Η Deloitte δημοσίευσε τη νεότερη έκδοση της ετήσιας έρευνάς της για τις ταχέως αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις (scale-ups) στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή (EMA), παρουσιάζοντας μια λεπτομερή εικόνα για τις στρατηγικές προτεραιότητες και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν.

Οι scale-ups διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στο μέλλον της επιχειρηματικότητας της Ευρώπης, ενισχύοντας τον ανταγωνισμό και λειτουργώντας ως μοχλός καινοτομίας και ανάπτυξης. H συμβολή τους αναγνωρίζεται και στην έκθεση του Mario Draghi για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης στο μέλλον, στην οποία υπογραμμίζεται η ανάγκη διαμόρφωσης των κατάλληλων συνθηκών ώστε οι επιχειρήσεις αυτές να ευδοκιμήσουν – όχι απλώς να επιβιώσουν.

Τα ευρήματα της έρευνας αντανακλούν ένα συγκεχυμένο περιβάλλον. Η αισιοδοξία ως προς την αναπτυξιακή τους πορεία παραμένει σε ικανοποιητικά επίπεδα με πολλές scale-ups να σχεδιάζουν να αντλήσουν νέα κεφάλαια και να επεκταθούν σε νέες αγορές, δίνοντας προτεραιότητα στην απόκτηση καινούριων πελατών (το 73%). Παράλληλα, οι αντίξοες συνθήκες της αγοράς επιμένουν, με καθυστερήσεις σε νέες συμφωνίες και συνεχιζόμενους περιορισμούς στη ρευστότητα και τη χρηματοδότηση. Επίσης, η έρευνα επισημαίνει τόσο τους τομείς όπου καταγράφεται πρόοδος όσο και τα διαρθρωτικά εμπόδια που ενδέχεται να περιορίσουν τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη.

Βασικά ευρήματα της έρευνας:

• Οι scale-ups εξακολουθούν να διατηρούν την αισιοδοξία τους ως προς την  ανάπτυξή τους, με πολλές να σχεδιάζουν την άντληση πρόσθετης χρηματοδότησης και την είσοδο σε νέες αγορές.
• Η απόκτηση νέων πελατών αναδεικνύεται ως η μεγαλύτερη πρόκληση σε όλη την περιοχή EMA, με τις περισσότερες επιχειρήσεις να αναφέρουν καθυστέρηση ή μείωση νέων συνεργασιών ως βασικό εμπόδιο στην ανάπτυξή τους.
• Ελάχιστες scale-ups διαθέτουν ξεκάθαρη στρατηγική εξόδου, αλλά και όσες διαθέτουν, προτιμούν την εξαγορά (M&A) έναντι μιας αρχικής δημόσιας προσφοράς (IPO).
• Οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν η δημοφιλέστερη επιλογή για διεθνή επέκταση.

Οι scale-ups παραμένουν αισιόδοξες, εστιάζοντας σε απόκτηση πελατών, χρηματοδότηση και νέες αγορές

Παρά την οικονομική αβεβαιότητα και τις λειτουργικές πιέσεις, οι scale-ups στην ευρύτερη περιοχή EMΑ παραμένουν αισιόδοξες ως προς τις προοπτικές ανάπτυξής τους.
Η αισιοδοξία καταγράφεται ως ιδιαίτερα υψηλή στην Ισπανία και τη Μέση Ανατολή, όπου οι θετικές μακροοικονομικές συνθήκες και η βελτιωμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση έχουν ενισχύσει το κλίμα μεταξύ των ιδρυτών. Η Ισπανία, συγκεκριμένα, αναγνωρίζεται ως μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες της Ευρώπης.

Αυτή η αισιοδοξία μεταφράζεται σε απτά αναπτυξιακά σχέδια. Πολλές επιχειρήσεις σχεδιάζουν να αντλήσουν πρόσθετα κεφάλαια – παρά τις συνεχιζόμενες προκλήσεις. Η έρευνα υπογραμμίζει την ανάγκη διαρκούς υποστήριξης από επενδυτές και φορείς χάραξης πολιτικής, ώστε να διατηρηθεί αυτή η αναπτυξιακή ορμή.

«Παρά τις μακροοικονομικές και γεωπολιτικές προκλήσεις, η αισιοδοξία των scale-ups της περιοχής EMΑ είναι αξιοσημείωτη. Οι επιχειρήσεις αυτές συνεχίζουν να είναι εξωστρεφείς, να επενδύουν σε ταλέντο και να χτίζουν την επόμενη γενιά ηγετών. Αυτή η προοπτική έχει τη δυνατότητα να διασφαλίσει ότι η Ευρώπη θα παραμείνει παγκόσμιος κόμβος καινοτομίας», σημειώνει ο Matt Henderson, Lead Partner – Deloitte EME Emerging Growth Leader.

