Σε πέντε άξονες κινούνται οι προτεραιότητες του Υπουργείου Υγείας της Κύπρου για την περίοδο 2020-2023, με την πλήρη ενεργοποίηση του ΓεΣΥ να αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόκληση.

Πέρα από την επιχειρησιακή διάσταση, το ΓεΣΥ, που μετρά τέσσερις μήνες ζωής, αποτελεί και μια πρόκληση για τα δημοσιονομικά. Τόσο η δήλωση κλιμακίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας μετά την ολοκλήρωση της έβδομης μεταμνημονιακής αξιολόγησης της Κύπρου, όσο και αντίστοιχη δήλωση του προσωπικού του ΔΝΤ που ασχολείται με την Κύπρο, επισημαίνουν ότι το ΓεΣΥ αποτελεί ένα δυνητικό κίνδυνο για τα δημόσια οικονομικά. 

Το σχέδιο προϋπολογισμού του 2020 προβλέπει ιδιαίτερα αυξημένες δαπάνες για την υγεία, με το προϋπολογισμό του υπουργείου Υγείας να εκτοξεύεται στα 926,8 εκατ. ευρώ, σε σχέση με 620 εκατ. ευρώ το 2019, λόγω της σημαντικής ενίσχυσης της λειτουργίας του Οργανισμού Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας (ΟΚΥπΥ),  του δημόσιου φορέα που παρέχει υπηρεσίας υγείας στο πλαίσιο του ΓεΣΥ. Η αγωνία ΕΕ και ΔΝΤ είναι ότι ο δημόσιος τομέας δεν θα μπορέσει να ανταγωνιστεί τον ιδιωτικό τομέα, ειδικά στη νοσοκομειακή περίθαλψη. Σημειώνεται ότι το ΓεΣΥ δίνει το δικαίωμα στους δικαιούχους του συστήματος να επιλέγουν ελεύθερα τον παροχέα υπηρεσιών υγείας, από τον προσωπικό ιατρό μέχρι το νοσοκομείο. 

«Κρίνεται, συνεπώς, ως εξαιρετικά σημαντική η ορθολογική λειτουργία και οικονομική διαχείριση του ΟΚΥπΥ και η ανάκτηση του κόστους των παρεχόμενων ιατρικών υπηρεσιών του μέσω του συστήματος του ΓΕΣΥ, σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από ότι σήμερα συμβαίνει, προκειμένου να περιοριστεί η κρατική ενίσχυση του ΟΚΥπΥ στα επίπεδα που είχε αρχικά εκτιμηθεί», τονίζεται στην εισηγητή έκθεση του προϋπολογισμού. 

Οι άξονες

Ο υπουργός Υγείας, Κωνσταντίνος Ιωάννου, περιέγραψε τις προτεραιότητες της προσεχούς τετραετίας στο 3rd Cyprus Healthcare Conference Gala. Το πλάνο διακρίνεται σε πέντε πυλώνες: 

• Στην επιτυχή εφαρμογή του ΓεΣΥ. 
• Στην ενοποίηση του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα. 
• Στην ψηφιοποίηση της υγείας.
• Στη βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας.
• Στην πρόληψη μέσω πολιτικών και στρατηγικών Δημόσιας Υγείας.

Ο υπουργός Υγείας κάνοντας έναν πρώτο απολογισμό της μέχρι σήμερα εφαρμογής του ΓεΣΥ ανέφερε ότι η έναρξη της πρώτης φάσης έγινε ομαλά και όλα τα τεχνικά και διαδικαστικά προβλήματα τυγχάνουν αντιμετώπισης από τον Οργανισμό Ασφάλισης Υγείας, με την ανατροφοδότηση από ομάδες εργασίας με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Τους επόμενους τρεις μήνες, προγραμματίζεται σειρά αναβαθμίσεων και ένταξη κανονισμών και περιορισμών, που θα βελτιώσουν το υφιστάμενο σύστημα και θα διευκολύνουν τόσο τους ασθενείς όσο και τους παρόχους υγείας.

Παρά την ομαλή έναρξη του συστήματος, ο κ. Ιωάννου επεσήμανε ότι υπάρχουν αρκετές προκλήσεις που χρειάζεται να αντιμετωπιστούν, όπως είναι, μεταξύ άλλων:

• η συνεχής αναβάθμιση του Συστήματος,
• η σωστή εκπαίδευση των παρόχων και των ασθενών ως προς τη χρήση του Συστήματος,
• η ομαλοποίηση στην επάρκεια των φαρμάκων,
• η εφαρμογή πρωτοκόλλων και κανονισμών που θα ρυθμίσουν αρκετές αδυναμίες του Συστήματος και θα αποτρέψουν την υπερεκμετάλλευσή του,
• η ενίσχυση του ελέγχου και της εποπτείας,
• η αύξηση του αριθμού των ιατρών σε συγκεκριμένες ειδικότητες. Παρά την τεράστια αύξηση στον αριθμό των Προσωπικών και των Ειδικών Ιατρών (1,485 σε αντίθεση με 516 που ήταν τον Ιούνιο), υπάρχουν ακόμα ορισμένες ειδικότητες που δεν έχουν ικανοποιητικό αριθμό συμβεβλημένων ιατρών, και
• η εντατικοποίηση του διαλόγου ανάμεσα στον ΟΑΥ και τους φορείς της ιατρικής κοινότητας ενόψει της έναρξης της 2ης φάσης τον Ιούνιο του 2020.

Τα δημόσια νοσοκομεία

Σε ότι αφορά την αυτονόμηση των δημόσιων νοσηλευτηρίων (σ.σ. αποτελούσαν μέρος της δημόσιας υπηρεσίας) ο κ. Ιωάννου ανέφερε ότι με τη δημιουργία του Οργανισμού Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας τα δημόσια νοσηλευτήρια λειτουργούν υπό εντελώς διαφορετικό διοικητικό πλαίσιο, με στόχο την καλύτερη διοικητική διαχείριση των πόρων και τη μείωση στα διοικητικά κόστη. Ωστόσο, προσέθεσε, προκλήσεις όπως η πρόσληψη διοικητικού και ιατρικού προσωπικού, η εισαγωγή και η χρήση εργαλείων πληροφορικής, αλλά και η αλλαγή κουλτούρας εντός των νοσηλευτηρίων, παραμένουν.