Δεν είναι εντύπωση, είναι πραγματικότητα και από πολλούς ομολογείται, συζητιέται σε αρκετούς κύκλους ανθρώπων και το συμπέρασμα καταλαβαίνουμε από την απογοήτευση στα πρόσωπα των συμπολιτών μας. Η ασυδοσία ορισμένων ανθρώπων και κάποιων ομάδων που επικρατεί σε κάθε εκδήλωση της ζωής μας και στα πράγματα που μας περιβάλλουν και συμβαίνουν γύρω μας είναι μια σκληρή, πικρή πραγματικότητα.

Απογοήτευση που έχει απλωθεί σαν κακιά αρρώστια σε όλο το σώμα της χώρας και φυσικά δεν προοιωνίζει κάτι ευχάριστο καθώς τίποτα δεν φαίνεται να αλλάζει. Αντιθέτως, οι δυνάμεις που είτε υπόγεια, είτε φανερά ενισχύουν την ασυδοσία φαίνονται να λειτουργούν με στόχο την πλήρη αποδόμηση όσων αντιλήψεων ίσχυαν μέχρι σήμερα για όλες τις εκφράσεις του ιδιωτικού βίου, του δημόσιου χώρου και φυσικά, στη φύση.

Άνθρωποι και θεσμοί, υποτίθεται πως έχουν τις δυνάμεις να αντισταθούν, το βλέπουμε συχνά, το χαιρόμαστε και ευχόμαστε να είναι καλά και να συνεχίζουν να ανθίστανται. Η φύση όμως, παρεξηγημένη μέχρι εκεί που δεν έχει άλλο, με νόμους που υποτίθεται πως την προστατεύουν και με αντιλήψεις που την υποτιμούν και την βλέπουν μόνο ως ευκαιριακή πρόσοδο και ένα σωρό άλλα που έχουν να κάνουν με την απομάκρυνση των ανθρώπων απ’ αυτή, βρίσκεται διαρκώς στο στόχαστρο και ο κύκλος της γύρω τις σφίγγει.

Δεν είναι μόνο η ανάπτυξη, μια ανάπτυξη που προωθούν μεγάλα συμφέροντα και με τις ευλογίες της πολιτείας και την υποστήριξη κάποιων υπαγορευμένων νόμων που απειλεί τη φύση στο σύνολό της, είναι κάτι χειρότερο και από την ασυδοσία: Η έλλειψη του στοιχειώδους  σεβασμού απέναντί της και η άνευ όρων εκμετάλλευσή της. Κάτι τέτοιο παρατηρούμε στους ωκεανούς με την υπεραλίευση, την εκχέρσωση των τροπικών δασών, τη δημιουργία απέραντων σκουπιδότοπων και ένα σωρό άλλα που δεν τιμούν κανέναν.

Όλα αυτά όμως ωχριούν στις μικρές, καθημερινές προσβολές της φύσης από ανθρώπους που ο μόνος χαρακτηρισμός που θα κάλυπτε το εύρος των ταπεινών προθέσεών τους, είναι κατά τη γνώμη μου, κακορίζικοι. Έτσι λέγαμε στα χωριά, όταν υπήρχαν χωριά, εκείνους που δεν πήγαιναν με το κοινό ρεύμα, δεν υπάκουαν στους κανόνες της κοινότητας, δεν σέβονταν ούτε τους νόμους και την παράδοση, δεν άκουγαν τους μεγαλύτερους και πιο έμπειρους, οιονεί αντικοινωνικοί και δράστες ενεργειών που όλοι στηλίτευαν αλλά δεν τολμούσαν να καταγγείλουν. Και η κακοριζιά δεν είχε να κάνει με τη φτώχεια, ας πούμε, ή και την υποτυπώδη παιδεία που λάβαιναν οι περισσότεροι τότε και τώρα βεβαίως, αλλά ήταν μια στάση ζωής, μια μαγκιά που οι ρίζες της ήταν και κάποιες σοβαρές ψυχοκοινωνικές διαταραχές, τις οποίες πολλοί προέβαλλαν ως άλλοθι και οι άλλοι έτσι τις αντιμετώπιζαν. Τέλος πάντων, κάθε μέρα συμβαίνουν τέτοια επεισόδια. ‘Άλλα περνάνε αλλά πολλά γίνονται θεσμός και με την συνηγορία της αδυναμίας ελέγχου από τις δημόσιες αρχές, δημιουργούν ένα καθεστώς ανομίας που δεν υπάρχει γι’ αυτό προηγούμενο.

