Την εφαρμογή εναλλακτικού μοντέλου σταδιακής προσαρμογής στο νέο σύστημα ασφάλισης για τους νέους επιστήμονες και ελεύθερους επαγγελματίες εξετάζει το Υπουργείο Εργασίας ενώ παράλληλα θα θεσπίσει και «κόφτες» στα υψηλότερα εισοδήματα ώστε η επιβάρυνση να μην είναι πενταπλάσια της σημερινής.

Συγκεκριμένα, μελετάται να εφαρμοστεί η ειδική κατώτερη ασφαλιστική κλάση που προβλέπεται για τους αγρότες στους νέους επιστήμονες και τους επαγγελματίες κατά τα πέντε πρώτα χρόνια της σταδιοδρομίας τους. Δηλαδή η εισφορά θα υπολογίζεται στο κατώτατο ασφαλιστέο εισόδημα που ανέρχεται στα 468 ευρώ το μήνα αντί 586 που θα ισχύει για τους υπόλοιπους. Επιπλέον, η επιβάρυνση θα είναι σταδιακή για τα πρώτα τρία χρόνια (μοντέλο αγροτών) ώστε από 1/1/2017 η ασφαλιστική εισφορά να αντιστοιχεί στο 14% του καθαρού εισοδήματός τους, το 2018 να ανέρχεται στο 17% ενώ το 2019 να φτάσει στο 20%.

Πχ. όσοι δηλώνουν εισόδημα έως 5.625 ευρώ ετησίως, θα πληρώνουν το χαμηλότερο ασφάλιστρο το οποίο θα είναι τον πρώτο χρόνο 65 ευρώ το μήνα (από 117 ευρώ που προβλέπεται για το σύνολο των αυτοαπασχολουμένων), το δεύτερο 79,5 ευρώ και τον τρίτο 93,7 ευρώ. Στην εισφορά υπέρ του κλάδου σύνταξης προστίθεται και η εισφορά υπέρ του κλάδου υγείας 32,58 ευρώ το μήνα (σύνολο 126,2 ευρώ).
Σύμφωνα με τον υπουργό εργασίας κ. Γιώργο Κατρούγκαλο το νέο σύστημα ευνοεί τα χαμηλότερα εισοδήματα έως 12.000 ευρώ ετησίως.

«Οποιοσδήποτε έχει καθαρό εισόδημα 1.000 ευρώ κερδίζει από τη μεταρρύθμιση και από τις εισφορές και από τις προβλεπόμενες συντάξεις. Όποιος δηλωνει 6.000 ευρώ θα πάρει ανάλογη σύνταξη, όποιος βγάζει 60.000 ευρώ θα πάρει μέχρι 3.000 ευρώ γιατί έτσι πρέπει», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Κατρούγκαλος στην κοινή συνέντευξη τύπου (Κατρούγκαλος, Αλεξιάδης, Αποστόλου, Γεροβασίλη) της Παρασκευής.

Ο υπ. Εργασίας τόνισε ότι το σχέδιό του εκπληρώνει το στόχο για συγκράτηση της συνταξιοδοτικής δαπάνης προστατεύοντας τους αδύναμους ενώ παραδέχθηκε ότι η διαπραγμάτευση θα είναι δύσκολη, φωτογραφίζοντας το ΔΝΤ ως τον πιο σκληρό συνομιλητή.

Απέφυγε ωστόσο να αναφερθεί περαιτέρω στα ποσοτικοποιημένα στοιχεία γιατί, όπως είπε, η διαπραγμάτευση δεν πρέπει να γίνεται μέσω διαρροών.

