Τον πικρό επίλογο στο «φιλόδοξο» project της προηγούμενης δεκαετίας για ανάδειξή τους σε περιφερειακούς παίκτες της Ν. Α Ευρώπης και Μεσογείου, καλούνται να βάλουν, τον επόμενο ενάμιση χρόνο, οι εγχώριες συστημικές τράπεζες. 

Ως τα μέσα του 2018, θα πρέπει να περιορίσουν, δραστικά, την παρουσία τους στο εξωτερικό, εγκαταλείποντας, μετά την Πολωνία (Eurobank), Τουρκία (Εθνική και Eurobank), Ουκρανία (Alpha, Eurobank) και Αίγυπτο (Πειραιώς), τις γειτονικές αγορές των Βαλκανίων.

Τα νέα πλάνα αναδιάρθρωσης, που υπέγραψαν το 2015 Εθνική και Πειραιώς, προβλέπουν την αποεπένδυσή τους από το σύνολο, σχεδόν, των διεθνών τους δραστηριοτήτων, ως αποτέλεσμα της νέας κρατικής ενίσχυσης , την οποία έλαβαν στην τελευταία ανακεφαλαιοποίηση. Σημαντικά ελαφρύτερες σχετικές δεσμεύσεις έχουν αναλάβει Eurobank και Alpha Bank, με την τελευταία, πάντως, να έχει αποχωρήσει, ήδη, από Βουλγαρία και FYROM.

Με βάση τις δεσμεύσεις των πλάνων αναδιάρθρωσης, η Εθνική αποτελεί το μεγαλύτερο –εν δυνάμει- πωλητή στα Βαλκάνια. Ως το τέλος Ιουνίου του 2018, πρέπει να αποχωρήσει από όλες τις αγορές εκτός Ευρωζώνης καθώς και από την Κύπρο. Αυτό σημαίνει ότι θα μπουν πωλητήρια στις θυγατρικές της σε Βουλγαρία, Ρουμανία, Σερβία, Αλβανία, FYROM και Κύπρο. Έτσι, η παρουσία του ομίλου θα περιορισθεί σε Μάλτα, Λονδίνο (υποκατάστημα) και Κύπρο (υποκατάστημα).

Το εγχείρημα ξεκίνησε με το δεξί. Η Εθνική, με σύμβουλο την Credit Suisse, υπέγραψε προσύμφωνο με την βελγική KBC για την πώληση του του 99.91% της θυγατρικής της τράπεζας στη Βουλγαρία, United Bulgarian Bank A.D. (UBB) και του 100% της θυγατρικής της εταιρίας Interlease E.A.D.

Το συμφωνημένο τίμημα ανέρχεται σε 610 εκατ. ευρώ ενώ η Εθνική έχει, ήδη, εισπράξει, μέσω επιστροφής κεφαλαίου, 133 εκατ. ευρώ από την UBB (ETE: Bonus 132 εκατ. από UBB πριν την πώληση) και θα εισπράξει πρόσθετο μέρισμα 50 εκατ. ευρώ μετά την έγκριση της ετήσιας γενικής συνέλευσης της βουλγαρικής τράπεζας.

Έτσι, συνολικά θα εισπράξει περίπου 793 εκατ. ευρώ, που αντιστοιχεί σε πολλαπλασιαστή 1.1x P/BV και επιφέρει αύξηση του pro forma δείκτη ιδίων κεφαλαίων ( σ.σ με στοιχεία 30.9. 2016) πρώτης διαβάθμισης (CET Ι) της ΕΤΕ, κατά περίπου 100 μονάδες βάσης ( από 16,9 σε 17,9%).

Στον αντίποδα, το εγχείρημα πώλησης της θυγατρικής της στην Κύπρο κατέδειξε τις δυσκολίες που υπάρχουν. Παρ ότι η Κύπρος έχει εξέλθει του Μνημονίου και η οικονομία αναπτύσσεται, η Εθνική δέχθηκε μια μόνο προσφορά από το σχήμα Atlas Capital- Elements, η οποία αξιολογείται. Στελέχη της αγοράς εκτιμούν ότι ο διαγωνισμός θα κηρυχθεί άγονος και η διαδικασία θα επαναληφθεί εντός των πρώτων μηνών του νέου έτους. Άλλωστε, η Εθνική δεσμεύεται να αποεπενδυθεί από την Κύπρο ως το τέλος του 2017.

