Οι βαθύτατες θεσμικές αλλαγές στην λειτουργία του κράτους αποτελούν την βασικότερη παράμετρο της προσπάθειας της ελληνικής κυβέρνησης, υπογραμμίζει σε άρθρο του στην ιστοσελίδα της κυβέρνησης (http://government.gov.gr/) ο πρωθυπουργός Γιώργος Α. Παπανδρέου, υπό την προεδρία του οποίου θα πραγματοποιηθεί το μεσημέρι σήμερα Τρίτη 24 Αυγούστου συνεδρίαση του άτυπου Υπουργικού Συμβουλίου με αντικείμενο τις αλλαγές στη λειτουργία της κυβέρνησης. Σημειώνεται ότι οι αλλαγές αποτελούν αντικείμενο επεξεργασίας από Επιτροπή για τον Εκσυγχρονισμό της Λειτουργίας της κυβέρνησης, τον συντονισμό της οποίας έχει αναλάβει ο υπουργός Επικρατείας, Χάρης Παμπούκης.

Η επιτροπή αποτελείται απο τους:

1. Kevin Featherstone, Καθηγητής Σύγχρονων Ελληνικών Σπουδών στην Έδρα "Ελευθέριος Βενιζέλος" και Διευθυντής του Ελληνικού Παρατηρητηρίου του LSE,
2. Richard Parker, Λέκτορας Δημόσιας Πολιτικής, Σχόλη Διακυβέρνησης, Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ,
3. Roger Wilkins, Γενικός Γραμματέας της Γενικής Εισαγγελίας της Κυβέρνησης της Αυστραλίας, Ειδικός Σύμβουλος του Αυστραλού Πρωθυπουργού, Kevin Rudd,
4. Leif Pagrotsky, Βουλευτής, πρώην Υπουργός Βιομηχανίας & Εμπορίου της Σουηδίας,
5. Jeoff Mulgan, τ. Επικεφαλής Στρατηγικού Σχεδιασμού, Γραφείου Πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασίλειου.

Η εν λόγω Επιτροπή συστήθηκε με απόφαση του πρωθυπουργού Γιώργου Α. Παπανδρέου το Φεβρουάριο και οι προτάσεις που επεξεργάζεται, σύμφωνα με όσα είχαν ανακοινωθεί απο το Γραφείο Τύπου του πρωθυπουργού αφορούν τους εξής οκτώ άξονες:

1. Δομική αναμόρφωση των υπηρεσιών του Γραφείου του Πρωθυπουργού και της Κυβέρνησης,
2. Αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου για τη λειτουργία της Κυβέρνησης,
3. Αλλαγή της διαδικασίας λήψης αποφάσεων, και παράλληλα την εμπέδωση της διαδικασίας δημόσιας διαβούλευσης,
4. Αποτελεσματικότερη λειτουργία των κυβερνητικών οργάνων,
5. Εισαγωγή ενός μεταβατικού μοντέλου στη διαδοχή των Κυβερνήσεων,
6. Κατάρτιση κώδικα δεοντολογίας Υπουργικού Συμβουλίου,
7. Αλλαγή κανονισμού του Υπουργικού Συμβουλίου,
8. Αξιολόγηση και θεσμοθέτηση των διαδικασιών επιλογής στελεχών σε θέσεις πολιτικής ευθύνης.

Στο αρθρο του ο Πρωθυπουργός κάνοντας λόγο για "πανεθνική προσπάθεια" θέτει τον στόχο μιας Ελλάδας με συλλογική αυτοπεποίθηση και αναφέρει πως η προσπάθεια ανάταξης και αναμόρφωσης της Ελλάδας προϋποθέτει την ανατροπή παγιωμένων, εδώ και δεκαετίες, αντιλήψεων και νοοτροπιών, ενώ αναφερόμενος στο σύνθημα "Η Ελλάδα στους Έλληνες" επισημαίνει πως αυτό σήμερα σημαίνει μια επανάσταση δημοκρατίας στους θεσμούς και την οικονομία.

Ο κ. Παπανδρέου εκτιμά ότι οι αναλύσεις ορισμένων διεθνών ΜΜΕ, αλλά και τεχνοκρατών, που "αντιμετωπίζουν την τιτάνια προσπάθεια που κάνουμε για να βγάλουμε μια για πάντα την Ελλάδα απο την κρίση, απλά ως ζήτημα ανταπόκρισης της χώρας στις δανειακές της υποχρεώσεις, υποτιμούν την βασική αυτή παράμετρο".

