Ένας Ρωμαίος στρατηγός, ένας άγιος και ένας οικισμός στην ορεινή Άρτα

Σήμερα τελευταία ημέρα του Φλεβάρη κάνουμε-όπως κάθε χρόνο - ένα αφιέρωμα στον ΚΑΣΣΙΑΝΟ ΠΗΓΩΝ στη ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΚΑΣΣΙΑΝΟΥ αφού είναι ο μοναδικός Άγιος που εορτάζει την τελευταία ημέρα τη Φλεβάρη κάθε τέσσερα χρόνια στα δίσεκτα έτη …..

Κείμενα πληροφορίες Νικος Π.Ζήσης

Ο οικισμός Κασσιανός Πηγών Αρτας πήρε το όνομα του από τον ομώνυμο Ρωμαίο στρατηγό ο οποίος σε μια περιοδεία του προερχόμενος από τη Ρώμη μεσω Αμβρακίας , στρατοπέδευσε με τη λεγεώνα του στην περιοχή αυτή που ήταν μεγάλο οροπέδιο Ένα μεγάλο μέρος του τα πολύ παλιά χρόνια υπέστη μεγάλη καθίζηση. Το σημείο αυτό σήμερα λέγεται Κομμένη Σπηλιά. Εκεί αναπαύθηκε για ένα χρονικό διάστημα με τα στρατεύματά του πριν συνεχίσει την πορεία του. Ερχόταν από το ΄Ακτιο κατευθυνόμενος προς την Θεσσαλία μέσω της γέφυρας του Αχελώου που την λέγαμε Κουτσοκαμάρα ( δυστυχώς την μπάζωσαν στα έργα Συκιάς) και από εκεί μέσω Αργιθέας Τυμπάνου στο Μουζάκι Καρδίτσας –Αρχαίοι Γόμφοι. Αυτός ήταν και ο κύριος -από αρχαιοτάτων χρόνων- δρόμος που ένωνε την Θεσσαλία με την Ήπειρο μέσω Αμβρακίας. Η λεγομένη Παραεγνατία οδός.

Ο Κασσιανός ήταν Ρωμαίος στην καταγωγή, με γονείς πλούσιους και επιφανείς. Ή μεγάλη του ευφυΐα, ή φιλομάθεια και ή επιμέλεια του, ήταν από τους βασικούς παράγοντες, ώστε να διακριθεί στις σπουδές του και να γίνει άριστος επιστήμων. Νέος ακόμη κατετάγη στο Ρωμαικό Στρατό. Διατηρήθηκε εγκρατής και σώφρων και κατά τη στρατιωτική του ζωή διαβάζοντας τις Αγίες Γραφές, άφησε τη δόξα του κόσμου από τις τάξεις του στρατού και πήγε σε μοναστήρι. Έγινε πρότυπο τη μοναστικής ζωής, ταξίδεψε σε όλα τα μεγάλα και περιφανή κέντρα του ασκητισμού, την Αίγυπτο, τη Θηβαίδα, τη Νυτρία και τον Πόντο και στο τέλος έγινε Άγιος. Έγραψε τα γνωστά από τη «Φιλοκαλία» κεφάλαια «περί οκτώ λογισμών» και κοιμήθηκε εν ειρήνη. ,

Για τον Όσιο Κασσιανό υπάρχει η παράδοση πως κάποτε παραπονέθηκε στο Θεό ότι οι άνθρωποι τιμούν υπερβολικά τον Άγιο Νικόλαο, ενώ τον ίδιο σχεδόν καθόλου. Ο Θεός τότε έδωσε εντολή στους αγγέλους να φέρουν τον Άγιο Νικόλαο μπροστά του, για να διαπιστώσει ο ίδιος αν ο Κασσιανός είχε δίκιο. Οι άγγελοι αφού μάταια αναζήτησαν τον Άγιο Νικόλαο στον ουρανό, ύστερα από πολλές προσπάθειες τον βρήκαν στη φουρτουνιασμένη θάλασσα να προσπαθεί να σώσει τους ναυτικούς που κινδύνευαν. Τότε ο Θεός, αφού διαπίστωσε πόσο μοχθεί ο Άγιος Νικόλαος για τους ανθρώπους, τον τιμώρησε για τα άδικα παράπονά του, να εορτάζει μόνο μια φορά κάθε τέσσερα χρόνια 29 Φεβρουαρίου, δηλ. στα δίσεκτα έτη.

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΣΣΙΑΝΟΥ ΜΑΣ

Ο οικισμός ΚΑΣΣΙΑΝΟΥ της Τοπικής Κοινότητας Πηγών του δήμου Γ.Καραϊσκάκη, βρίσκεται βόρεια των του κέντρου των Πηγών απέχει δε από αυτόν 1,5 χιλμ. και συνδέεται με δρόμο κατά τα 2/3 χωματόδρομο, μέτριας βατότητας. Έχει υψόμετρο 920 μέτρα. Αποτελούσε το θέρετρο των Πηγών. Κατά την επίσημη απογραφή του 2021 είχε 13 (δεκατρείς) κατοίκους. Παλαιότερα είχε πάνω από εβδομήντα που ασχολούνταν κυρίως με την κτηνοτροφία αλλά και την γεωργία. Ήταν ένας ζωντανός οικισμός απ’ όπου ξεκινούσαν 27 μαθητές για το σχολείο του χωριού. Έσφυζε από ζωή και δραστηριότητα η Κασσιανού. Από τον οικισμό αυτό περνούσαν οι χωριανοί μας που πήγαιναν πίσω στο Νιγκόζι μέσω Φράξου. Επίσης κατέβαιναν προς το Γραβριά για το μοναστήρι του Σέλτσου και τον Αχελώο.

