Μετρούμε αντίστροφα, μικροί - μεγάλοι, για την εορτή των Χριστουγέννων και την Πρωτοχρονιά, ο καθένας για τους δικούς του λόγους. Ο κόσμος ετοιμάζεται από τώρα για αυτές τις Αγίες ημέρες, με ανεβασμένη διάθεση και με τη σκέψη να προσφέρει ιδιαίτερα δώρα στους οικείους του, στους ανθρώπους που αγαπά.

Καθημερινά διακρίνουμε τον αγώνα και την αγωνία από μέρους των ιδιοκτητών καταστημάτων, αλλά και των υπαλλήλων κάθε Δήμου, προκειμένου να στολίσουν καταστήματα, δρόμους και πλατείες και να αναδείξουν, με τον τρόπο αυτό, τη γιορτινή ατμόσφαιρα.

Αρκεί ένας περίπατος στα μονοπάτια ή τις πλατείες  κάθε πόλης για να διακρίνει  κανείς τα χιλιάδες λαμπιόνια, τα στολίδια, τα Χριστουγεννιάτικα δέντρα ( δυτικότροπο έθιμο, καθώς στην Ελλάδα η παράδοση ήθελε να στολίζεται καράβι) και την κυρίαρχη μορφή του Άι Βασίλη, του συμπαθούς γιγαντόσωμου, τροφαντού "Αγίου",  με τη μακριά κατάλευκη γενειάδα και την κατακόκκινη στολή,  πάνω στο έλκηθρο, που μοιράζει δώρα.

Τη μορφή αυτή συναντάμε, ως αφίσα, ως φουσκωτό μπαλόνι, ως μικρά παιγνίδια, σοκολατάκια, κ.ά., αλλά και ως έμψυχη παρουσία, αφού πολλοί άνθρωποι μεταμφιέζονται σε Άι Βασίλη, προς τέρψη των περαστικών και των παιδιών, προκειμένου βεβαίως να κερδίσουν και τον επιούσιο. 

Η αρχική και μη πραγματική εικόνα του "Αγίου", αυτή με το έλκηθρο, που μας παρουσιάζουν στη σύγχρονη εποχή, συνδέεται με τον Άγιο Νικόλαο, σύμφωνα με τα Δυτικά πρότυπα. Για τους Ρωμαιοκαθολικούς, ο Άγιος Νικόλαος (3ος-4ος αιώνας μ.Χ.), είναι ο Santa Claus, ο οποίος θεωρείτο προστάτης των παιδιών.

Ακολούθησε ακόμα μεγαλύτερη διαστρέβλωση της εικόνας του Αγίου, την οποία δημιούργησαν, στο βωμό της κερδοφορίας και της εμπορευματοποίησης μεγάλες εταιρίες και την πέρασαν στη συνείδηση του κόσμου.  Είναι γνωστή η διαφήμιση, με την εικόνα του συμπαθούς γενειοφόρου με την κόκκινη στολή και τη λευκή γενειάδα. Το επιτυχημένο Marketing της γνωστής εταιρίας, η δημοφιλία που απέκτησε το προϊόν, η συντονισμένη προβολή του για δεκαετίες από τα ΜΜΕ, καθιέρωσαν στη συνείδηση μικρών και μεγάλων, τον Santa Claus ως μορφή που παραδίδει δώρα και πίνει αναψυκτικό, αλλοιώνοντας την πραγματική εικόνα του Αγίου Βασιλείου. Είναι εκείνη που αναγνωρίζεται πλέον από όλα τα παιδιά και τους εφήβους και ταυτίζεται με τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά.

Προκαλεί τουλάχιστον προβληματισμό το γεγονός ότι οι νέες γενιές γαλουχούνται στην εποχή μας με λάθος πρότυπα και, στην προσπάθεια να ακολουθήσουμε και να μιμηθούμε του άλλους, λησμονούμε τη δική μας πολιτισμική παράδοση και ταυτότητα.

