Ποιος είναι υπεύθυνος όταν ένα 3D εκτυπωμένο αντικείμενο τραυματίζει κάποιον - ο σχεδιαστής, ο ιδιοκτήτης του εκτυπωτή, ο κατασκευαστής του ή ο άνθρωπος που το εκτύπωσε;

Η τρισδιάστατη εκτύπωση είναι μια τεχνική παραγωγής πρόσθετων, που αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο τα προϊόντα σχεδιάζονται, αναπτύσσονται, κατασκευάζονται και διανέμονται. Σύμφωνα με έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η αγορά των τρισδιάστατων εκτυπώσεων εκτιμάται ότι θα φθάσει τα 9,64 δισ. ευρώ μέχρι το 2021. Και ενώ οι 3D εκτυπώσεις μπορούν να τονώσουν την τοπική παραγωγή και την παγκόσμια αγορά δημιουργικών σχεδίων, ταυτόχρονα θέτουν προκλήσεις, όπως είναι η αστική ευθύνη αλλά και η προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων.

Στις 20 Ιουνίου, η επιτροπή Νομικών Θεμάτων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε έκθεση πρωτοβουλίας της εισηγήτριας Ζοέλ Μπερζερόν (Ευρώπη Ελευθερίας και Άμεσης Δημοκρατίας, Γαλλία), στην οποία παρουσιάζονται προτάσεις για τη νομοθετική ρύθμιση των 3D εκτυπώσεων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή της ζητήσε να μας εξηγήσει περισσότερα.

Ποιος είναι υπεύθυνος σε περίπτωση ελλαττωματικού ή επικίνδυνου προϊόντος τρισδιάστατης εκτύπωσης;

Γενικά, ισχύουν οι κανόνες περί αστικής ευθύνης, όπως ορίζονται από την οδηγία για το ηλεκτρονικό εμπόριο. Ωστόσο θα πρέπει να εξεταστεί ένα ειδικό καθεστώς αστικής ευθύνης.

Σε περίπτωση ατυχήματος, η ευθύνη για ένα ελλαττωματικό προϊόν θα μπορούσε να βαρύνει τον δημιουργό ή τον προμηθευτή του τρισδιάστατου αρχείου, τον παραγωγό του εκτυπωτή, τον κατασκευαστή του λογισμικού για τον τρισδιάστατο εκτυπωτή, τον προμηθευτή του υλικού που χρησιμοποιήθηκε ή το πρόσωπο που δημιούργησε το αντικείμενο, ανάλογα με την προέλευση του ελαττώματος. Επομένως, η αλυσίδα ευθυνών μπορεί να είναι μεγάλη και περίπλοκη.

Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει ειδική νομοθεσία για την αστική ευθύνη για τα προϊόντα 3D εκτύπωσης, γι΄ αυτό και αποτελεί άγνωστο έδαφος για τους κατασκευαστές. Επομένως, εναπόκειται σε εμάς, τους ευρωβουλευτές, να ενθαρρύνουμε την Επιτροπή να εξετάσει προσεκτικά αυτά τα νομικά ζητήματα.

Η δημιουργία σαφών κανόνων για το ποιος έχει δικαιώματα στα προϊόντα τρισδιάστατων εκτυπώσεων , μπορεί να βοηθήσει στην καταπολέμηση των απομιμήσεων και την προστασία της δουλειάς των σχεδιαστών και των υπεύθυνων εκτύπωσης. Πως βλέπετε το μέλλον της βιομηχανίας;

Μέχρι στιγμής δεν έχουν υπάρξει μεγάλα προβλήματα στον τομέα των πνευματικών δικαιωμάτων, παρόλο που οι τρισδιάστατες εκτυπώσεις γίνονται όλο και πιο δημοφιλείς. Η πλειοψηφία των πελατών και των διαδικτυακών υπηρεσιών τρισδιάστατων εκτυπώσεων είναι επαγγελματίες, ειδικά στις υπηρεσίες υψηλής τεχνολογίας των μεγάλων εταιρειών ή των σχεδιαστών, οι οποίοι χρησιμοποιούν αυτή την τεχνική για την παραγωγή πρωτοτύπων ή αντικειμένων σε περιορισμένη σειρά σαν κομμάτι της καινοτόμου και δημιουργικής τους δραστηριότητας. 

Είναι  μικρός ο αριθμός των ανθρώπων που αναπαράγουν προϊόντα που προστατεύονται  από τη νομοθεσία περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Ο κίνδυνος της παραχάραξης απειλεί κυρίως έργα τέχνης. Ωστόσο, πρέπει θα υπάρξουν ζητήματα πνευματικών δικαιωμάτων όταν η τρισδιάστατη εκτύπωση χρησιμοποιηθεί  σε μεγάλη κλίμακα στη βιομηχανία.

Πρέπει να είμαστε σε ετοιμότητα για θέματα όπως η κρυπτογράφηση και η προστασία αρχείων για να αποτρέψουμε την παράνομη λήψη και αναπαραγωγή αυτών των αρχείων ή προστατευμένων αντικειμένων όπως επίσης την κάλυψη παράνομων αντικειμένων. Πιστεύω ότι είναι επίσης απαραίτητο, για να αποφευχθεί αποτελεσματικά η παραχάραξη, να αναπτυχθεί μια νόμιμη προσφορά 3D εκτύπωσης, έτσι ώστε τα άτομα να μπορούν να εκτυπώνουν χωρίς να παραβιάζουν το νόμο και να εξασφαλίζεται παράλληλα μια δίκαιη αμοιβή για τον δημιουργό.