Καρποφόρα δέντρα στους δημόσιους χώρους της πόλης —σε πάρκα, πλατείες, δρόμους— είναι ελάχιστα. Κάποιες νεραντζιές που υποφέρουν σε στενά πεζοδρόμια, λίγες μουριές που τις ταλαιπωρεί αρρώστια. Και ακόμη λιγότεροι εκείνοι που δοκιμάζουν τους καρπούς τους. Η ρύπανση αποτρέπει, η αδιαφορία συμπληρώνει. Έτσι, είτε κάνουν καρπό είτε όχι, περνά σχεδόν απαρατήρητο. Κι όταν πέφτουν και σαπίζουν, γίνονται αφορμή για διαμαρτυρίες.
Άλλα καρποφόρα επιμένουν πιο διακριτικά: λεμονιές σε παλιές αυλές, μουσμουλιές, και πού και πού καμιά συκιά που φύτρωσε μόνη της σε παρατημένο οικόπεδο και φούντωσε σαν να της ανήκει ο τόπος.
Στις μουσμουλιές θα σταθούμε σήμερα. Αυτές τις μέρες έχουν ωριμάσει οι καρποί τους και θυμίζουν, σε όποιον τις προσέξει, τα παλιά περιβόλια που κάποτε απλώνονταν στις γειτονιές.
Μία από αυτές στέκεται σε μια μικρή αυλή, μπροστά από ένα εγκαταλειμμένο ισόγειο σπίτι, σε έναν παράδρομο της Ιωαννίνων, κοντά στην Παιδική Χαρά. Πίσω από τα κάγκελα και τα σφαλισμένα παντζούρια, το δέντρο είναι γεμάτο καρπούς — ήδη μαραμένους. Η αυλή πνιγμένη στα χόρτα. Κάποτε, όταν το σπίτι ήταν ανοιχτό, τα μούσμουλά της θα ήταν περιζήτητα· κάποιος θα άπλωνε το χέρι, κάποιος θα δοκίμαζε. Τώρα, κανείς δεν σταματά. Κι αν σταθεί, περνά αδιάφορα. Το δέντρο έκανε το καθήκον του, αλλά η σιωπή του σπιτιού το άφησε χωρίς ανταπόκριση.
Διαφορετική είναι η εικόνα από τις μουσμουλιές στους ακάλυπτους, που βλέπω από το πίσω μπαλκόνι. Τρεις-τέσσερις, φυτρωμένες σε διαφορετικά οικόπεδα, υψώνονται ανάμεσα σε τοίχους και πολυκατοικίες. Το ύψος τους τις προστατεύει: οι καρποί τους μένουν άθικτοι, σχεδόν απρόσιτοι. Φαίνονται μεστοί, αλλά κι αυτοί αρχίζουν να μαραίνονται πάνω στα κλαδιά. Έτσι έγινε και πέρσι, κι όμως φέτος ξανακάρπισαν. Ίσως γιατί, ακόμη κι αν δεν φτάνουν άνθρωποι, φτάνουν τα πουλιά. Και αυτό μοιάζει να αρκεί.
Σίγουρα υπάρχουν κι αλλού μουσμουλιές — σε αυλές, σε ακάλυπτους, σε ξεχασμένες γωνιές των Σεπολίων και άλλων συνοικιών. Εύχομαι να χαρούν την καρποφορία τους και να βρεθούν άνθρωποι που θα τιμήσουν τον καρπό τους.
Κι ακόμη, εύχομαι να συνεχίσουν να υπάρχουν. Γιατί σε μια εποχή που στεγνώνει από ιδέες, από χώμα και από διαθέσιμη τρυφερότητα, αυτά τα καρποφόρα δέντρα μέσα στην πόλη μας θυμίζουν πως ο κόσμος δεν έγινε ακόμη εντελώς στέρφος.
Μια μουσμουλιά πίσω από κάγκελα και σφαλισμένα παντζούρια. Οι καρποί ωριμάζουν χωρίς να τους ζητά κανείς.
Στον ακάλυπτο των πολυκατοικιών, οι μουσμουλιές υψώνονται για να βρουν φως — και μένουν απρόσιτες, με τα μούσμουλα να περιμένουν.
Δίπλα στην κληματαριά που έχει ανεβεί στην ταράτσα των γειτόνων, μια μουσμουλιά καρπίζει ξανά. Τα λίγα πουλιά αρκούν για να μην πάει χαμένος ο καρπός.