Η ελλιπής γνώση, μεταξύ άλλων, που διαπιστώνεται στις νέες γενιές, οδήγησε στην καθιέρωση της παραπάνω εικόνας για τον Άι Βασίλη και αποτελεί "σημείο αντιλεγόμενο" και αντικείμενο πολλών συζητήσεων για το πώς να διαχειριστεί κάποιος το ερώτημα της ύπαρξης ή μη της εύχαρης μορφής, στα επίμονα ερωτήματα των αθώων παιδιών. 

Με μεγάλη μου θλίψη διαπιστώνω κάθε χρόνο ότι λίγοι είναι εκείνοι που γνωρίζουν την πραγματική εικόνα, το βίο, την πολυεπίπεδη προσφορά και το σημαντικό κοινωνικό και φιλανθρωπικό έργο που άφησε ο Μέγας Βασίλειος, ως παρακαταθήκη στην ανθρωπότητα.

Ποιός είναι λοιπόν ο πραγματικός  Άγιος Βασίλης, πως έρχεται στον κόσμο; Τί κρατάει και τί δίνει στους ανθρώπους; Ποιά υπήρξε η πραγματική του μορφή;

Ο πανεπιστήμων, για την εποχή του, Άγιος Βασίλειος ήταν επίσκοπος Καισάρειας της Καππαδοκίας και γεννήθηκε το 330 μ.Χ. (σημερινό Kayseri της Τουρκίας.) Δεν καταγόταν από την Λαπωνία, ούτε είχε σχέση με δώρα, με χιόνια και έλκηθρα, όπως λανθασμένα έχει επικρατήσει σήμερα στη συνείδηση του κόσμου. Αντίθετα, αυτά που κρατάει στα χέρια του είναι «χαρτί και καλαμάρι», ως πολυγραφής συγγραφέας, και όχι  χρήματα. Πέθανε μεσήλικας (σε ηλικία 49 ετών), οπότε δεν δικαιώνεται η απεικόνιση του ως ασπρογένη, κατά τα πρότυπα που ξέρουμε σήμερα. 

Ο ελληνικός-Ορθόδοξος Άγιος Βασίλης ακολουθεί τα χριστιανικά πρότυπα και ιδεώδη. Ψιλόλιγνος, λιπόσαρκος ως ασκητής, είναι σύμβολο της λιτότητας και της ασκητικής ζωής. Δίνοντας μόνο την ευχή του, αποτρέπει κάθε επιθυμία ή απαίτηση των πιστών προς πλουτισμό. Ο Άγιος Βασίλης είναι πεζοπόρος, στηρίζεται σε ένα ραβδί, συζητά με όλους ανεξαιρέτως τους ανθρώπους. Δεν έχει σάκο, ούτε κοφίνι. Δε φέρνει δώρα, αλλά συνδέεται με την έναρξη του νέου έτους, καθώς η κοίμησή του, συμπίπτει με την ημέρα εκείνη. Η αγάπη του προς το συνάνθρωπο, η φιλανθρωπία και η κοινωνική του δράση, αποτελούν υπόδειγμα ακόμη και στις μέρες μας.

Ο πραγματικός Άγιος Βασίλειος ίδρυσε τον 4ο αιώνα  τη «Βασιλειάδα», ένα πρότυπο κοινωνικό και φιλανθρωπικό σύστημα, με ιδρύματα όπως νοσοκομείο, ορφανοτροφείο, γηροκομείο και ξενώνα για την φροντίδα και την ιατρική περίθαλψη των φτωχών αρρώστων και ξένων. Τα ιδρύματα πρόσφεραν δωρεάν τις υπηρεσίες τους σε όποιον τις είχε ανάγκη. Το προσωπικό αποτελούσαν εθελοντές που πρόσφεραν την εργασία για το καλό του κοινωνικού συνόλου. Ο ίδιος έδινε πρώτος το παράδειγμα της προσφοράς και πρότρεπε τους πλουσίους να διαθέσουν μέρος του πλούτου τους, για τους αναξιοπαθούντες συνανθρώπους. 

