Τα μόνιμα υποζύγια που θα στηρίξουν το νέο υπερταμείο θα είναι οι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα που πλήρωναν έτσι κι αλλιώς εισφορά για σύνταξη 20% αλλά και οι δημόσιοι υπάλληλοι που θα καταβάλλουν στο εξής αυξημένο ποσοστό εισφοράς με αποτέλεσμα να μειωθεί η καθαρή τους αμοιβή έως 80 ευρώ το μήνα.

Για παράδειγμα δημόσιος υπάλληλος ΔΕ με 30 χρόνια στο Δημόσιο και αποδοχές 1.448 ευρώ (μεικτά) πληρώνει εισφορές 293 ευρώ. Από του χρόνου θα πληρώνει 331,59 ευρώ και θα χάνει 38 ευρώ το μήνα.

Στελέχη της ασφάλισης έχουν ήδη προεξοφλήσει ότι το νέο σύστημα εισφορών που θα εφαρμοστεί από 1/1/2017 για τους ελεύθερους επαγγελματίες, τους αγρότες και τους αυτοαπασχολούμενους επιστήμονες, θα επιφέρει ακόμη μεγαλύτερη κάμψη στα έσοδα του συστήματος. Κι αυτό γιατί η υπέρμετρη επιβάρυνση, θα εκτινάξει στα ύψη την φορο-εισφοροδιαφυγή.

Παρά την απειλή για αυστηρούς ελέγχους και επιβολή προστίμων, οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα επιχειρήσουν να εμφανίσουν μειωμένο τζίρο προκειμένου αποφύγουν την εξοντωτική παρακράτηση που επιβάλλεται σε ετήσια εισοδήματα άνω των 19.000 ευρώ.

Η ηγεσία του υπουργείου Εργασίας επεξεργάζεται εναλλακτικά σενάρια για την αύξηση των εσόδων του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (στον οποίο θα απορροφηθούν όλα τα Ταμεία κύριας ασφάλισης ΙΚΑ, ΟΑΕΕ, ΟΓΑ, ΕΤΑΑ, ΝΑΤ ,ΕΤΑΠ) τόσο από τις τρέχουσες εισφορές όσο και από τις ρυθμίσεις που επιχειρείται να «ζωντανέψουν». Συγκροτήθηκε μάλιστα άτυπη επιτροπή με παλιές «καραβάνες» του υπουργείου προκειμένου να συζητηθούν προτάσεις για νέα ρύθμιση η οποία να έχει ελπίδες να περάσει από την κρησάρα των δανειστών.

Σ’ αυτό το πλαίσιο, ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο κουαρτέτο των θεσμών Ντ. Κοστέλο άκουσε πρόσφατα την πρόταση της ΕΣΕΕ για πάγωμα των οφειλών στον ΟΑΕΕ και ανάλογη μείωση των μελλοντικών συντάξεων, χωρίς όμως να εκφράσει την άποψή του.

Η μόνη λύση που διαφαίνεται στον ορίζοντα για την απρόσκοπτη πληρωμή των συντάξεων έως ότου ανακάμψουν τα έσοδα του συστήματος είναι ο «κοινός κουβάς» του ΕΦΚΑ, στον οποίο θα πέσουν τα περιουσιακά στοιχεία όλων των ταμείων. Δηλαδή πρακτικά, ο φορέας θα «βάζει χέρι» στην περιουσία των εύρωστων κλάδων για να χρηματοδοτεί τους ελλειμματικούς χωρίς να απαιτείται εσωτερικός δανεισμός συνοδεία γραφειοκρατικών διαδικασιών , όπως συμβαίνει σχεδόν κάθε μήνα στο ΙΚΑ και σε άλλα ταμεία.

Προάγγελος του ενιαίου κουμπαρά είναι η τροπολογία που κατατέθηκε αυτές τις ημέρες (στο ν/σ του υπουργείου παιδείας) και προβλέπει την κατάργηση της οικονομικής και λογιστικής αυτοτέλειας των τομέων του κλάδου κύριας ασφάλισης του Ενιαίου Ταμείου Ασφάλισης Προσωπικού ΜΜΕ (ΕΤΑΠ ΜΜΕ) .

Με την τροπολογία απλουστεύονται οι διαδικασίες μεταφοράς πόρων από τον ένα λογαριασμό στον άλλον για την πληρωμή των συντάξεων.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο υπουργός εργασίας κ. Γιώργος Κατρούγκαλος εμφανίστηκε προβληματισμένος για τη νομική ορθότητα των συνεχών δανεισμών. « Είναι η τελευταία φορά που εγκρίνω δανεισμό από τομέα σε τομέα του ίδιου ταμείου –φέρεται να είπε- Υπάρχει και νομικό πρόβλημα αφού τα δανεικά δεν επιστρέφονται ποτέ ενώ ο δανεισμός επαναλαμβάνεται σχεδόν κάθε μήνα».

Πάντως η έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους που συνοδεύει το νόμο Κατρούγκαλου αντί για μειώσεις προβλέπει αύξηση εσόδων από τις εισφορές. Συγκεκριμένα, προβλέπει αύξηση 255 εκατ. ευρώ στα έσοδα το 2016-2017 από εισφορές κύριας ασφάλισης λόγω του ασφάλιστρου 10% που θα ισχύσει από φέτος για τους αγρότες, τη μετάβαση τους στο συντελεστή 14% από 1.1.2017 και τη μετάβαση όλων των επαγγελματιών στο 20% επίσης από την 1.1.2017 (πλην ορισμένων εξαιρέσεων). Και αυτό γιατί η μέση ετήσια επιβάρυνση κάθε ασφαλισμένου της χώρας από ασφαλιστικές εισφορές κύριας σύνταξης αναμένεται να αυξηθεί κατά 12,2 % το 2017 σε σύγκριση με την επιβάρυνση που υπήρχε την περίοδο 2015-2016. Αυτό σημαίνει ότι ο μέσος ασφαλισμένος θα καταβάλλει 292 ευρώ για την κύρια σύνταξη του.

Παρά το χαράτσι των εισφορών, στην πράξη αναιρούνται οι αισιόδοξες εκτιμήσεις για υψηλότερα έσοδα. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι το 80% των ασφαλισμένων στον ΟΑΕΕ (538.087οφειλέτες σε σύνολο 701.148 ασφαλισμένων) έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές και έχασε τη ρύθμιση των 100 δόσεων. Επίσης το μεταβατικό σύστημα που προωθεί το υπουργείο εργασίας αναγκάζει τους ελεύθερους επαγγελματίες να καταβάλλουν υψηλότερες ασφαλιστικές εισφορές σε σχέση με το σύνολο που πρέπει να πληρώσουν ετησίως οι οποίες δεν θα επιστραφούν, αλλά θα συμψηφιστούν έναντι μελλοντικών υποχρεώσεων.

Όσο για τα έσοδα του ΟΓΑ, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά παράγων της ασφάλισης, ακόμα και αν σημειώσουν άνοδο, καλύπτουν το κονδύλι για την καταβολή των συντάξεων ενός μηνός. Τους υπόλοιπους 11 μήνες οι συντάξεις πληρώνονται με κρατική χρηματοδότηση.

Μαίρη Λαμπαδίτη