Το πιο βαρύ πακέτο ωστόσο είναι το δεύτερο το οποίο θα επιδοθεί στους συνταξιούχους σε λίγες ημέρες, την Παρασκευή 2 Σεπτεμβρίου (οι συντάξεις πιστώνονται στους λογαριασμούς από το απόγευμα της 1ης Σεπτεμβρίου). 

1. Με το πακέτο του Σεπτεμβρίου ήδη επαναυπολογίστηκαν περίπου 805.000 συντάξεις, εκ των οποίων οι 150.000 εκτιμάται ότι θα υποστούν μειώσεις που σε ορισμένες περιπτώσεις (για 1.500 συνταξιούχους) θα αγγίξουν το 38%.

Οι συνταξιούχοι που θα δουν περικοπές στις πληρωμές της 2ας Σεπτεμβρίου προέρχονται από 6 ταμεία:

• το ΕΤΕΑΜ των μισθωτών του ιδιωτικού τομέα ( εκτιμάται ότι η μείωση κατά μέσο όρο θα είναι 15%)
• το ΤΕΑΥΕΚ των εμποροϋπαλλήλων -14%
• το ΤΕΑΠΟΖΟ των εργαζόμενων σε εταιρείες Οινοποιίας -13%
• το ΤΕΑΥΝΤΠ των υπαλλήλων ναυτικών και τουριστικών πρακτορείων -20%
• το επικουρικό της ΔΕΗ (ΚΑΠ/ΔΕΗ) οριακές απώλειες κάτω των 10 ευρώ
• ΤΑΠΤΠ - Προσωπικό πρώην Τράπεζας Πίστεως (Alpha Bank) των οποίων το προσυνταξιοδοτικό έχει μετατραπεί σε επικουρική -35%
  ΤΕΑΠΕΤΕ – συνταξιούχοι Εμπορικής Τράπεζας -35%

Συνολικά από τον επαναυπολογισμό και των τριών πακέτων εκτιμάται ότι θα μπουν στο στόχαστρο περίπου 220.000 με 230.000 συνταξιούχοι που θα δουν το εισόδημά τους να μειώνεται μεσοσταθμικά κατά 10%.

Οι μοναδικοί που παρέμειναν στο απυρόβλητο είναι όσοι εισπράττουν έως 1.300 ευρώ μεικτά (1.120 καθαρά) από κύριες και επικουρικές συντάξεις.

Παράδειγμα

α) Συνταξιούχος πρώην τραπεζοϋπάλληλος έχει πάρει κύρια σύνταξη από το ΙΚΑ με 10.500 ημέρες ασφάλισης στην ανώτατη ασφαλιστική κλάση και την επικουρική του το επικουρικό της τράπεζας που εργαζόταν (πρώην Εμπορική). Η κύρια σύνταξη που παίρνει είναι 1.310 € καθαρά. Επικουρική έπαιρνε 621 € καθαρά. Μετά την περικοπή η επικουρική του διαμορφώθηκε από τον Ιούλιο και μετά στα 403 € περίπου.

β) Συνταξιούχος του ΙΚΑ που είχε συμπληρώσει 10.500 ημέρες ασφάλισης και αποχώρησε το 2005 σε ηλικία 58 ετών λαμβάνει σήμερα κύρια σύνταξη καθαρή 1.220 €. Από το πρώην ΕΤΕΑΜ λαμβάνει επικουρική σύνταξη 312 € καθαρά. Μετά την περικοπή η επικουρική του διαμορφώθηκε από τον Ιούλιο και μετά στα 261 € περίπου.

2. Το πρώτο πακέτο του Αυγούστου περιλάμβανε συνολικά 320.000 συντάξεις που επανυπολογίστηκαν. Απ΄αυτές μειώσεις υπέστησαν 66.900 επικουρικές. Τις βαρύτερες απώλειες, είχαν οι συνταξιούχοι της ΕΤΒΑ (μείωση 20% κατά μέσο όρο) και οι δημοτικοί υπάλληλοι (μείωση 16%) ενώ το επικουρικό των δημοσίων υπαλλήλων μειώθηκε κατά μέσο όρο 2,10%.

3. Με το τρίτο πακέτο και συγκεκριμένα, με τις πληρωμές του Οκτωβρίου αναμένεται να δουν μειώσεις στις επικουρικές τους οι συνταξιούχοι από τα ταμεία των αρτοποιών και των πρατηριούχων υγρών καυσίμων (ΤΕΑΑ &ΤΕΑΠΥΚ του ΟΑΕΕ), τους τομείς επικουρικής ασφάλισης Μηχανικών και Εργοληπτών Δημοσίων Έργων, Συμβολαιογράφων και Δικηγόρων (ΕΤΑΑ), τους τομείς επικουρικές ασφάλισης του ΕΤΑΠ -ΜΜΕ, το ΚΕΑΝ των ναυτικών, των ΤΕΑΕΧ και ΕΑΥΑΠ της πρώην χωροφυλακής και της αστυνομίας πόλεων. Οι μειώσεις θα κυμανθούν κατά μέσο όρο από 10%έως 12% ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις θα φθάσουν το 38%. 

