Όταν η πρόληψη σώζει επιχειρήσεις – και ζωές.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι επιχειρήσεις είναι οι άνθρωποί της και αυτό τις καθιστά μοναδικές. Αν σκεφτούμε ότι κάθε άνθρωπος έχει δυο μάτια, ένα στόμα και μια μύτη αλλά παρόλα αυτά 8,2 δις άνθρωποι είμαστε διαφορετικοί και το πολύ πολύ κάποιοι να μοιάζουμε λίγο μεταξύ μας, σκεφτείτε τότε πόσο διαφορετικές είναι όλες οι εταιρείες του κόσμου οι οποίες στελεχώνονται από λίγους ή πολλούς εργαζόμενους. Γι αυτόν τον λόγο, τα πολύτιμα στελέχη αφήνουν τεράστιο κενό όταν χαθούν για την εταιρική οντότητα. Ας δούμε τρία πρόσφατα παραδείγματα από την Ελληνική πραγματικότητα (τα ονόματα έχουν αλλαχτεί).

Ο Φάνης

Ο Φάνης ήταν Γενικός Διευθυντής ενός ομίλου logistics, επικεφαλής ενός μεγάλου project επέκτασης στις Βαλκανικές αγορές. Έξυπνος, αποφασιστικός, με βαθιά γνώση της αγοράς και δημόσιες σχέσεις που δεν γράφονται σε καμία σύμβαση εργασίας. Η επιτυχία του project βασιζόταν κυριολεκτικά πάνω του.

Λίγες εβδομάδες πριν την υπογραφή της συμφωνίας, ο Φάνης έφυγε ξαφνικά από τη ζωή λόγω καρδιακού επεισοδίου σε ηλικία 52 ετών. Αν και η διοίκηση της εταιρείας έκανε μεγάλες προσπάθειες, εντούτοις η  επένδυση «πάγωσε» και η αγορά έχασε την εμπιστοσύνη της. Το κόστος ξεπέρασε το 1,5 εκατομμύριο €.

Η Χριστίνα

Η Χριστίνα ήταν Εμπορική Διευθύντρια σε τεχνολογική εταιρεία. Με διεθνή εμπειρία και εξαιρετική στρατηγική σκέψη, είχε φέρει την επιχείρηση από το break-even σε κερδοφορία μέσα σε 2 χρόνια. Ένα σοβαρό και θλιβερό τροχαίο ατύχημα όμως της προκάλεσε μόνιμη κινητική αναπηρία  και δυστυχώς δεν μπορούσε να συνεχίσει στην θέση της.

Η διοίκηση της εταιρείας δεν υποστήριζε κανένα ασφαλιστικό πλάνο προστασίας και έτσι δεν μπόρεσε να υποστηρίξει τη Χριστίνα οικονομικά, αλλά ούτε να καλύψει την απώλεια ενός στρατηγικού στελέχους. Αποτέλεσμα: αποχώρηση πελατών, καθυστερήσεις στα πλάνα και επιβράδυνση ανάπτυξης για πολλούς μήνες κάτι που συνεχίζεται ως σήμερα.

Ο Γιώργος

Ο Γιώργος ήταν Chief Strategy Officer σε μία αναπτυσσόμενη εταιρεία τεχνολογίας. Για δύο συνεχόμενα έτη, είχε σχεδιάσει και εκτελέσει την είσοδο της εταιρείας σε νέες αγορές, διαχειρίστηκε στρατηγικές συνεργασίες και εκπροσωπούσε την εταιρεία σε επενδυτικά συνέδρια.

Μια Δευτέρα πρωί, παρέδωσε την παραίτησή του. Νέα πρόταση από τον ανταγωνισμό, άμεση αποχώρηση. Δεν υπήρχε plan B.

Η εταιρεία έχασε deals, καθυστέρησε στρατηγικές αποφάσεις και πέρασε μήνες χωρίς επικοινωνιακό προσανατολισμό. Η ζημιά δεν ήταν μόνο οικονομική, αλλά και θεσμική: η αγορά είδε αδυναμία ηγεσίας.