Τονίζει πως "πρέπει να είμαστε αξιόπιστοι προς την διεθνή κοινότητα και τους δανειστές μας" και ότι το εθνικό συμφέρον επιτάσσει να κάνουμε ό,τι απαιτείται για να σωθεί η Ελλάδα απο την κρίση, ενώ εκτιμά οτι οι θυσίες των Ελλήνων πιάνουν τόπο".

Πέραν τούτων, ταυτόχρονα, σημειώνει πως το σημαντικότερο είναι να γίνουν οι μεγάλες ανατροπές που έχει ανάγκη ο τόπος, "ανεξάρτητα από το αν οι ανατροπές αυτές ενδιαφέρουν ή όχι τους συνομιλητές και τους δανειστές μας και ανεξάρτητα ακόμη και από το αν είναι κατανοητές για κάποιους".

"Πιθανόν κάποιοι να ενδιαφέρονται μόνον να τα βγάλει πέρα η Ελλάδα για τους δικούς τους λόγους. Εμείς, όμως, πρέπει να αγωνιστούμε και για το σήμερα και για το αύριο της χώρας", αναφέρει ο κ. Παπανδρέου και προσθέτει ότι αποτελεί εθνικό χρέος η αποκατάσταση της κυριαρχίας μας στην πορεία της οικονομίας και του τόπου, "κυριαρχία που τρώθηκε από τις εγκληματικές για τον τόπο πολιτικές της προηγούμενης κυβέρνησης. Είναι εθνικό μας χρέος να σταματήσουμε την εξάρτηση της χώρας από ξένες επιτηρήσεις".

"Πιστεύω βαθειά ότι η αποκατάσταση της εθνικής μας κυριαρχίας περνάει μέσα από μεγάλες δημοκρατικές αλλαγές για τη δημιουργία μιας πολιτείας που εγγυάται δικαιώματα, ανακατανέμει δίκαια τον παραγόμενο πλούτο, τον αξιοποιεί σωστά και ορθολογικά ώστε να παρέχει εργαλεία και να διασφαλίζει δυνατότητες σε κάθε πολίτη", τονίζει ο κ. Παπανδρέου.

Ο πρωθυπουργός στο άρθρο του επισημαίνει, ωστόσο, οτι χωρίς θεσμικές αλλαγές κανένα θετικό αποτέλεσμα δεν θα έχει μόνιμο χαρακτήρα.

Αναγνωρίζοντας ότι θα απαιτηθεί χρόνος, ο πρωθυπουργός επισημαίνει ότι ο πολιτικός κόσμος της χώρας και η εκλεγμένη κυβέρνηση οφείλουν να κάνουν το πρώτο βήμα, ενώ αναφερόμενος στο μέχρι τώρα έργο της κυβέρνησης σημειώνει πως ήδη κάναμε τα πρώτα μεγάλα θεσμικά βήματα, ενώ "ποτέ άλλοτε μία κυβέρνηση δεν πήρε τόσο σημαντικές αποφάσεις, σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα, για να εμπεδώσει συνθήκες αξιοκρατίας, διαφάνειας και λογοδοσίας στο δημόσιο βίο, ώστε να αρχίσουν να μπαίνουν επιτέλους κανόνες στη λειτουργία του  κράτους, που προστατεύουν τα δικαιώματα κάθε Έλληνα πολίτη και δεν αποδίδουν προνόμια σε λίγους".

Ο πρωθυπουργός στο άρθρο του αναφέρεται στις αλλαγές στο φορολογικό σύστημα, στην πάταξη της φοροδιαφυγής και του πελατειακού κράτους, στην σύσταση εξεταστικών επιτροπών που "για πρώτη φορά έχουν αποτέλεσμα", στην καθολική υπαγωγή στο ΑΣΕΠ όλων των κρατικών προσλήψεων, στην ανάρτηση των αποφάσεων της διοίκησης στο διαδίκτυο, στην θεσμική αλλαγή του "Καλλικράτη" όπου "ενσωματώνονται όλες οι αξίες της διακυβέρνησής μας: η λογοδοσία, η διαφάνεια, η αποτελεσματικότητα, ο σεβασμός στο δημόσιο χρήμα" και στην ψήφιση του νόμου  για τον "δραστικό περιορισμό και τον ουσιαστικό έλεγχο των εκλογικών δαπανών στις αυτοδιοικητικές εκλογές με πλήρη ονομαστικοποίηση των συνδρομών".

