Πόση ανάγκη έχουμε σε τέτοιους καιρούς να βρεθούμε με ανθρώπους σαν τον Πικιώνη, ο οποίος υπηρέτησε με τόση έμπνευση και τέτοιο ήθος την πολύτιμη διάσταση των εφαρμοσμένων ιδεών στην καθημερινή ζωή! Ένα πνευματικό βάπτισμα στο Μπενάκη στην οδό Πειραιώς.

Ο Δημήτρης Πικιώνης (Πειραιάς 1887-Αθήνα 1968) υπήρξε μια εξέχουσα προσωπικότητα του 20ου αιώνα για τον ελληνικό πολιτισμό. Μετά την απόκτηση του διπλώματος Πολιτικού Μηχανικού από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και όντας μαθητής του Παρθένη, έφυγε για να σπουδάσει ζωγραφική στο Μόναχο και στη συνέχεια στο Παρίσι. Εκεί ήρθε σε επαφή με τα σύγχρονα ρεύματα και ιδιαίτερα με το έργο των Paul Cézanne, Paul Klee και Auguste Rodin. Παράλληλα παρακολούθησε μαθήματα αρχιτεκτονικής σύνθεσης και εργάστηκε σε αρχιτεκτονικά γραφεία.

Επιστρέφοντας στην Ελλάδα συνεχίζει την ενασχόλησή του με την αρχιτεκτονική και τη ζωγραφική και ταυτόχρονα σε συνεργασία με άλλους πρωτοπόρους διανοούμενους της εποχής εκδίδουν το περιοδικό Το 3ο Μάτι, έκδοση που εισήγαγε στην Ελλάδα την Ευρωπαϊκή Πρωτοπορία.

Παρότι υπήρξε σύγχρονος των Le Corbusier και Mies van der Rohe, προσπάθησε να ενσωματώσει στην αρχιτεκτονική του την λαϊκή παράδοση με την μοντέρνα αφαίρεση. Αντιμετώπισε την σύνθεση της κλασικής αρχιτεκτονικής με την ελληνική ταυτοτική κουλτούρα σαν στοίχημα.

Η έκθεση εστιάζει στη μορφολογική αντιμετώπιση της πρόσβασης στην Ακρόπολη, με φωτογραφικές αποτυπώσεις των μονοπατιών. Το υλικό αυτό συμπληρώνεται με στοιχεία των έργων του που εξηγούν τη δημιουργική μέθοδο που ακολουθεί. Χρησιμοποιώντας των τίτλο ενός από τα θεωρητικά του συγγράμματα, μπορούμε να το ονομάσουμε «Αισθητική Τοπογραφία».

Η έκθεση χωρίζεται σε τρία μέρη: Ζωγραφική και Σκέψη, Αρχιτεκτονική και Μακέτα. Το πρώτο μέρος  εστιάζει στη βιογραφία του αρχιτέκτονα. Παρουσιάζει τις επιρροές που δέχτηκε μέσω ζωγραφικών έργων. Εκτίθεται παράλληλα και ένα πρωτότυπο τεύχος του περιοδικού «Το 3ο Μάτι» [του οποίου ήταν συνεκδότης] πλαισιωμένο από αναπαραγωγές από τις σελίδες του.

Το δεύτερο μέρος εστιάζει στο αρχιτεκτονικό έργο του Πικιώνη, μέσα από αντίγραφα σχεδίων και φωτογραφιών. Μέσα από αυτό το υλικό παρουσιάζεται η αναλυτική και σχεδιαστική διαδικασία που ακολουθεί καθώς και η σταδιακή ένταξη στοιχείων της ελληνικής παραδοσιακής αρχιτεκτονικής στα έργα του μέχρι την τελική αντιμετώπισή τους ως τοπίου. Στο κέντρο της τρίτης ενότητας δεσπόζει μια μακέτα, μια τρισδιάστατη απεικόνιση της περιοχής της Ακρόπολης και του Φιλοπάππου, όπου φαίνεται η μορφολογική επέμβαση του Πικιώνη στο σύνολό της.

Η έκθεση παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στη Μαδρίτη Φεβρ.-Απρίλιο του 2025

Η περιοδική έκθεση εγκαινιάζεται την Τετάρτη 22 Οκτ. και θα διαρκέσει από την Πέμπτη 23 Οκτ. μέχρι τις 25 Ιανουαρίου του 2026. Αλλά ας μην επαναπαυθούμε, αναβάλλοντας την επίσκεψη. Για να μπορούμε να πάμε κι άλλη μια φορά… Πικιώνης είναι αυτός.

Ημέρες και ώρες λειτουργίας του Μουσείου: Πέμπτη και Κυριακή:10:00 - 18:00, Παρασκευή και Σάββατο:10:00 - 22:00

Ο Δημήτρης Πικιώνης

Τα σχέδιά του για τα καλντερίμια που οδηγούν στον Ιερό Βράχο. Αρχές του '50

Δημήτρης Πικιώνης, Αγ. Δημήτριος Λουμπαρδιάρης, 1954 – 1957, Προσχέδιο ναού

 Δημήτρης Πικιώνης Δημοτικό σχολείο στα Πευκάκια (Λυκαβηττός), 1931, Άποψη από την πλευρά της οδού Σίνα

Λεπτομέρεια από την πλακόστρωση του δρόμου του Φιλοπάππου.