποιος που τον κυνηγάει και προσπαθεί να τον φτάσει! Το άγχος του πρώτου παιδιού αυξάνεται καθώς επίσης γεννιούνται μέσα του ο φόβος και ο θυμός που συνθέτουν το συναίσθημα της ζήλιας.

Ο δεύτερος αθλητής (δεύτερο παιδί) είναι χαλαρός και χαρούμενος. Τόσος κόσμος τον περιμένει και έχει και κάποιον μπροστά του που του ανοίγει το δρόμο! Δεν έχει άγχος και δε βιάζεται για καμιά πρωτιά. Η δική του πραγματικότητα είναι διαφορετική. Κάποιος τρέχει μπροστά και τι έγινε; Έτσι ο δεύτερος γίνεται πιο κοινωνικός. Χαμογελάει και κάνει σκέρτσα στο κοινό που τον χειροκροτεί. Ενώ ο πρώτος χάνει μεγάλο μέρος της ενέργειάς του κοιτώντας συνεχώς προς τα πίσω μπας και τον φτάσει ο δεύτερος.

Σε κάποια στάδια (οικογένειες) εμφανίζεται κάποια στιγμή και ένας τρίτος αθλητής. Τότε τα πράγματα αλλάζουν πολύ. Ο πρώτος αρχίζει να αγωνιά πραγματικά γιατί χάνει μεγάλο μέρος της προσοχής του κοινού. Μπορεί να μπει σε μια υπερπροσπάθεια γεμάτη άγχος ή μπορεί να τα παρατήσει και να καθίσει στη γωνία απογοητευμένος. Ο δεύτερος αρχίζει κι αυτός να αγωνιά γιατί έχει έναν μπροστά του που αντιμετωπίζει προβλήματα και το κοινό δεν τον χειροκροτεί πια τόσο χαρούμενα επειδή προσπαθεί να στηρίξει και τον πρώτο, ενώ ένας καινούριος εμφανίζεται που τον κυνηγάει και παίρνει κι αυτός μεγάλο μέρος της προσοχής. Ο μεσαίος τα χάνει και προσπαθεί να βρει τη θέση του (στην πραγματική ζωή προσπαθεί να βρει το δίκιο του και γι’ αυτό ασχολείται πολύ με τους κανόνες και την προσπάθεια να διατηρήσει τα κεκτημένα). Συνήθως τα μεσαία παιδιά (τα παιδιά σάντουιτς) ασχολούνται με θέματα που αφορούν τη δικαιοσύνη.

Ο τρίτος είναι ο τυχερός της παρέας γιατί όλοι ασχολούνται με τους άλλους δύο και τα προβλήματά τους και έτσι τον αφήνουν στην ησυχία του και περνάει μια χαρά. Όμως όχι για πολύ! Μόλις το κοινό αντιληφθεί πως οι δύο πρώτοι δεν εκπληρώνουν τις προσδοκίες του τότε στρέφεται στο τελευταίο παιδί και αξιώνει απ’ αυτό να καταφέρει ότι δεν κατάφεραν οι προηγούμενοι. Το τελευταίο παιδί είναι συνήθως το αγαπημένο και το χαϊδεμένο ή είναι το πιο ταλαιπωρημένο από τις προσδοκίες των γονιών.

Η ευαισθησία και η διακριτικότητα των γονιών στο ρόλο τους, είναι αυτά που θα καθορίσουν την ισορροπία ανάμεσα στους αθλητές παιδιά τους.

Το άρθρο υπογράφει η Δρ. ΣΜΑΡΟΥΛΑ ΠΑΝΤΕΛΗ, Ψυχολόγος - συγγραφέας