Νέες συνεργασίες με πελάτες: η κορυφαία πρόκληση

Η έρευνα αποκαλύπτει ότι σε όλες τις χώρες της περιοχής, οι scale-ups αναφέρουν τις καθυστερήσεις και τις μειώσεις στις νέες συνεργασίες ως τη σημαντικότερη πρόκληση της χρονιάς που πέρασε. Αυτό αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη επιφυλακτικότητα στην αγορά, με τις εμπορικές αποφάσεις να επιβραδύνονται σε πολλούς κλάδους.

Η χάραξη στρατηγικής εξόδου παραμένει σπάνια, προτιμώνται οι εξαγορές

Ένα από τα πιο αξιοσημείωτα ευρήματα της έρευνας είναι ότι οι περισσότερες scale-ups στην περιοχή EMΑ δεν διαθέτουν ξεκάθαρη στρατηγική εξόδου, με εξαίρεση τις scale-ups στη Μέση Ανατολή και την Ελβετία. Στις υπόλοιπες χώρες, η συγκεκριμένη προετοιμασία μακροπρόθεσμα παραμένει περιορισμένη.

Αυτό καταδεικνύει ότι στο ώριμο πλέον οικοσύστημα της ευρωπαϊκής τεχνολογίας, η ανάπτυξη συχνά υπερτερεί της εξόδου, ως προτεραιότητα. Ωστόσο, η ύπαρξη ξεκάθαρης σχετικής στρατηγικής μπορεί να ενισχύσει τη διακυβέρνηση και τη δημιουργία αξίας.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν η κορυφαία επιλογή για διεθνή επέκταση

«Η προτίμηση στις ΗΠΑ αντανακλά την ελκυστικότητα της αμερικανικής αγοράς ως προς το μέγεθος, τη διαθεσιμότητα χρηματοδότησης και την πρόσβαση σε παγκόσμιους πελάτες – ακόμη και παρά τις αλλαγές σε δασμούς και εμπόριο», εξηγεί η Anaïs De Boulle, Emerging Growth Leader – Deloitte Belgium.

Ελληνικές scale-ups: αισιοδοξία, επέκταση και επενδυτικό ενδιαφέρον

Οι ελληνικές scale-ups εμφανίζονται ώριμες και προσηλωμένες στην παγκόσμια επέκταση, με έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον και αυξημένη αισιοδοξία στη μελλοντική τους ανάπτυξη. Με πάνω από 60 scale-ups στην έρευνα και τη δεύτερη μεγαλύτερη συμμετοχή πανευρωπαϊκά, η Ελλάδα αναδεικνύεται ως ένα ενεργό και δυναμικά εξελισσόμενο οικοσύστημα αναπτυσσόμενων επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα:

• Το 73% των ελληνικών scale-ups αναζητά νέα χρηματοδότηση, κυρίως από νέους επενδυτές.
• Παρά τις προσπάθειες για ενίσχυση των ομάδων τους, το 34% δηλώνει πάγωμα προσλήψεων – το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΜΑ.
• Η πρωταρχική πρόκληση για τις ελληνικές scale-ups είναι οι λειτουργικές δυσκολίες (αναφέρθηκαν από το 46% των συμμετεχόντων), ενώ ζητήματα ρευστότητας και περιορισμένη πρόσβαση σε κεφάλαια παραμένουν επίκαιρα.
• Αναφορικά με τη διεθνή επέκταση, η Γαλλία αναδεικνύεται ως ο δημοφιλέστερος προορισμός (43%), ακολουθούμενη από τις Ηνωμένες Πολιτείες (36%) και τη Γερμανία (29%).
• Παρά τις προκλήσεις, η ανάπτυξη των ελληνικών scale-ups καταγράφεται υψηλή, στο 8,3/10, ξεπερνώντας τον μέσο όρο της περιοχής ΕΜΑ.

Αν και το ποσοστό εκείνων που έχουν καταρτίσει στρατηγική εξόδου παραμένει χαμηλό (μόλις 27%), οι ελληνικές scale-ups δείχνουν σημάδια μετάβασης σε ένα πιο θεσμικά οργανωμένο στάδιο ανάπτυξης. Το ενδιαφέρον των εγχώριων και διεθνών επενδυτών, η διεύρυνση του οικοσυστήματος και η διαρκής σύνδεση με αγορές του εξωτερικού ενισχύουν τη θέση της Ελλάδας στο οικοσύστημα.

Όπως τονίζει ο Κωνσταντίνος Βαΐτσας, Principal, Innovation Deputy Leader, Deloitte Ελλάδος: «Οι ελληνικές scale-ups ωριμάζουν και εξελίσσονται δυναμικά, με έμπειρους ιδρυτές να ηγούνται της πορείας τους. Παράλληλα, προσελκύουν αυξανόμενο επενδυτικό ενδιαφέρον και θέτουν φιλόδοξους στόχους για παγκόσμια επέκταση. Παρά τις λειτουργικές δυσκολίες, παραμένουν αισιόδοξες, αναζητούν ενεργά χρηματοδότηση, ενισχύουν το δυναμικό τους και συμβάλλουν στην ανάδειξη της Ελλάδας ως ανερχόμενου κόμβου καινοτομίας στην ευρύτερη περιοχή».

Μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρη την έκθεση εδώ: 2025 Scale-ups confidence survey