ΤI ΓΙΝΕΤΑΙ ΟΤΑΝ ΦΕΥΓΕΙ ΕΝΑ ΚΡΙΣΙΜΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ
...και πώς προετοιμάζεται μια έξυπνη επιχείρηση

Μετά τα παραδείγματα ας έρθουμε τώρα στο κυρίως θέμα και τα μέτρα άμυνας που μπορεί να πάρει μια επιχείρηση προκειμένου να προστατευτεί από τέτοια περιστατικά. Η ασφαλιστική αγορά προσφέρει σημαντικές και κρίσιμες επίλογες:

Key person Insurance

Ποιοι θεωρούνται “key persons”;

• CFO / CEO / COO
• Επικεφαλής εμπορικού / στρατηγικού / τεχνικού τομέα
• Ιδρυτές, κύριοι επενδυτές ή βασικοί μέτοχοι
• Άτομα με εξειδικευμένη γνώση, πελατολόγιο ή σχέσεις

Πώς λειτουργεί:

1. Αναγνωρίζεται το στέλεχος ως “Key Person” από τη διοίκηση.
2. Η εταιρεία αγοράζει το ασφαλιστήριο (η ίδια είναι ο συμβαλλόμενος και δικαιούχος της αποζημίωσης)
3. Η ασφαλιστική καταβάλλει εφάπαξ ποσό (πχ 500.000€-2.000.000€)στην εταιρεία αν το στέλεχος:

• αποβιώσει
• καταστεί ανίκανο να εργαστεί από ατύχημα ή ασθένεια

4. Η αποζημίωση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για:

• Αντικατάσταση, εύρεση νέου στελέχους
• Κάλυψη ζημιών/καθυστερήσεων από την απουσία
• Ενίσχυση ρευστότητας ή καθησυχασμό επενδυτών/τράπεζας

Προγράμματα ανταμοιβής / διατήρησης στελεχών / παραίτησης στελεχών

Με την προηγούμενη κάλυψη η επιχείρηση κάλυψε το ενδεχόμενο ένα στέλεχος – κλειδί να φύγει από την ζωή ή να καταστεί ανίκανο να προσφέρει πάλι εργασία. Τι γίνεται όμως αν ένα πολύτιμο στέλεχος παραιτηθεί;

Πρώτα από όλα θα πρέπει να δημιουργηθούν οι συνθήκες για να μην φύγει το στέλεχος. Εκτός λοιπόν από το περιβάλλον εργασίας και το μισθολογικό κομμάτι, η ασφαλιστική βιομηχανία παρέχει λύσεις – πυρηνικά όπλα τα οποία αν χρησιμοποιηθούν σωστά μπορούν να ‘’δέσουν’’ το στέλεχος ισοβίως ή για όσο καιρό χρειάζεται για να υλοποιηθούν οι στόχοι της εταιρείας

• 1. Ομαδικό συμβόλαιο ζωής /υγείας

Το ομαδικό συμβόλαιο υγείας και ζωής είναι μία από τις πιο ισχυρές και έξυπνες κινήσεις που μπορεί να κάνει μια επιχείρηση για τα στελέχη της — γιατί προσφέρει ουσιαστική προστασία, κίνητρα παραμονής, και φορολογικά/λειτουργικά οφέλη. Μετά τον μισθό θεωρείται (παγκοσμίως) η πιο ισχυρή παροχή όπως την αξιολογούν τα στελέχη των εταιρειών.

Μέσω αυτών των συμβολαίων τα στελέχη απολαμβάνουν

• Νοσηλεία σε ιδιωτικές κλινικές, χωρίς καθυστερήσεις με ελεύθερη επιλογή γιατρών και νοσοκομείων
• Κάλυψη χειρουργείων, εξετάσεων, check-up, επεμβάσεων, τοκετών
• Ελάχιστη συμμετοχή στη δαπάνη (από 0%-20%)
• Οικονομική στήριξη προς την οικογένεια σε περίπτωση αιφνίδιας απώλειας ζωής
• Επιπλέον παροχές όπως κάλυψη αναπηρίας, απώλειας εισοδήματος, σοβαρών ασθενειών

Επιπλέον

• Ελεύθερη επιλογή γιατρών/κλινικών
• Ιατρικά δίκτυα υψηλού επιπέδου
• Άμεση εξυπηρέτηση μέσω τηλεφωνικών κέντρων ή app
• Κάλυψη παιδιών/συζύγου με χαμηλό πρόσθετο κόστος
• Αίσθημα «ασφάλειας» που αγκαλιάζει όλη την οικογένεια
• Η εισφορά της εταιρείας δεν θεωρείται φορολογητέο εισόδημα για το στέλεχος (έως €1.500/έτος + 300€ αν δεν υπάρχουν άλλες παροχές εις είδος)
• Οι εργαζόμενοι έχουν έμμεση αύξηση εισοδήματος από 2 πηγές: Καλύπτονται τα ιατροφαρμακευτικά τους έξοδα τα οποία διαφορετικά θα κατέβαλαν οι ίδιοι και ταυτόχρονα μπορούν να μειώσουν το κόστος του προσωπικού ή οικογενειακού τους ασφαλιστηρίου συμβολαίου ανεβάζοντας την απαλλαγή έτσι ώστε αυτή να συμπληρώνεται από το ομαδικό συμβόλαιο.

