Από Γιώργο Κουτίνα (*)

Πριν από κάποιο διάστημα, εντός του 2012, η Επιτροπή Αστικής Ευθύνης της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος έδωσε στη δημοσιότητα ειδική Έκθεση για την κατάσταση του κλάδου Ασφάλισης Αστικής Ευθύνης στην Ελλάδα. Πρόκειται για μία εμπεριστατωμένη μελέτη που τεκμηριώνει, μεταξύ άλλων, τη μεγάλη υστέρηση του κλάδου Ασφάλισης Γενικής Αστικής Ευθύνης (εκτός Αυτοκινήτου) έναντι του κοινωνικού συνόλου.
Εύλογα προκύπτει η σχετική ερώτηση: “Πού οφείλεται και τι σημαίνει αυτή η υστέρηση στην ανάπτυξη της ιδιωτικής Ασφάλισης στην Ελλάδα και ειδικότερα η Ασφάλιση Αστικής Ευθύνης;” Η απάντηση είναι προφανής και η απάντηση αυθόρμητη: “Έλλειψη ασφαλιστικής συνείδησης στον Έλληνα Καταναλωτή αλλά και στον Επαγγελματία ή στην Επιχείρηση που δραστηριοποιούνται στη συγκεκριμένη αγορά”. Ωστόσο, η απάντηση αυτή από μόνη της δεν είναι αρκετή. Χρειάζεται διερεύνηση του κοινωνικού φαινομένου και αποτελεί ανάγκη να προσδιοριστούν τα αίτια της συγκεκριμένης κατάστασης που επί πολλά χρόνια χαρακτηρίζει την ελληνική κοινωνία και τους διάφορους παραγωγικούς φορείς της χώρας. Μολονότι εδώ και 30 χρόνια ανήκουμε σαν χώρα στο βασικό πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης εν τούτοις, πέρα από την ιδιαίτερα αναπτυγμένη καταναλωτική συμπεριφορά, στα θέματα κοινωνικής και ασφαλιστικής πρόνοιας παραμένουμε χώρα με σοβαρή απόκλιση από τα ισχύοντα ευρωπαϊκά δεδομένα και πρότυπα.
Προϊόντα & Καταναλωτές
Ο βασικός Νόμος 2251/1994 για την προστασία του Καταναλωτή, κατά την εποχή της θέσπισής του στη χώρα μας, είχε συζητηθεί διεξοδικά αφού εισήγαγε κατά συστηματικό και σαφή τρόπο θέματα που σχετίζονται με την κατασκευή / παραγωγή και την εμπορία προϊόντων καθώς και με την παροχή Υπηρεσιών προς τους Καταναλωτές. Συγκεκριμένα, ο νόμος αυτός σύμφωνα και με τη νομική ορολογία, κατέστησε “αυστηρή” την αστική ευθύνη (“strict” liability) τόσο του Κατασκευαστή – Παραγωγού, Εμπόρου – Διανομέα καταναλωτικού προϊόντος όσο και του Παρέχοντος Υπηρεσίες προς τον Καταναλωτή (άρθρα 6 και 8 του Ν2251/94). Θέμα εξόχως σοβαρό για τη διασφάλιση των συμφερόντων του Καταναλωτή αλλά και για την εξέλιξη των συναλλακτικών ηθών στη σύγχρονη κοινωνία, που γίνεται όλο και πιο πολύπλοκη και απαιτητική. Δυστυχώς όμως ο νόμος αυτός,, δυστυχώς έμεινε στα «αζήτητα» και συνεχίζει να αγνοείται.