Επιπλέον χαράτσι λόγω των αναδρομικών. 

Στις πληρωμές του Οκτωβρίου βέβαια, δεν θα εμφανιστούν μόνο οι μειώσεις του τρέχοντος μηνός αλλά και η πρώτη δόση της επιστροφής των αναδρομικών. Οι μειώσεις ισχύουν από την 1η Ιουνίου και η ΗΔΙΚΑ προσαρμόζει τα συστήματά της για την αναδρομική παρακράτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, σε τρεις δόσεις (Οκτώβριο, Νοέμβριο και Δεκέμβριο).

Αυτό σημαίνει ότι πχ συνταξιούχος του ΙΚΑ που είδε το Σεπτέμβριο την επικουρική του να μειώνεται από 312 σε 261 ευρώ, τον Οκτώβριο θα δει να κατεβαίνει στα 210 ευρώ.

Κι όμως. Κάποιοι έλαβαν αυξήσεις!

Ωστόσο δεκάδες συνταξιούχοι, κυρίως του δημοσίου με πολλά έτη ασφάλισης και μεγάλο μισθό όχι μόνο δεν είδαν μειώσεις αλλά ο επαναυπολογισμός τους χάρισε και αυξήσεις έως 20 ευρώ. Δηλαδή με την εξαίρεση των μνημονιακών νόμων που κρίθηκαν αντισυνταγματικοί μειώθηκε η παρακράτηση και αυξήθηκε το καθαρό ποσό της σύνταξης.

Η αναπροσαρμογή του τρίτου πακέτου με καθυστέρηση δύο μηνών θα δώσει το χρονικό περιθώριο στους κλάδους των μηχανικών, δικηγόρων και γιατρών να αποφασίσουν αν θέλουν να δημιουργήσουν ανεξάρτητα επαγγελματικά ταμεία και να αποφύγουν αυξήσεις εισφορών και μειώσεις στον κλάδο των επικουρικών και των εφάπαξ. Η εναλλακτική λύση τελεί υπό την αίρεση των θεσμών και θα τεθεί στη διαπραγμάτευση του Σεπτεμβρίου.

Στο τέλος Οκτωβρίου, θα γίνει «ταμείο» προκειμένου να διαπιστωθεί αν με τις περικοπές των επικουρικών, επιτεύχθηκε ο μνημονιακός στόχος για εξοικονόμηση του ποσού των 360 εκ ευρώ. Παράγοντες της ασφάλισης εκτιμούν ότι παρά τις μειώσεις των συντάξεων και την αύξηση των εισφορών το ενιαίο επικουρικό δε θα μπορέσει να καλύψει το έλλειμμα του ύψους 540 εκατ. ευρώ για το 2016 και να εξασφαλίσει τη βιωσιμότητα του. Οι δανειστές έχουν δεχθεί ως λύση έως ότου αποκατασταθεί η ισορροπία, το ταμείο να εξακολουθήσει να πληρώνει τις συντάξεις με ρευστοποίηση μέρους της περιουσίας του. Τα κεφάλαια που έχουν συσσωρευτεί μέχρι σήμερα από τη ρευστοποίηση της περιουσίας φθάνουν τα 200 εκ. ευρώ και μπορεί να χρησιμοποιηθούν είτε για την πληρωμή των συντάξεων είτε για την κάλυψη των ελλειμμάτων.

Ο διοικητής του Ενιαίου Ταμείου Επικουρικής Ασφάλισης και Εφάπαξ Παροχών (ΕΤΕΑΕΠ) κ. Θανάσης Καποτάς εκτιμά ότι διατηρώντας τον ρυθμό έκδοσης των νέων συντάξεων στο σημερινό επίπεδο (εκκρεμεί η έκδοση 120.000 νέων επικουρικών) το 2016 θα κλείσει με ισοσκελισμένο ισολογισμό. Για την επίτευξη του στόχου εκτός από τη μείωση των συντάξεων και την αύξηση των εισφορών, θα απαιτηθεί και η σταδιακή αποπληρωμή οφειλών άλλων Ταμείων προς το ΕΤΕΑΕΠ που φτάνουν το 1 δις ευρώ. Πάντως μέχρι το 2018 εκτιμάται ότι το σύστημα θα έχει ισορροπήσει λόγω των θετικότερων ρυθμών ανάπτυξης και την αύξηση της απασχόλησης χωρίς να απαιτηθούν νέες μειώσεις. Η κάλυψη του ελλείμματος από την περιουσία του ταμείου, κατά ένα μικρό ποσοστό, σύμφωνα με τον κ. Καποτά δε επιφέρει ζημία λόγω της αύξησης αποτίμησης των μεριδίων του Κοινού Κεφαλαίου.

Μαίρη Λαμπαδίτη