Οι εταιρεία παράλληλα έχει κι αυτή πολύτιμο όφελος:

• Παρουσιάζεται ως εργοδότης που νοιάζεται ουσιαστικά για την ευημερία του προσωπικού
• Ελκύει ταλέντα, ειδικά σε ανταγωνιστικές αγορές
• Οι ομαδικές παροχές δεν «μεταφέρονται» αν φύγει ο εργαζόμενος, κάτι που λειτουργεί ως δεσμευτικό  κίνητρο παραμονής.
• Η εισφορά της εταιρείας θεωρείται εκπιπτόμενη δαπάνη
• Δεν επιβαρύνεται με εργοδοτικές εισφορές, σε αντίθεση με την αύξηση μισθού
• Μειώνονται οι  απουσίες λόγω θεμάτων υγείας
• Ψυχολογική ασφάλεια και  καλύτερη συγκέντρωση  στην εργασία
• Δείχνει έμπρακτα πως «νοιαζόμαστε» και δεν αντιμετωπίζουμε τους εργαζόμενους ως “κόστος”
• Ενδυναμώνει την αφοσίωση και το ηθικό των εργαζομένων

2.‘’ΧΡΥΣΕΣ ΧΕΙΡΟΠΕΔΕΣ’’ ΟΜΑΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΜΕΣΩ UNIT LINKED

Αποτελεί ένα πυρηνικό όπλο στην φαρέτρα της επιχείρησης μέσω του οποίου χτίζονται υγιείς δεσμεύσεις, δημιουργείται κίνητρο παραμονής, φορολογικό κέρδος και στρατηγική επένδυση.

Το προϊόν αυτό αποδίδει σύνταξη στο στέλεχος εφόσον ξεπεράσει το όριο της ρήτρας παραμονής συνήθως 5-10 έτη,  η οποία μπορεί να είναι πολλαπλάσια της κρατικής.

Προσοχή το πρόγραμμα πρέπει να είναι ομαδικό διότι αν είναι ατομικό λογίζεται ως παροχή εις είδος οπότε προστίθεται στις μισθολογικές παροχές του στελέχους κάτι που δεν συμφέρει οικονομικά, Ομαδικό συμβόλαιο μπορεί να δημιουργηθεί ακόμα και με δύο άτομα.

Τι κερδίζει το Στέλεχος

• Εξασφαλίζει συνταξιοδοτικό κεφάλαιο, πέρα από τον κρατικό ΕΦΚΑ, ειδικά μέσω unit-linked, έχει δυνατότητα υψηλότερων αποδόσεων.
• Δεν φορολογείται  για την εισφορά της επιχείρησης
• Φορολογία έρχεται μόνο στη λήξη, και με ευνοϊκούς όρους (15% της υπεραξίας)
• Το στέλεχος μπορεί να εισφέρει και ίδια κεφάλαια
• Μπορεί να επιλέγει επενδυτικά προφίλ οπότε γίνεται συμμέτοχος στην απόδοση της σύνταξής του

Τι κερδίζει η Επιχείρηση

• Με ρήτρες παραμονής (3, 5, 10 έτη), μειώνεται ο κίνδυνος αποχώρησης οπότε εξασφαλίζεται η τεχνογνωσία του στελέχους και η στρατηγική συνέχεια των σχεδίων της επιχείρησης
• Παρουσιάζεται ως πρωτοπόρος εργοδότης και ενισχύει την προστιθέμενη -εργοδοτική-  αξία της επιχείρησης σε μια ανταγωνιστική αγορά στελεχών
• Η εισφορά λογίζεται ως έξοδο για την εταιρεία
• Δεν επιβαρύνεται με εισφορές υπέρ τρίτων (όπως ο ΕΦΚΑ)
• Σταθερό κόστος για την επιχείρηση (π.χ. 5–10% του μισθού ετησίως)
• Προσαρμοσμένο στο προϋπολογιστικό πλαίσιο HR ή ΔΣ

Επιπλέον:

Αν δομηθεί σωστά, το unit-linked πρόγραμμα μπορεί να λειτουργεί και ως εργαλείο για bonus, και ως ασφάλεια ζωής, και ως μηχανισμός αποζημίωσης εξόδου (σε συνεργασία με ρήτρες του συμβολαίου).

ΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ ΟΜΩΣ ΑΝ ΠΑΡΟΛΑ ΑΥΤΑ ΤΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΠΑΡΑΙΤΗΘΕΙ;

Μέσω των ασφαλιστικών ορισμών οι ασφαλιστικές δεν καλύπτουν άμεση οικονομική ζημιά που προκαλείται επειδή:

• Ένα στέλεχος παραιτείται οικειοθελώς, φεύγει για τον ανταγωνισμό, δηλώνει burnout (επαγγελματική εξουθένωση) ή κάνει “career break”

Αυτό συμβαίνει γιατί:

• Η παραίτηση δεν είναι τυχαίο ή απρόβλεπτο γεγονός
• Δεν υπάρχει νομική ευθύνη τρίτου προσώπου για την απώλεια

Παρόλα αυτά υπάρχουν κάποιες λύσεις οι οποίες μπορούν να εφαρμοστούν μέσω:

1. Bespoke London Market Placements.

Πρόκειται για ασφαλιστικό πρόγραμμα που δεν υπάρχει έτοιμο στην αγορά, αλλά δημιουργείται από την αρχή σε συνεργασία με Lloyd’s ή ειδικευμένα underwriting syndicates στο Λονδίνο ή σε άλλες αγορές.

Πώς λειτουργεί:

• Παρουσιάζουμε το “ασφάλισιμο γεγονός”: π.χ.

“Θέλουμε αποζημίωση αν φύγει ο Group CFO εντός 2 ετών και προκληθεί απώλεια EBITDA >20%.”

• Ο underwriter αξιολογεί: Τη θέση του στελέχους, τα οικονομικά στοιχεία της εταιρείας, ην πιθανότητα και τη σοβαρότητα ζημιάς
• Αν εγκριθεί, φτιάχνεται custom ασφαλιστήριο με καθορισμένη πληρωμή π.χ. €2.000.000 εφάπαξ.

Τι ρήτρες μπορεί να συμφωνηθούν;

Ρήτρα οικειοθελούς αποχώρησης
H aποζημίωση ενεργοποιείται σε περίπτωση οικειοθελούς αποχώρησης στελέχους, χωρίς πρότερη συμφωνία ή αναγκαστική αιτία.

Ρήτρα απώλειας φήμης
Η κάλυψη ενεργοποιείται όταν η αποχώρηση ή ένα συμβάν συνδεόμενο με στέλεχος προκαλεί σημαντική ζημία στην εικόνα και τη φήμη της επιχείρησης, οδηγώντας σε απώλεια πελατών, μετόχων ή εμπιστοσύνης της αγοράς.

Ρήτρα μείωσης αποτίμησης λόγω αλλαγής προσωπικού
Ασφαλιστική κάλυψη σε περίπτωση που προκύψει σημαντική μείωση της αξίας της επιχείρησης (π.χ. χρηματιστηριακής ή αποτίμησης από επενδυτές) ως άμεση συνέπεια της αποχώρησης ή αντικατάστασης κρίσιμου στελέχους.

Ρήτρα αποχώρησης ταλέντων

Αποχώρηση άλλων 2 σημαντικών στελεχών εντός x ημερών μετά την αποχώρηση του στελέχους

2.Ειδικό  D&O συμβόλαιο με επεκτάσεις "Strategic Personnel Change Clause"

• Πολύ λίγες εταιρείες (σε Lloyd’s syndicates ή εξειδικευμένα προγράμματα) προσφέρουν κατ’ εξαίρεση επέκταση για ανεπάντεχη οικειοθελή αποχώρηση στελέχους – κλειδί

Τι μπορεί να καλύψει:

Απώλεια αξίας μετοχής (αν είναι εισηγμένη), το κόστος εύρεσης νέου στελέχους, νομικά έξοδα σε περίπτωση κακής διαχείρισης της μετάβασης

Συμπερασματικά, η θωράκιση της επιχείρησης από τον κίνδυνο της απώλειας πολύτιμων στελεχών, περνάει οπωσδήποτε μέσα από τα γραφεία πολλών ασφαλιστικών εταιρειών, δεδομένου ότι καμία δεν μπορεί να προσφέρει τις καλύτερες λύσεις για όλα τα ζητήματα ταυτόχρονα. Η γνώση για το ποια προσφέρει τις καλύτερες επιλογές αποτελεί το κλειδί για έναν σοφό και αποτελεσματικό σχεδιασμό προσέλκυσης και διατήρησης ‘’χρυσών’’ στελεχών.