Οι κοινωνικές και οικονομικές αλλαγές
Η καταναλωτική συνείδηση των Ελλήνων ωριμάζει και οι διάφοροι Κατασκευαστές – Παραγωγοί, Εισαγωγείς – Εξαγωγείς, Έμποροι – Διανομείς προϊόντων, μπορούν ανά πάσα στιγμή να βρεθούν εκτεθειμένοι σε αξιώσεις αποζημίωσης.
Η παγκοσμιοποίηση, η οικονομική κρίση και ο ανταγωνισμός δημιουργούν “ένταση κινδύνου” σε σχέση με την κυκλοφορία προϊόντων σε μια ευρύτερη αγορά. Ειδικότερα, το πρόβλημα είναι περισσότερο σοβαρό όταν πρόκειται για προϊόντα “ευαίσθητα” σε θέματα “υγείας & ασφάλειας” έναντι των Χρηστών, όπως: Τρόφιμα, Δομικά Υλικά Κατασκευών, Χημικά, Φαρμακευτικά, Καλλυντικά προϊόντα, Βιομηχανικά υλικά & Μηχανήματα, Παιδικά παιχνίδια, Ηλεκτρονικό & Ιατροτεχνολογικό εξοπλισμό κλπ.
Ασφάλιση Αστικής Ευθύνης
Για την άμβλυνση των ενδεχόμενων δυσμενών οικονομικών συνεπειών από αστοχία προϊόντων, το σύστημα για την εξυπηρέτησή του, δημιούργησε και εφαρμόζει ευρέως τις ασφαλίσεις:
- Αστική Ευθύνη Προϊόντος και
- Εγγύηση & Απόσυρση ελαττωματικών / μολυσμένων προϊόντων.
Πρόκειται για επιχειρηματικά “εργαλεία” αναγκαία για τις σύγχρονες επιχειρήσεις που θέλουν όχι μόνο να επιβιώσουν αλλά και να πετύχουν. Δεν κοστίζουν ακριβά και εντάσσονται στις ανελαστικές χρήσιμες λειτουργικές δαπάνες της εκάστοτε επιχείρησης που παράγει ή εμπορεύεται προϊόντα.  
Και όμως ελάχιστα εφαρμόζονται στη χώρα μας. Η εγχώρια ασφαλιστική αγορά, ενώ είχε εξαρχής κατανοήσει το ενδιαφέρον που απορρέει από την εφαρμογή του Νόμου 2251/94 για την προστασία του Καταναλωτή, εντούτοις το σχετικό μήνυμα δεν εμπεδώθηκε σωστά στην πράξη. Ούτε και υπήρξε κάποια ουσιαστική ανταπόκριση από την πλευρά της ελληνικής κοινωνίας (Ενώσεις Καταναλωτών. Ωστόσο, η παρούσα φάση επιβάλλει τον εξορθολογισμό. Συνεπώς παρόμοια θέματα πρέπει οπωσδήποτε να τεθούν και να αναδειχθούν.
Ο Κλάδος Ασφάλισης Αστικής Ευθύνης δεν ενδιαφέρει μονάχα τους Καταναλωτές. Αφορά ιδιαίτερα τις Ασφαλιστικές Εταιρείες και τους Ασφαλιστικούς Διαμεσολαβητές που αναζητούν νέους τομείς δράσης και ανάπτυξης των υπηρεσιών που έχει ανάγκη η ελληνική κοινωνία. Είναι σαφές πως απαιτείται αντικειμενική ενημέρωση και ανάδειξη της αναγκαιότητας της Ασφάλισης της Αστικής Ευθύνης των παραγωγικών φορέων έναντι του Καταναλωτή.
Η πρωτόγνωρη οικονομική κρίση που βιώνουμε ως χώρα, επιβάλλει, μεταξύ άλλων,  και την ορθολογική προσέγγιση ασφαλιστικών θεμάτων που αφορούν ευρύτερα τους Καταναλωτές και την Κοινωνία.

(*) Εμπειρογνώμων σε θέματα ασφαλίσεων αστικής ευθύνης, επιχειρηματικών κινδύνων & τεχνικών έργων. Είναι Διευθύνων Σύμβουλος της «ΚΟΥΤΙΝΑΣ ΑΕ - Μεσίτες Ασφαλίσεων & Αντασφαλίσεων», Lloyd's Coverholders ([email protected] - www.gkoutinas.gr).