ΥΠΕΡΦΑΓΙΑ
- Είναι η εθιστική, υπερβολική κατανάλωση φαγητού
- Το άτομο καταναλώνει ΕΚΤΟΣ ελέγχου τεράστιες ποσότητες τροφής σε σύντομο χρόνο ή καταναλώνει τροφή στη διάρκεια της μέρας πολύ συχνά (χωρίς να ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για τις γεύσεις των τροφών) (δηλαδή δεν ελέγχει τι και πόσο τρώει)
- Συχνά νιώθει θυμό, ανησυχία, άγχος, λύπη, τύψεις (ενοχές και δυσαρέσκεια). Συχνά τρώει μόνο του και ντρέπεται
Αίτια
- Προηγούμενες στερητικές δίαιτες
- Άγχος
- Ενδοοικογενειακά προβλήματα
- Κατάθλιψη, ανία,
επιφέρουν αλλαγή ισορροπίας νευροδιαβιβαστών στον εγκέφαλο, οδηγώντας σε επεισοδιακή υπερφαγία, που συνιστά βασική αιτία παχυσαρκίας (10-30% των παχύσαρκων).Πιο συχνά απαντάται σε γυναίκες 46-55 ετών.
Χαρακτηριστικά
- Επαναλαμβανόμενα επεισόδια υπερφαγίας: κατανάλωση μεγάλης ποσότητας φαγητού μέσα σε 2 ώρες.
- Απώλεια ελέγχου φαγητού πχ το άτομο δεν μπορεί να σταματήσει να τρώει.
- Τρώει πιο γρήγορα από ό,τι συνήθως.
- Τρώει μέχρι να νιώσει άβολα.
- Τρώει μεγάλη ποσότητα φαγητού ακόμα κι όταν δεν πεινάει.
- Σπάνια ζητείται βοήθεια από ειδικό.
- Τρώει μόνο του, γιατί ντρέπεται για το πόσο τρώει.
- Νιώθει ενοχές και άγχος.
- Κατά μέσο όρο συμβαίνει 2 ημέρες την εβδομάδα για 6 μήνες ή και περισσότερο
- Η επεισοδιακή υπερφαγία δε συμβαίνει αποκλειστικά κατά τη διάρκεια νευρικής ανορεξίας ή βουλιμίας.
- Το φαγητό για πολλούς αποτελεί μέσο συναισθηματικής έκφρασης/εκφόρτισης.
ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ
Η υπερφαγία ως σύμπτωμα -όχι ως πάθηση- έχει συσχετιστεί με παχυσαρκία, υπέρταση (λόγω υψηλής πρόσληψης άλατος), βουλιμία, σακχαρώδη διαβήτη (λόγω διαταραχής μεταβολισμού υδατ/κων), έμφραγμα, καρκίνο.
ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ
- Οι προσπάθειες για απώλεια κιλών έχουν καλύτερο και πιο μόνιμο χαρακτήρα, όταν συνδυάζεται η κατάλληλη διατροφική υποστήριξη από διαιτολόγο μαζί με ψυχολογική υποστήριξη.
- Δουλεύοντας τη «ρίζα», πχ τη χαμηλή αυτοεκτίμηση και όχι μόνο τα παραπανίσια κιλά, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι θεαματικό.
ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ
- Ο ασθενής μαθαίνει τις συνέπειες της υπερφαγίας.
- Πιστεύει στον εαυτό του ότι μπορεί να αλλάξει συμπεριφορά μετά τη θεραπεία.
- Αλλάζει τον τρόπο που σκέφτεται και νιώθει πχ επιδρομή στο ψυγείο.
- Μειώνεται ο διαστρεβλωμένος τρόπος σκέψης (πχ από μικρός έτρωγα γλυκό μετά τα φαγητό).
- Ο ασθενής ακολουθεί ένα φυσιολογικό πρόγραμμα φαγητού.
- Μη λειτουργικές σκέψεις και συναισθήματα για το βάρος και το σώμα του αλλάζουν, με αποτέλεσμα μια ισορροπημένη συμπεριφορά ως προς το φαγητό.
ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ
- Ο ασθενής εκπαιδεύεται στις βασικές διατροφικές συνήθειες για πιο υγιεινό φαγητό:
- Να καταναλώνει περισσότερα φρούτα και λαχανικά.