Αντίστοιχη δέσμευση υπάρχει και για τη θυγατρική στη Ρουμανία ( BCR), για την οποία, επίσης, έχει προσληφθεί, ως σύμβουλος πώλησης, η Credit Suisse. Η διαδικασία αναμένεται να ξεκινήσει εντός του α τριμήνου του νέου έτους. Πιο δύσκολο είναι το εγχείρημα αποεπένδυσης από τα Δυτικά Βαλκάνια. Η Εθνική έχει πάντως ξεκινήσει την προεργασία για τη θυγατρική της στη Σερβία ( Vojvodjanska Bank) με στόχο να την πουλήσει εντός του α εξαμήνου.

Στην Ελλάδα επικεντρώνεται η Πειραιώς

Με βάση τις δεσμεύσεις του πλάνου αναδιάρθρωσης, η Πειραιώς θα επικεντρωθεί στις εν Ελλάδι δραστηριότητες, μειώνοντας αισθητά τη διεθνή παρουσία της. Η αναγκαία προεργασία έχει, ήδη, διενεργηθεί καθώς στο τελευταίο τρίμηνο του 2015 η Πειραιώς πήρε προβλέψεις απομείωσης, ύψους 623 εκατ. ευρώ, για τις θυγατρικές της σε Κύπρο, Ρουμανία, Σερβία, Βουλγαρία, Ουκρανία και Αλβανία.

Η απομείωση της αξίας ανοίγει το δρόμο για πώληση του συνόλου, σχεδόν, των παραπάνω δραστηριοτήτων, χωρίς την εγγραφή κεφαλαιακής ζημιάς, «δέσμευση» που έχει αναλάβει με το ενημερωτικό δελτίο της τελευταίας αύξησης κεφαλαίου η τράπεζα, έναντι των επενδυτών.

Η Πειραιώς έχει, ήδη, συμφωνήσει την αποεπένδυσή της από την θυγατρική της στην Κύπρο (Τράπεζα Πειραιώς Κύπρου). Ειδικότερα, πώλησε το 26% της Τράπεζας Κύπρου Πειραιώς (ΤΠΚ), έναντι τιμήματος 3,2 εκατ. ευρώ στην Holding M. Sehnaoui SAL (HMS), η οποία κάλυψε και αύξηση κεφαλαίου 40 εκατ. ευρώ. Έτσι το ποσοστό της Πειραιώς περιορίζεται στο 17,6% της ΤΠΚ.

Αναμένεται να ακολουθήσουν κινήσεις σε Βουλγαρία, Ρουμανία και Σερβία. Παρ ότι το ενδιαφέρον των επενδυτών είναι χαμηλό, το μικρό μέγεθος των θυγατρικών της Πειραιώς επιτρέπει την εξέταση εναλλακτικών λύσεων ( συγχωνεύσεις ή πώληση ποσοστού σε επενδυτή, ο οποίος θα ενισχύσει εν συνεχεία το ποσοστό του μέσω αύξησης κεφαλαίου που θα καλύψει εξ ολοκλήρου).

Στις 30 Ιουνίου 2016 το συνολικό ενεργητικό των θυγατρικών της Πειραιώς σε Ρουμανία, Βουλγαρία, Σερβία, Ουκρανία και Αλβανία ανερχόταν σε 4,46 δις ευρώ με τις καταθέσεις να διαμορφώνονται στα 2,8 δις και τις χορηγήσεις στα 2 δις ευρώ. Το δίκτυό της στις ίδιες αγορές αριθμούσε 259 καταστήματα και το προσωπικό ανεχόταν σε 3.536 άτομα.

H προχωρημένη Alpha Bank

Η Alpha Bank έχει ήδη αποχωρήσει από τις αγορές Ουκρανίας, Βουλγαρίας και FYROM και ετοιμάζεται να πράξει το ίδιο στην αγορά της Σερβίας. Αν το κάνει, θα έχει υλοποιήσει το μεγαλύτερο μέρος των σχετικών δεσμεύσεων του πλάνου αναδιάρθρωσης, διατηρώντας ισχυρή παρουσία στις αγορές Ρουμανία, Κύπρου και πιθανώς στην Αλβανία.