"Οι μόνοι που έχουν πρόβλημα με την πλήρη διαφάνεια στις εκλογικές δαπάνες είναι όσοι έχουν συμφέρον από τη διατήρηση της ανωνυμίας τους, όσοι βολεύονται στην αδιαφάνεια, είναι εκείνοι που χρηματοδοτούν προεκλογικές εκστρατείες προσβλέποντας σε συναλλαγές" αναφέρει ειδικά, για την τελευταία ρύθμιση, ο πρωθυπουργός.

"Μετά τον έλεγχο των εκλογικών δαπανών στις αυτοδιοικητικές εκλογές προχωράμε σύντομα στην κορωνίδα των θεσμικών μας επαναστατικών αλλαγών στο κράτος και στο πολιτικό μας σύστημα: την πρωτοβουλία για τον νέο εκλογικό νόμο και την χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων" αναφέρει στο άρθρο του ο Γιώργος Α. Παπανδρέου, προσθέτοντας ότι "η πρωτοβουλία μας αυτή θα αποτελέσει το πιο καίριο πλήγμα στο "μαύρο" πολιτικό χρήμα και το πλέγμα εξαρτήσεων που αυτό δημιουργεί", ενώ στόχος της πρωτοβουλίας είναι η αναβάθμιση και η  ενίσχυση του βουλευτή.

Ο κ. Παπανδρέου τονίζει πως πίσω απο τον όρο "θεσμικές αλλαγές" υπάρχει μια πραγματική πολιτική μάχη που διεξάγεται σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, στο επίκεντρο της οποίας βρίσκονται μια σειρά καίριας σημασίας ζητήματα όπως "ποιόν υπηρετούν οι πολιτικές και οι αλλαγές", "ποιός αποφασίζει, οι λαοί άμεσα ή μέσω θεσμών γνήσιας εκπροσώπησης ή τα κάθε λογής συμφέροντα που νέμονται την εξουσία προς όφελός τους",

Θεωρώντας ότι μια σειρά μεγάλων ζητημάτων που ταλανίζουν την ανθρωπότητα μπορούν να βρουν λύση καθώς "θεωρητικά έχουμε τις δυνατότητες, τα εργαλεία, την γνώση και τον πλούτο", ο πρωθυπουργός εκτιμά πως το μοντέλο της παγκοσμιοποίησης των τελευταίων δεκαετιών όχι μόνο οδήγησε στην ανεξέλεγκτη λειτουργία της αγοράς, αλλά στην τεράστια συγκέντρωση πλούτου και εξουσίας σε χέρια λίγων με αποτέλεσμα την διεύρυνση της ανισότητας σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, την αιχμαλωσία της πολιτείας και των εθνικών δημοκρατικών θεσμών  και την περιθωριοποίηση του πολίτη.

Ο Έλληνας πρωθυπουργός υποστηρίζει πως αυτή η εξέλιξη θέτει επί τάπητος το ζήτημα της ποιότητας της δημοκρατίας και τονίζει πως πρέπει να ξαναζωντανέψουν οι υπάρχοντες δημοκρατικοί θεσμοί και παράλληλα να δημιουργηθούν νέοι που θα επιτρέπουν την συμμετοχή των πολιτών.

Θέτοντας ως στόχο την λειτουργία του κράτους και της αγοράς στην υπηρεσία του πολίτη και τονίζοντας πως "δεν υπάρχει δίλλημα για μας μεταξύ αγοράς και κράτους", ο πρωθυπουργός θεωρεί στο άρθρο του πως ο "λεγόμενος τρίτος δρόμος που προσπάθησε να συγκεράσει έναν παλαιότερο κρατισμό με την ανοιχτή αγορά, αγνόησε, τελικά, το βασικότερο: Τον ίδιο τον πολίτη και τους θεσμούς που του δίνουν δύναμη, όχι μόνο για την προστασία του αλλά και για την δημιουργική του συμμετοχή".

Ο Γιώργος Α. Παπανδρέου συνδέει τις απαραίτητες ριζοσπαστικές δημοκρατικές αλλαγές στα κράτη και στην οικονομία με δίκαιη αναδιανομή του πλούτου ως "εκ των ων ουκ άνευ προϋπόθεση σε μια ευνομούμενη πολιτεία για την εξάλειψη της βαθιάς ανισότητας που μαστίζει σήμερα τις κοινωνίες μας".