- Να ελέγχει τις ετικέτες των τροφίμων.
- Οφέλη άσκησης συνδυαστικά πχ σκάλα αντί ασανσέρ .
- Τίθενται ρεαλιστικοί βραχυπρόθεσμοι και μακροπρόθεσμοι στόχοι ως προς το σωματικό βάρος.
- Ο διαιτολόγος συστήνει εργαλεία αυτοπαρακολούθησης (διατροφικό ημερολόγιο: πού ,τι, πόσο και πότε τρώω, πώς νιώθω κλπ).
- Εκπαίδευση σ’ ένα σωστό και ισορροπημένο πρόγραμμα διατροφής.
- Σωστή μείωση σωματικού βάρους.
ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ
ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΜΕΙΩΣΗΣ ΒΑΡΟΥΣ
- Προσπαθήστε η διατροφή σας να είναι ισορροπημένη και να διακρίνεται από ποικιλία.
- Οι μερίδες σας να είναι μικρές. Χρησιμοποιήστε μικρότερα πιάτα για το γεύμα σας και το δείπνο από αυτά που συνηθίζει να χρησιμοποιεί η υπόλοιπη οικογένεια. Να υπάρχει ποικιλία τροφών από όλες τις ομάδες τροφίμων.
- Το δείπνο σας να είναι πιο ελαφρύ από το γεύμα σας (π.χ. σαλάτα, γιαούρτι με 2% λιπαρά, φρούτο).
- Στα ενδιάμεσα των γευμάτων σας προτιμάτε να τρώτε ένα φρούτο αντί να πίνετε ή να τρώτε τρόφιμα που παχαίνουν (σοκολάτες, μπισκότα, καραμέλες).
- Να τρώτε αργά και να μασάτε καλά την τροφή σας.
- Να σηκώνεστε από το τραπέζι πριν ακόμη χορτάσετε.
- Να προτιμάτε να τρώτε τα φαγητά σας στεγνά, χωρίς σάλτσες και πολλά λάδια.
- Μην τρώτε τηγανητά (π.χ. τηγανητές πατάτες).
- Μην πίνετε αναψυκτικά και οινοπνευματώδη γιατί αντιπροσωπεύουν "άδειες θερμίδες".
- Μην καταναλώνετε γλυκά.
- Πίνετε τουλάχιστον οκτώ ποτήρια νερό τη μέρα.
- Μην κάνετε αυστηρές δίαιτες (κάτω από χίλιες θερμίδες τη μέρα ), γιατί αντί να χάνετε λίπος, χάνετε μυϊκό ιστό και νερό, με αποτέλεσμα να ξαναπαίρνετε τα ίδια ή περισσότερα κιλά μετά το τέλος της δίαιτας. Και το κυριότερο, μία αυστηρή δίαιτα θα προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στην υγεία σας.
- Πηγαίνετε με λίστα στο σουπερμάρκετ.
- Φροντίστε στο σπίτι σας να μην υπάρχουν παχυντικοί πειρασμοί (πατατάκια, γαριδάκια, μπισκότα).
- Προτιμάτε δημητριακά και ψωμί ολικής αλέσεως.
- Μαγειρεύετε με σωστό τρόπο. Προτιμάτε ψητά και βραστά. Αποφύγετε τα τηγανιτά, τις σάλτσες και γενικά τα πολλά λιπαρά. Στα όσπρια βάλτε ελαιόλαδο στο τέλος.
Ποια είναι η Αγγελική Δουρδουνά
Η Αγγελική Δουρδουνά είναι ΠΕ Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, αναπλ. προϊστάμενη του τμήματος διατροφής του νοσοκομείου Θείας Πρόνοιας Η Παμμακάριστος.
Είναι απόφοιτος του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου - Βαθμός 9,2-, ενώ παρακολουθεί το μεταπτυχιακό πρόγραμμα Διαχείριση Γήρανσης και Χρόνιων Νοσημάτων.
Έχει παρακολουθήσει πλήθος συνεδρίων και έχει εκπονήσει εκπαιδευτικό σεμινάριο περί αρχών υγιεινής και διασφάλισης ποιότητας τροφίμων.