Στο πνεύμα αυτό της συνεισφοράς των πλουσίων στο κοινό καλό, εντάσσεται και το έθιμο της Αγιοβασιλόπιτας με το φλουρί. Σύμφωνα με την παράδοση, όταν ο Έπαρχος θέλησε να βλάψει την πόλη της Καισάρειας, ο Μέγας Βασίλειος ζήτησε από τους πλούσιους κατοίκους να μαζέψουν ό,τι χρυσαφικά μπορούσαν, προκειμένου να τα παραδώσει ως «λύτρα» στον επερχόμενο κατακτητή. Όταν η πόλη γλίτωσε τη λεηλασία, χωρίς να καταβληθούν τα αιτούντα και προκειμένου να επιστραφούν τα τιμαλφή στους άγνωστους δικαιούχους, ο Μέγας Βασίλειος  έδωσε εντολή να παρασκευαστούν μικροί άρτοι, εντός των οποίων τοποθέτησε από ένα, των νομισμάτων ή τιμαλφών, και τα διένειμε στους κατοίκους την επομένη του εκκλησιασμού. Στον ιδιοκτήτη κάθε νομίσματος και τιμαλφούς έτυχε εκείνο που είχε προσφέρει, οπότε σε αυτό το περιστατικό, ανάγεται το έθιμο της αγιοβασιλόπιτας. 

Η φιλανθρωπία του Μεγάλου Βασιλείου υπήρξε απαράμιλλη. Ο ιεράρχης βοηθούσε πάντοτε τους αδικημένους και κουρασμένους, τους πεινασμένους και τους αρρώστους, χωρίς διακρίσεις και αποκλεισμούς.

Προέτρεπε, με τα λόγια και τα έργα του, την  καταλλαγή μεταξύ των ανθρώπων,  την κατάπαυση της έχθρας,.

Στη εποχή μας λοιπόν, που συχνά ίσως  απουσιάζουν οι πράξεις αγάπης, του ειλικρινούς ενδιαφέροντος και η ανιδιοτελής προσφορά και διακονία προς το συνάνθρωπο, καλό θα ήταν να σκεφτούμε τους άλλους, αυτές τις άγιες μέρες, τους αναξιοπαθούντες συνανθρώπους μας και όχι τον εαυτό μας. Να παραδειγματιστούμε  και να προσπαθήσουμε  να  μιμηθούμε το έργο και τις πράξεις του Μεγάλου Βασιλείου, ως προς τον συνάνθρωπο και την κοινωνική προσφορά, να κάνουμε πράξεις αγάπης, να δώσουμε αξία στις πράξεις και δευτερεύοντος στα υλικά αγαθά,

Δεν θα πρέπει να είμαστε αμέτοχοι στην αδικία και να αντικρίζουμε  με απάθεια τους συνανθρώπους μας που καταστρέφονται. Χρειάζεται να είμαστε παρόντες στις δυσκολίες τους, να τους προσεγγίζουμε με αγάπη, να τους συμβουλεύουμε, να τους καθοδηγούμε, να βοηθάμε και να προσφέρουμε.

Το πνεύμα των Χριστουγέννων συνδέεται με την αγάπη, τη γενναιοδωρία και την καλοσύνη. Καλούμαστε τις ημέρες αυτές να κοιτάξουμε πέρα από το "εγώ" και την ατομικότητά μας και να συναντήσουμε το "εμείς". Να δείξουμε μεγαλύτερο ενδιαφέρον στον άνθρωπο, παρά στην ύλη.

Ας έχουμε στη σκέψη μας και ας το μεταφέρουμε προς όλους, κυρίως προς τα παιδιά, ότι ο πραγματικός Άγιος Βασίλης μπορεί να μην κατεβαίνει  από την καμινάδα, όμως φωλιάζει και κατοικεί στην καρδιά που σέβεται το συνάνθρωπο και φλέγεται να αναλωθεί σε έργα αγάπης. 

 Καλά Χριστούγεννα

 με υγεία, ευημερία, αγάπη  και χαρά!