Στους θεσμούς αναμένεται να αποσταλεί σήμερα το τελικό σχέδιο του υπουργείου Εργασίας για το νέο ασφαλιστικό μετά την παρουσίασή του από τον κ. Κατρούγκαλο στον πρόεδρο της Δημοκρατίας και στους πολιτικούς αρχηγούς. Πριν την εκκίνηση της διαπραγμάτευσης με τους δανειστές, η κυβέρνηση σχεδιάζει διεθνή εκστρατεία ενημέρωσης για το θέμα και προγραμματίζει να καταθέσει το νομοσχέδιο στη Βουλή στο τέλος Ιανουαρίου. Η προστασία των κύριων συντάξεων παραμένει «κόκκινη γραμμή» για την κυβέρνηση ενώ δε δέχεται μειώσεις ούτε στις επικουρικές συντάξεις, προτείνοντας το έλλειμμα να καλυφθεί από την αύξηση των εισφορών κατά μία μονάδα για τους εργοδότες και μισή μονάδα για τους εργαζόμενους.

Σε περίπτωση που δεν γίνει αποδεκτή η πρόταση στο σύνολό της, παραμένει ο στόχος για διάσωση των επικουρικών συντάξεων κάτω των 170 ευρώ.

Ο πρωθυπουργός έχει ήδη στα χέρια του τη λίστα με τις νέες πηγές εσόδων και μελέτες που δείχνουν ότι το ασφαλιστικό σύστημα είναι βιώσιμο τουλάχιστον έως το 2031 χωρίς να απαιτηθεί περικοπή συντάξεων. Ωστόσο οι δανειστές βλέπουν με επιφυλακτικότητα τις αντιπροτάσεις καθώς δεν έχουν διαγράψει από την ατζέντα τις γνωστές εμμονές τους και αναμένεται να επιμείνουν σε μειώσεις κύριων και επικουρικών συντάξεων, σε χαμηλά ποσοστά αναπλήρωσης, στη συμπλήρωση 20ετίας αντί για 15ετία και στη θέσπιση εισοδηματικών κριτηρίων για τη χορήγηση της βασικής σύνταξης.

Η πρόταση που θα τεθεί στη διαπραγμάτευση με τους δανειστές θα προβλέπει:

• Μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού συστήματος με άξονα την εθνική σύνταξη των 384 ευρώ. Η κυβερνητική πρόταση προβλέπει την καταβολή της μετά από 15 χρόνια ενώ οι δανειστές επιμένουν να χορηγείται μετά από 20 χρόνια με παράλληλη θέσπιση εισοδηματικών κριτηρίων.
• Η αναλογική σύνταξη θα υπολογίζεται με βάση το νέο συντελεστή αναπλήρωσης που θα λαμβάνει υπόψη το ύψος του μισθού, τις εισφορές και τα έτη ασφάλισης. Στο εξής ο υπολογισμός των συντάξεων θα γίνεται με βάση τον μισθό όλου του εργασιακού βίου για τους μισθωτούς ή με βάση το εισόδημα για τον υπολογισμό των συντάξεων των ελευθέρων επαγγελματιών (ΟΑΕΕ-ΕΤΑΑ) και των αγροτών (ΟΓΑ).
• Ο νέος τρόπος υπολογισμού για την κύρια σύνταξη με βάση το μέσο εισόδημα για το σύνολο του ασφαλιστικού βίου και έναν συντελεστή μεταξύ 0,65% ή 0,80% και 1,5% με 1,8%. Όσο χαμηλότερο θα είναι το εισόδημα, τόσο υψηλότερος θα είναι ο συντελεστής. Το τελικό ποσοστό αναπλήρωσης θα διαμορφώνεται με την προσθήκη της Εθνικής Σύνταξης.
• Οι ήδη καταβαλλόμενες συντάξεις θα επανυπολογισθούν εντός του 2016, λαμβάνοντας υπόψη το νέο τρόπο υπολογισμού των συντάξεων. Με αυτόν τον τρόπο, η κυβέρνηση θα επιδιώξει να ξεπεράσει τον σκόπελο της απόφασης του ΣτΕ, εισάγοντας μάλιστα και την «προσωπική διαφορά» για να μη μειωθούν οι ήδη καταβαλλόμενες συντάξεις. Το ποσοστό αυτό θα καλύπτει τη διαφορά μεταξύ της σύνταξης όπως θα υπολογιστεί εκ νέου και αυτής που εισπράττει σήμερα ο συνταξιούχος.
• Επιβολή ενός αυστηρότερου πλαφόν για πολύ υψηλά ποσά συντάξεων. Με τον τρόπο αυτό, θα επιβληθούν κάποιες συμβολικές μειώσεις στις συντάξεις, κύριες και επικουρικές, όσων λαμβάνουν ποσά άνω των 2.500 ευρώ.
• Οι πρόσθετες πηγές εσόδων που δεν περιλαμβάνονται στην πρόταση αλλά θα παρουσιαστούν κατά τα τη διαπραγμάτευση αφορούν α) έσοδα από το οικονομικό έγκλημα ( ΦΠΑ ,λαθρεμπόριο καυσίμων, τσιγάρων και αλκοολούχων ποτών) β) τα πρόστιμα από τις κλήσεις της τροχαίας (έχουν προχωρήσει οι συζητήσεις των συναρμοδίων υπουργείων) γ) την επιβολή ειδικού τέλους στις χρηματιστηριακές συναλλαγές ή στις συναλλαγές που πραγματοποιούνται ηλεκτρονικά μέσω τραπεζών δ) τα έσοδα από τυχερά παιχνίδια, από τις συμβάσεις με το δημόσιο και από τις αποκρατικοποιήσεις. Δηλαδή ένα μέρος των εσόδων θα διοχετεύεται στο ασφαλιστικό σύστημα ενώ παράλληλα θα δημιουργηθεί φορέας για την καλύτερη αξιοποίηση της περιουσίας των ταμείων, με την ίδρυση ειδικών εταιρειών διαχείρισης κινητής και ακίνητης περιουσίας, την καταπολέμηση της εισφοροδιαφυγής και την αξιοποίηση νέων πόρων θα αξιοποιηθεί με στόχο τη μακροπρόθεσμη ανακεφαλαιοποίηση των αποθεματικών τους. Σήμερα το ύψος τις κινητής περιουσίας εκτιμάται σε 17,5 δισ. ευρώ. 

Σαρωτικές είναι οι αλλαγές στο θέμα των εισφορών στους ελεύθερους επαγγελματίες, τους αυτοαπασχολούμενους και τους αγρότες. Οι αλλαγές για την πλειοψηφία των ασφαλισμένων σε ΟΑΕΕ και ΕΤΑΑ αναμένεται να εφαρμοστούν εντός του 2017 καθώς δεν είναι ακόμη έτοιμο το σχέδιο για πληρωμές εισφορών με βάση το συνολικό, πραγματικό φορολογητέο εισόδημα. Στην πλήρη εφαρμογή του, το σχέδιο προβλέπει μια ενιαία ασφαλιστική κατηγορία εισόδου, προκειμένου να πληρώνουν όσοι έχουν χαμηλά εισοδήματα.

Η ελληνική πλευρά πάντως θα προσπαθήσει να πείσει τους δανειστές ότι δεν απαιτούνται περικοπές συντάξεων καθώς ότι η συνταξιοδοτική δαπάνη «δεν ξεφεύγει» από τα συμφωνημένα όρια έως το 2031 και θα περιοριστεί στο 15,5% του ΑΕΠ (από 16,4% σήμερα). Αύξηση της δαπάνης εμφανίζεται σύμφωνα με τη μελέτη που έχει στα χέρια του ο πρωθυπουργός μετά το 2032 εξαιτίας του baby boom (θα συνταξιοδοτηθούν οι ασφαλισμένοι που γεννήθηκαν τις δεκαετίες 1960 και 1970 όπου καταγράφεται υπερδιπλάσιος αριθμός γεννήσεων).

Μ.Λ.