Από τις αρχές του τρέχοντος έτους, οι τιμές των τροφίμων έχουν καταστεί σημαντικός παράγοντας του συνολικού πληθωρισμού και αναμένεται να αντιπροσωπεύουν σχεδόν το ένα τρίτο του πληθωρισμού στην Ευρώπη. Παρόλο που ο συνολικός πληθωρισμός έχει αρχίσει να επιβραδύνεται, οι εμπειρογνώμονες της Allianz αναμένουν ότι ο πληθωρισμός των τροφίμων θα παραμείνει υψηλός για τουλάχιστον ένα ακόμη τρίμηνο πριν από την υποχώρηση των πιέσεων στις τιμές.

Ο πόλεμος για τη μείωση των τιμών στα σούπερ μάρκετ φαίνεται να έχει ξεκινήσει - κατά τα άλλα όμως ο πληθωρισμός των τροφίμων παραμένει σταθερός. Τον Μάρτιο, οι τιμές στην Ευρωζώνη και τη Γερμανία αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 15% και 22% σε σχέση με ένα χρόνο πριν, αντίστοιχα - και πολύ υψηλότερα από τα προηγούμενα χρόνια. Σύμφωνα με τους εμπειρογνώμονες Andreas Jobst και Aurélien Duthoit, το γεγονός αυτό είναι απίθανο να αλλάξει βραχυπρόθεσμα, παρόλο που ο συνολικός πληθωρισμός έχει αρχίσει να επιβραδύνεται. Αναμένουν ότι ο πληθωρισμός των τροφίμων θα παραμείνει υψηλός για τουλάχιστον ένα ακόμη τρίμηνο πριν από την υποχώρηση των πιέσεων στις τιμές. Ωστόσο, αυτό εξακολουθεί να σημαίνει ότι οι τιμές θα αυξηθούν - απλώς όχι τόσο γρήγορα όσο πέρυσι. Οι προοπτικές για τον πληθωρισμό των τροφίμων είναι καλύτερες για το επόμενο έτος. Ωστόσο, σε πολλές περιπτώσεις αυτό σημαίνει ότι οι τιμές είναι πιο πιθανό να παραμείνουν σταθερές. Η εμπειρία δείχνει ότι οι αυξήσεις των τιμών σπάνια αντιστρέφονται.

Από τις αρχές του τρέχοντος έτους, οι τιμές των τροφίμων έχουν καταστεί σημαντικός παράγοντας του συνολικού πληθωρισμού. Αναμένεται να αντιπροσωπεύουν σχεδόν το ένα τρίτο του πληθωρισμού στην Ευρώπη και ακόμη περισσότερο από το 40% στη Γερμανία - πέρυσι ήταν λιγότερο από το ένα πέμπτο (δηλαδή περίπου διπλάσιο του ιστορικού μέσου όρου). Το γεγονός αυτό θέτει τα τρόφιμα στο ίδιο επίπεδο με το ενεργειακό κόστος, το οποίο με τη σειρά του είναι επίσης ένας από τους κύριους παράγοντες που οδηγούν στην αύξηση των τιμών των τροφίμων - αλλά όχι ο μόνος.

Η αύξηση του λειτουργικού κόστους των παραγωγών και των λιανοπωλητών τροφίμων φαίνεται να εξηγεί ένα μεγάλο μέρος της αυξανόμενης ανισορροπίας μεταξύ των τιμών των πρώτων υλών και των τιμών των τροφίμων στα μεταγενέστερα στάδια. Αλλά οι ειδικοί παρατηρούν επίσης ότι οι παραγωγοί τροφίμων με ισχρή θέση στην αγορά προσπαθούν να ανακτήσουν το χαμένο περιθώριο κέρδους από πέρυσι, αυξάνοντας τις τιμές παρά τη μείωση του κόστους εισροών (κάτι που θα υποδείκνυε το αντίθετο). Για την ακρίβεια, έχουν αυξήσει τις τιμές πολύ περισσότερο από τους λιανοπωλητές.

Από τα μέσα Μαΐου 2022, περίπου το 10% της αύξησης των τιμών των τροφίμων στην Ευρώπη δεν μπορεί να εξηγηθεί από την ιστορική δυναμική, τις τιμές παραγωγού και τις τιμές ενέργειας στο μοντέλο πληθωρισμού της Allianz, αναφέρει ο Andreas Jobst. Πρόκειται για ποσοστό σημαντικά περισσότερο από ό,τι πριν από την πανδημία και τον πόλεμο στην Ουκρανία. Τότε, αυτό το "ανεξήγητο μέρος" ήταν λιγότερο από 3%. Η κατάσταση στη Γερμανία είναι ακόμη πιο αξιοσημείωτη: περισσότερο από το ένα τρίτο της πρόσφατης αύξησης των τιμών των τροφίμων δεν μπορεί να εξηγηθεί από τους παραδοσιακούς παράγοντες κινδύνου. Ομολογουμένως, οι μισθοί έχουν αυξηθεί, αλλά οι τιμές της ενέργειας βρίσκονται στα προ κρίσης επίπεδα. Δεδομένου του παραδοσιακά σκληρού ανταγωνισμού στο λιανικό εμπόριο τροφίμων, μια πιθανή εξήγηση θα μπορούσε να είναι η απομάκρυνση κερδών. Αυτό δεν είναι ασυνήθιστο - σε περιόδους υψηλότερου πληθωρισμού, είναι ευκολότερο να προωθηθούν αυξήσεις τιμών. Αυτή τη φορά, ωστόσο, η τεράστια επιδείνωση του πληθωρισμού έχει κάνει τις αυξήσεις αυτές πολύ πιο ορατές στους καταναλωτές. Και οι αυξήσεις των τιμών σπάνια αναιρούνται ακόμη και όταν η οικονομία επιβραδύνεται.

Από τα μέσα Μαΐου 2022, περίπου το 10% της αύξησης των τιμών των τροφίμων στην Ευρώπη δεν μπορεί να εξηγηθεί από την ιστορική δυναμική, τις τιμές παραγωγού και τις τιμές ενέργειας στο μοντέλο πληθωρισμού της Allianz, αναφέρει ο Andreas Jobst. Πρόκειται για ποσοστό σημαντικά περισσότερο από ό,τι πριν από την πανδημία και τον πόλεμο στην Ουκρανία. Τότε, αυτό το "ανεξήγητο μέρος" ήταν λιγότερο από 3%. Η κατάσταση στη Γερμανία είναι ακόμη πιο αξιοπρόσεκτη: περισσότερο από το ένα τρίτο της πρόσφατης αύξησης των τιμών των τροφίμων δεν μπορεί να εξηγηθεί από τους παραδοσιακούς παράγοντες κινδύνου. Ομολογουμένως, οι μισθοί έχουν αυξηθεί, αλλά οι τιμές της ενέργειας βρίσκονται στα προ κρίσης επίπεδα. Δεδομένου του παραδοσιακά σκληρού ανταγωνισμού στο λιανικό εμπόριο τροφίμων, μια πιθανή εξήγηση θα μπορούσε να είναι η απομάκρυνση των κερδών. Αυτό δεν είναι ασυνήθιστο - σε περιόδους υψηλότερου πληθωρισμού, είναι ευκολότερο να προωθηθούν αυξήσεις τιμών. Αυτή τη φορά, ωστόσο, το τεράστιο ποσοστό του πληθωρισμού έχει κάνει τις αυξήσεις αυτές πολύ πιο ορατές στους καταναλωτές. Και οι αυξήσεις των τιμών σπάνια αναιρούνται ακόμη και όταν η οικονομία επιβραδύνεται.