Αναφερόμενος στις αλλαγές που πρέπει να πραγματοποιηθούν σε διεθνές επίπεδο ο κ. Παπανδρέου προτείνει την δημιουργία:

• θεσμών με όσο το δυνατόν πιό υψηλή δημοκρατική νομιμοποίηση,
• θεσμών που θα αποσκοπούν στην αλληλεγγύη όλων των χωρών και κοινωνιών και οι οποίοι θα καταπολεμούν την οικονομική και πολιτική ανισότητα,
• θεσμών στήριξης του πολίτη με ταυτόχρονη εγγύηση ότι οι αγορές και το κράτος θα υπηρετούν το γενικό, το δημόσιο συμφέρον.
• θεσμών που θα συντελέσουν στην προσπάθεια όλων των προοδευτικών δυνάμεων παγκοσμίως να εξανθρωπισθεί η πορεία της παγκοσμιοποίησης.

Σε ο,τι αφορά το εθνικό επίπεδο, ο πρωθυπουργός αναφέρει πως η κυβέρνηση, εμφορούμενη απο την αντίληψη για το νέο ρόλο του κράτους και την επαναφορά του πολίτη στο επίκεντρο της πολιτικής, προχωρά σε πολύ συγκεκριμένες ενέργειες που θα οικοδομήσουν ένα κράτος δικαίου υπέρ του πολίτη, θα ξεριζώσουν το πελατειακό κράτος και θα εγγυηθούν πως η έξοδος της χώρας απο την κρίση θα είναι μόνιμη.

Συνεκτιμώντας την ελληνική και διεθνή εμπειρία, ο πρωθυπουργός αναφέρει στο άρθρο του πως "χωρίς κανόνες ο καπιταλισμός γίνεται ληστρικός" και "(τελικά) επιβάλλονται παντού πελατειακοί όροι στυγνής συναλλαγής και επικρατεί το δίκιο του ισχυρού" και προσθέτει πως όταν "ένα κράτος είναι ανίσχυρο και διαβρωμένο, ούτε η αγορά δουλεύει σωστά. Αντιθέτως, αγορά και κράτος δουλεύουν, τελικά, για το όφελος ορισμένων ειδικών μικρών και μεγάλων συντεχνιών και συμφερόντων" τα οποία, οπως υπογραμμίζει, έχουν προνομιακή πρόσβαση στην  εξουσία.

"Έτσι οδηγήθηκε και η Ελλάδα να ζει με "δάνειες" δυνάμεις αντί να καλλιεργεί τις δικές της, τα δικά της πλεονεκτήματα και δυνατότητες. Ναι, το πελατειακό μας σύστημα ήταν και είναι εξ ορισμού σύστημα που δημιουργεί εξαρτήσεις και δουλείες και για την ίδια την πατρίδα μας αλλά και στο εσωτερικό της ελληνικής κοινωνίας" αναφέρει χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός.

Ο κ. Παπανδρέου στο άρθρο του επισημαίνει πως αυτές οι διαπιστώσεις, που αποτελούν την βασική αιτία της παρακμής που βίωνε η χώρα, και η πρόταση για την αποκατάσταση της αξιοπιστίας του πολιτικού συστήματος "το οποίο δεν είναι ανέφικτο, αλλά το αυτονόητο που δικαιούται ο ελληνικός λαός", αποτέλεσαν τον βασικό πυρήνα της προγραμματικής πρότασης του ΠΑΣΟΚ με βάση την οποία το εμπιστεύθηκε ο λαός.

Ο πρωθυπουργός τονίζει στο άρθρο του πως σε όλη του την πολιτική πορεία "παλεύει για την μεγάλη αλλαγή: να αποκτήσουμε επιτέλους και στην Ελλάδα ένα κράτος και ένα πολιτικό σύστημα στην υπηρεσία του πολίτη" υπογραμμίζει πως το περιεχόμενο της λαϊκής εντολής της 4ης Οκτωβρίου 2009 ήταν η ριζική αλλαγή της Ελλάδας και του κράτους, ώστε η χώρα να μην ξανακινδυνεύσει ποτέ πιά με χρεωκοπία και παράλληλα να αξιοποιήσει και να αναπτύξει τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα και καταλήγει επισημαίνοντας πως η κυβέρνηση "κάνει το  αυτονόητο πραγματικότητα και είναι μόνο στην αρχή" έχοντας κάνει "σε μόλις 10 μήνες περισσότερα προς αυτή την κατεύθυνση από οποιαδήποτε άλλη κυβέρνηση στο παρελθόν".