Για την ελάφρυνση των ελευθέρων επαγγελματιών και των επιστημόνων, το επικρατέστερο σενάριο είναι ότι να θεσπιστούν δύο «κόφτες» στην ασφαλιστική επιβάρυνση, κλιμακούμενοι ανά εισοδηματική κατηγορία. Ο πρώτος για ύψος εισοδήματος έως 20.000 και ο δεύτερος έως 35.000. Οι θιγόμενοι φορείς (ΕΣΕΕ, ΓΕΣΒΕΕ, επιμελητήρια, γιατροί, νομικοί, μηχανικοί) ζητούν να εξεταστεί η θέσπιση πλαφόν και στο ύψος του εισοδήματος των 50.000. Ειδικότερα οι φορείς των ελευθέρων επαγγελματιών προτείνουν αποκλιμάκωση της εισφοράς ανάλογα με το ύψος του εισοδήματος κάθε επαγγελματία (και όχι την κλιμάκωση που προτείνει το υπουργείο). Για παράδειγμα, αντί το ανώτατο ασφαλιστέο εισόδημα να προκύπτει από το 10πλάσιο του κατώτατου μισθού (5.860,80 ευρώ τον μήνα που σημαίνει την καταβολή μηνιαίας εισφοράς 1.172 ευρώ για σύνταξη), να υπολογίζεται στο 5πλάσιο του κατώτατου μισθού που αντιστοιχεί με εισφορά 673,7 ευρώ, σχεδόν διπλάσια από τη σημερινή (335,3 μηνιαίως). Με άλλα λόγια θεωρούν ότι θα ήταν πιο ανεκτό και δίκαιο η εισφορά ως ποσοστό επί του εισοδήματος να μειωθεί στο 20% από 26,9 % που προβλέπεται με την πρόταση Κατρούγκαλου.

Θα επανεξεταστούν επίσης πρόσθετες επιβαρύνσεις για τους δικηγόρους και για τους άλλους ελεύθερους επαγγελματίες. Με το νέο σύστημα ένας επαγγελματίας που πλήρωνε 90 ευρώ το μήνα για υγειονομική περίθαλψη, από την 1/1/2017 θα πληρώνει 115 ευρώ. Συγκεκριμένα, θα επανεκτιμηθεί το ποσοστό 6,95% για την περίθαλψη καθώς επίσης το 7,5% για επικουρικές και το 4% για προνοιακές ασφαλιστικές εισφορές.

Σύμφωνα με τα παραδείγματα που παρέθεσε ο πρόεδρος της Ολομέλειας Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος Βασίλης Αλεξανδρής, νέος δικηγόρος με ετήσιο εισόδημα μόλις 5.000 ευρώ θα κληθεί να καταβάλει 2.823 ευρώ ετήσιες εισφορές ενώ δικηγόρος με ετήσιο εισόδημα 50.000 ευρώ θα κληθεί να πληρώσει για ασφαλιστικές εισφορές 20.000 ευρώ.

Ο πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός επεσήμανε ότι με βάση το σχέδιο Κατρούγκαλου όσοι θα δηλώνουν εισόδημα πάνω από 25.000 ευρώ θα δίνουν στο κράτος για φόρους και εισφορές το 90% έως 140% του εισοδήματός τους, δηλαδή θα χρωστάνε και από πάνω, επιβάρυνση που αποτελεί ρεκόρ για τα ευρωπαϊκά δεδομένα και είναι δυσανάλογη σε σχέση με τις υποσχόμενες παροχές.

Κλειδί στις τελικές αποφάσεις, θα αποτελέσει η βελτίωση της εισπραξιμότητας καθώς το υπουργείο εργασίας θα προσπαθήσει να αποτρέψει την περαιτέρω αύξηση του ήδη υψηλού ποσοστού εισφοροδιαφυγής. Η μαύρη τρύπα από την αδήλωτη και ανασφάλιστη εργασία ανέρχεται στα 6 δις ευρώ. Σχεδόν ένας στους δύο ελεύθερους επαγγελματίες δεν πληρώνει σήμερα τις τρέχουσες εισφορές (εισφοροαποφυγή 45%) ενώ στο 35% ανέρχεται η εισφοροαποφυγή στον ΟΓΑ.