Πολλές οικογένειες μετά τον σεισμό του 1969 έφτιαξαν καινούργια σπίτια στον κεντρικό οικισμό του χωριού και σιγά σιγά αυτός άρχισε να φθίνει. Έχει ξηρό και υγιεινό κλίμα. Από βορά το χειμώνα την προστάτευε η πλαγιά του Φράξου. Μπορούμε να τον χαρακτηρίσουμε ως τον εξώστη των Πηγών με απέραντη θέα στην Κοιλάδα του Αχελώου και απέναντι στην Αργιθέα. Δασοσκεπής με έλατα και πουρνάρια ήταν τόπος βοσκής κυρίως για γιδοπρόβατα και βοοειδή, αλλά και παραδοσιακή μελισσοκομία. Το έδαφος του είναι εύφορο για πατάτες όσπρια καλαμπόκια τριφύλλια, όλα ξερικά, ενώ παλαιοτέρα καλλιεργούνταν και καπνός. Υπάρχει δε και η τοποθεσία «καπνοτόπι». Σήμερα, πολλοί λίγοι κάτοικοι δραστηριοποιούνται πλέον στην κτηνοτροφία. Λίγο ψηλότερα ακριβώς κάτω από τα Κανάλια- το βουνό μας- βρίσκεται και η Σκλάκοβα στα 1.100μ με καταπληκτική θέα σε όλη την γύρω περιοχή όπου τα παλιά χρόνια υπήρχαν τα μαντριά του Νίκου Φώτου –σήμερα διακρίνονται τα ίχνη τους- (ήρωας ο μπαρμπα Νίκος έλαβε μέρος στην της ανατίναξης της γέφυρας του Γοργοποτάμου). Αυτά κάηκαν από κεραυνό αρχές του 1960 μαζί με τα ζωντανά του .

Ο Οικισμός προσφέρεται για περίπατο αφού έχει βατό και ομαλό δρόμο από τις Πηγές με κυκλική κυκλοφορία που ανεβαίνει και από τον Πλατανιά- Λαγκοβίζοντα και από το Μαχαλά. Είναι μια μεγάλη διαδρομή αναψυχής.

Σήμερα ο οικισμός αποτυπώνει την εικόνα της παντελούς εγκατάλειψης. Τα περισσότερα σπίτια ερειπωμένα. Άλλα σφαλιστά πορτοπαράθυρα περιμένουν μάταια να τα ανοίξει κάποιο χέρι και να τους ξαναδώσει ζωή. Οι καλύβες τα μαντριά και οι μάσινες άδειες, φράχτες πεσμένες, δασωμένα χωράφια, σηματοδοτούν την εγκατάλειψη. Τα νεροκάναλα αναζητούν τα ζωντανά να τα ξεδιψάσουν. Σαν να μην έζησε ποτέ τόσος κόσμος εκεί επάνω.

Υδρεύεται από την πηγή «Σπηλιάς» με υποτυπώδες δίκτυο (εξωτερικό λάστιχο) που καλύπτει καθημερινές ανάγκες, κυρίως κτηνοτροφικές. Παλαιότερα οι κάτοικοι του κάλυπταν τις ανάγκες τους από το Παλιοπήγαδο ή από το χωριό με βαρέλες που κουβαλούσαν με τα γαϊδουράκια. ή στα παγούρια. Επίσης λειτουργούσε και τηλέφωνο στο σπίτι του Δημήτρη Καρακώστα ενώ είναι ηλεκτροδοτημένος από το 1971. Φαμίλιες μεγάλες που έζησαν εκεί μέχρι τα τέλη του 1980 ήταν κυρίως οι Καρακωσταίοι, Ζησαίοι, Βελαεταίοι, Κακαβαίοι, Πριοβολαίοι, Κοιλαίοι και Φωταίοι. Κασσαήδες .Καραμήτροι

Εκεί σήμερα υπάρχει και ένα μικρό εικονοστάσι αφιερωμένο στη μνήμη του Οσιου Κασσιανού από τους κατοίκους του. Tήν ημέρα της εορτής του, στον οικισμό γινόταν τοπικό πανηγύρι με τους αυτοδίδακτους μουσικούς του κατά βάση Καρακωσταίοι Ζησαίοι, ενώ στο γλέντι συμμετείχαν όλοι.

Προς ανάμνηση όλων όσων έζησαν σ αυτόν τον οικισμό των προπατόρων και συγγενών μας, έχουμε τη γνώμη ότι ένας μικρός προκατασκευασμένος ναΐσκος θα πρέπει να είναι η φροντίδα όλων μας. Μέχρι τότε όμως, πρέπει κάποιες μέρες ανοιξιάτικες και πασχαλινές, ή ακόμη και καλοκαιρινές Κασσιανιώτες και μη, να βρισκόμαστε εκεί πάνω όπως τότε….και να ενώσουμε τη σκέψη μας με όλους αυτούς που πέρασαν από εκεί……….

Να μας συγχωρέσετε αν παραλείψαμε κατι.....δεν χωρανε ολα........παραθετουμε ενα φωτογραφικό άλμπουμ με θύμισες νοσταλγικές ξεγνοιασιάς, συνάξεις γλεντιού αλλά και σκηνές καθημερινότητας από τον οικισμό Κασσιανού Πηγών.

Χρόνια Πολλά και του χρόνου......

ΧΡΗΣΤΟΣ Β.ΚΑΠΕΡΩΝΗΣ

Ο Χρήστος Καπερώνης στην Καλύβα της μάνας του Μαριγούλας