Πέραν των πωλήσεων η Alpha μείωσε τα τελευταία χρόνια το δίκτυο και τον αριθμό του προσωπικού της στις δραστηριότητες εξωτερικού, κίνηση που σε συνδυασμό με τη δραστική μείωση των προβλέψεων συνέβαλε στην εμφάνιση κερδών πριν από φόρους ύψους 10,6 εκατ. ευρώ.

Χωρίς μεγάλη πίεση η Eurobank

Τέλος η Eurobank πρέπει να μειώσει το ενεργητικό των δραστηριοτήτων εξωτερικού, έως τις 30 Ιουνίου 2018, κάτω από τα 8,77 δισ. ευρώ (σ. σ η δέσμευση αφορά σε στοιχεία ενεργητικού που σχετίζονται με τις δραστηριότητες πελατών εκτός Ελλάδας, ανεξαρτήτως της χώρας στην οποία είναι καταχωρημένα). Με στοιχεία 30ης Ιουνίου 2016 οι θυγατρικές της τράπεζας σε Ρουμανία, Βουλγαρία, Σερβία και Κύπρο διέθεταν, αθροιστικά, ενεργητικό 11,6 δις ευρώ.

Η Eurobank ανακοίνωσε προ ημερών τη συμφωνία πώλησης της θυγατρικής της στην Ουκρανία ( Universal Bank) κίνηση που επιδίωκε από το 2014. Κατά την προηγούμενη διετία υλοποίησε την αναδιάρθρωση της τράπεζας με συρρίκνωση δικτύου και προσωπικού, ενώ κάλυψε εξ ολοκλήρου δύο αυξήσεις κεφαλαίου.

Παρ ότι η τράπεζα δεν έχει δώσει αναλυτικά στοιχεία για το πώς θα μειωθεί το ενεργητικό των δραστηριοτήτων του εξωτερικού κατά περίπου 3 δις ευρώ, οι αναλυτές εκτιμούν ότι θα επιδιώξει να αποεπενδυθεί από την αγορά της Ρουμανίας και αν βρεθεί αγοραστής και από αυτή της Σερβίας.

Οι δραστηριότητες του εξωτερικού είναι πάντως κερδοφόρες από το 2015 ενώ οι μέχρι τώρα κινήσεις δείχνουν ότι η Eurobank θα διατηρήσει την ισχυρή της θέση στις αγορές Βουλγαρίας και Κύπρου.

Στην AIK Banka η θυγατρική της Alpha στη Σερβία

Πολύ κοντά στην ολοκλήρωση του διαγωνισμού πώλησης της σερβικής θυγατρικής της Alpha Bank Srbija βρίσκεται η Alpha Bank με την τοπική AIK Banka να έχει καταθέσει την καλύτερη προσφορά.

Η συμφωνία αναμένεται να κλείσει το επόμενο διάστημα και θα οδηγήσει στην αποεπένδυση της Alpha από την αγορά της Σερβίας μετά από 15 χρόνια παρουσίας, χωρίς επίδραση στην κεφαλαιακή επάρκεια της μητρικής.

Με την πώληση της σερβικής θυγατρικής της η Alpha ολοκληρώνει τις σχετικές δεσμεύσεις περιορισμού των διεθνών δραστηριοτήτων της που έχει αναλάβει με το πλάνο αναδιάρθρωσης καθώς ήδη αποχωρήσει και από τις αγορές Βουλγαρίας και FYROM.

H Alpha Bank Srbija έχει ενεργητικό 76.5 δις δηνάρια και μερίδιο αγοράς 2,5% αποτελώντας την 14η μεγαλύτερη τράπεζα της Σερβίας. Διαθέτει δίκτυο με 67 καταστήματα σε όλη τη χώρα.

Η Alpha Bank εισήλθε στην σερβική αγορά το 2002 και τρία χρόνια αργότερα εξαγόρασε το 88.5% της κρατικής Jubanka, έναντι τιμήματος 152 εκατ. ευρώ, η οποία ήταν τότε η έβδομη μεγαλύτερη τοπική τράπεζα.

Η AIK Banka είναι η έκτη μεγαλύτερη σε μερίδιο αγοράς τράπεζα με ενεργητικό 1,4 δις ευρώ και μερίδιο αγοράς περίπου 6%.

Αναδημοσίευση από την εφημερίδα Nextdeal, τεύχος 374.