Η περίπτωση αφορά το βελανιδόδασος του Ξηρομέρου αλλά και κάθε άλλο ιδιαίτερο τμήμα της φύσης που ενώ υπάρχουν κανόνες που διέπουν την λειτουργία του και υποστηρίζουν την συνέχειά του, πιέζεται τόσο ασφυκτικά από λογής – λογής άπληστους άρπαγες του πλούτου του που αν συνεχιστεί έτσι το πράγμα σε λίγα χρόνια δεν θα υπάρχει. Πρόκειται για ένα αρχαίο δάσος, ή ότι απόμεινε από το αρχαίο δάσος με δέντρα ηλικίας πάνω από 200 και 300 χρόνια τα όποια γίνονται καθημερινά θύματα της λαθρουλοτομίας.

Τις ίδιες πιέσεις είχε και στο παρελθόν, κυρίως από την ανεξέλεγκτη βοσκή των κατσικιών που το υποβάθμιζε αλλά ο κίνδυνος της λαθρουλοτομίας ήταν περιορισμένος γιατί δεν υπήρχαν τα κατάλληλα εργαλεία, ούτε και δρόμοι να μεταφερθούν τα λαθραία ξύλα. Επί πλέον, υπήρχαν και αγροφύλακες και δασοφύλακες που το επιτηρούσαν και παρέμβαιναν  όταν έβλεπαν κάτι που ξεπερνούσε τις ανάγκες της καθημερινότητας των κατοίκων των χωριών γύρω απ’ αυτό. Σήμερα τους αγροφύλακες, ούτε κανείς θυμάται τι ήταν ενώ οι δασοφύλακες βγαίνουν με ωράριο γραφείου στο δάσος, πράγμα που γνωρίζουν καλά όσοι θέλουν να πάνε να κόψουν ανενόχλητα μια βελανιδιά 300 ετών, να την κάνουν κούτσουρα, να την μεταφέρουν με τα αγροτικά τους και να πουλήσουν τα ξύλα όπου τους συμφέρει.

Η περίπτωση της λαθρουλοτομίας στο βελανιδόδασος του Ξηρομέρου είναι μια μόνο περίπτωση αλλά χαρακτηριστική λόγω του μεγέθους του δάσους και την ιστορία του. Παντού όμως σε όλη την Ελλάδα συμβαίνουν ανάλογα πράγματα από τους κακορίζικους που έχουν επικρατήσει και έχουν επιβάλλει σε όλες τις περιοχές τις αντιλήψεις τους. Αντιλήψεις που συνοψίζονται στο «ότι αρπάξουμε σήμερα και δεν μας νοιάζει τι θα απογίνει» φυσικά δεν έχουν να κάνουν μόνο με τη φύση, αλλά και με την ψυχολογία των υπολοίπων που δεν θέλουν να βλέπουν τον τόπο τους να καταστρέφεται από άνομες και απαράδεκτες ενέργειες. Και δυστυχώς, αν και πλειοψηφία, αισθάνονται τόσο μόνοι…  

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Οι φωτογραφίες της Μ.Δ. από την δικτυακή ομάδα «Η Αιτωλία και Ακαρνανία στο πέρασμα του χρόνου».

Ο Ηλίας Γ. Προβόπουλος γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Μεγάλη Κάψη της Δυτικής Φθιώτιδας. Έγινε δημοσιογράφος και εργάστηκε επί πολλά χρόνια και αποκλειστικά στις εφημερίδες, κυρίως στην «Ελευθεροτυπία» από τις στήλες της οποίας οργάνωσε και προέβαλλε μια ειδική αρθρογραφία με τον τίτλο «Μικρές Πατρίδες» για την ελληνική περιφέρεια και τους ανθρώπους της καθώς και για την Αθήνα, τα τελευταία χρόνια. Συνεχίζει να γράφει και να δημοσιεύει φωτογραφίες με την ίδια θεματογραφία στο actimon.blogspot.com ενώ εκδίδει και βιβλία που έχουν σχέση με την τοπική ιστορία.

*Αραρίσκω = Συνάπτω, συνδέω, προσαρμόζω