Με αφορμή διαμεσολαβητές μου το κρίσιμο θέμα της επικαιρότητας, που αφορά την δημιουργία Τειρεσία διαμεσολαβητών στην ασφάλιση, θα προσπαθήσω να σχολιάσω το κλίμα, αλλά κυρίως τις προθέσεις αυτής της πρωτοβουλίας.
Έχω την αίσθηση ότι οι εμπνευστές  αυτής της μονομερούς κίνησης δηλ  οι ασφαλιστικές εταιρίες, προτίθενται ουσιαστικά να φτιάξουν μαύρη λίστα για  τους συνεργάτες τους, με ότι αυτό συνεπάγεται γι αυτούς, για ιδιοτελείς και μόνον λόγους. Το ερώτημα κατ’ αρχήν που μου τέθηκε από κάποιους καλόπιστους συναδέλφους, όταν απευθύνθηκα εγγράφως μαζί με τον συνάδελφο Μωρίς Καπουάνο  στην «Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων», προκειμένου να γνωματεύσει για την νομιμότητα του σχεδίου, ήταν εάν πραγματικά  ήθελα την εξυγίανση της αγοράς.
Θέλουμε δηλαδή όλοι να εξαλείψουμε παράτυπες ή και παράνομες συμπεριφορές, που δημιουργούν πρόβλημα στην λειτουργία όλου του θεσμικού πλαισίου και οδηγούν τους καταναλωτές σε επιφυλάξεις και μείωση της ασφαλιστικής τους εμπιστοσύνης? Σαφώς ναι!  Όλη η υγιής αγορά το επιθυμεί και το βροντοφωνάζει χρόνια τώρα μαζί με εμένα τον ίδιο. Τι όμως είναι αυτό που μου γεννά τόσες επιφυλάξεις?
Ότι  η επιθυμία εξυγίανσης της αγοράς απέχει μακράν αυτών των προθέσεων, διότι δεν υπάρχει  κατά την επεξεργασία  η σφραγίδα ανθρώπων του χώρου που έχουν την εμπειρία της καθημερινότητας, αλλά κάποιων προφανώς υψηλά ισταμένων, που είναι εντελώς άσχετοι με τις σημερινές πρακτικές διαμεσολάβησης. Επιπρόσθετα η αδιαφάνεια, η μυστικότητα και η θολούρα πριν την δημοσιοποίηση του σχεδίου, που δήθεν ετοίμαζε η ΤτΕ ως διοικητική πράξη, μαρτυρούν έναν αδικαιολόγητο μυστικισμό, λες και κάποιοι ήθελαν να αιφνιδιάσουν κάποιους για να μην αντιδράσουν έγκαιρα ή και αφού πλέον θα ήταν αργά. 
Ποιος ο λόγος όμως? Μία τόσο σοβαρή πρωτοβουλία, εάν είχε αγνές προθέσεις, θα έπρεπε να έχει κοινοποιηθεί ανοικτά στο φως, μέσα από την διαδικασία του διαλόγου όλων των εμπλεκόμενων φορέων, αφού το θέμα τους αφορούσε όλους. Οι επί μέρους διατάξεις του σχεδίου, τίθενται  αφ’ υψηλού και νομικίστικα χωρίς να αγγίζουν την ουσία. Είναι εμφανή τα  σημάδια της έλλειψης αντικειμενικότητας και βεβαίως εμφανέστατη η υποκειμενική χροιά των προθέσεων των συντακτών του, που στοχεύουν περισσότερο στην απειλή της τιμωρίας παρά στην πραγματική εξυγίανση της αγοράς. Ο μόνος δρόμος δηλαδή της εξυγίανσης είναι η κωδικοποίηση «παράτυπης συμπεριφοράς» των διαμεσολαβητών στην ασφάλιση και περνά  αποκλειστικά  και μόνον μέσα από αυτούς?
Αντικειμενικά δεν θα μπορούσε πχ αυτός ο Τειρεσίας να αφορά και κάποια ακριβοπληρωμένα ανώτερα και ανώτατα στελέχη ασφαλιστικών εταιριών, μαζί με τις ίδιες τις ασφαλιστικές εταιρίες ως νομικά πρόσωπα?  Είναι γνωστό ότι κάποιοι μεγαλομέτοχοι ή ιδιοκτήτες ασφαλιστικών εταιριών, χρησιμοποίησαν αρκετές φορές στο παρελθόν διαμεσολαβητές για ίδιο όφελος και ένας μάλιστα από αυτούς σαπίζει ακόμα στην φυλακή. Δεν γνωρίζουμε ότι κάποιοι από αυτούς ανέχθηκαν ή
και προέτρεψαν έμμεσα ή άμεσα διαμεσολαβητές σε παράτυπες συμπεριφορές εις βάρος ανταγωνιστών τους ασφαλιστών ή και σε βάρος κάποιων ήδη πελατών τους ασφαλισμένων που είχαν συμφέροντες όρους νοσοκομειακών προγραμμάτων? Δεν είναι γνωστό ότι αρκετοί από αυτούς προέτρεψαν, δίνοντας επί πλέον κίνητρα  ή και απειλώντας ακόμη διαμεσολαβητές να τα μετατρέψουν σε άλλα προγράμματα,  προκειμένου να μειωθούν τα ζημιογόνα αποτελέσματα.?
Θεωρώ επομένως ότι αυτή η σαφώς μονομερής επεξεργασία αυτού του ολοκληρωμένου αλλά ετεροβαρούς σχεδίου, έδειξε και τις προθέσεις των εμπνευστών της. Ασφαλώς δεν σκόπευαν στην επίλυση ενός υπαρκτού αλλά εν μέρει άκαιρου προβλήματος. Η σοβαρότατη οικονομική κρίση που διανύουμε δικαιολογεί ακόμα και την επανεξέταση ηπιότερων διατάξεων του υπάρχοντος διατραπεζικού Τειρεσία, πόσο μάλλον του Τειρεσία διαμεσολαβούντων.
Μήπως τελικά ο κύριος στόχος είναι η παρεμπόδιση της ελεύθερης διακίνησης ασφαλιστικών προϊόντων, που έχει πάρει εκρηκτικές διαστάσεις από εγκλωβισμένους διαμεσολαβητές που ασφυκτιούν εισοδηματικά, λόγω της αλλοπρόσαλλης πολιτικής της κύριας ασφαλιστικής εταιρίας που συνεργάζονται? Είναι γεγονός ότι η «αποκλειστικότητα»  συνεργασίας στην προώθηση ασφαλιστικών υπηρεσιών αποτελεί παρελθόν, με ευθύνη αποκλειστικά  των ασφαλιστικών εταιριών, επειδή έχουν στραφεί, εκτός των «αποκλειστικών» και σε άλλες εναλλακτικές μορφές δικτύων μέσω ειδικών εκπτωτικών τιμολογίων. Δυστυχώς ή ευτυχώς πέρασαν οι εποχές κάποιων φανατικών, γραφικών διαμεσολαβητών που ήθελαν να πεθάνουν με την σημαία της ασφαλιστικής εταιρίας που συνεργάζονταν, από τότε που κόπηκαν οι σπατάλες των πολυδάπανων, γκλαμουράτων αποκλειστικών συνεργατών και άλλαξαν οι πολιτικές δικτύων. Η καταναλωτική συμπεριφορά επίσης άλλαξε, οι άνθρωποι είναι πιο ψαγμένοι και δεν στέκονται στα μεγάλα λόγια αλλά στην ουσία.
Προέχει η υπηρεσία που παρέχει ο επίσης ψαγμένος διαμεσολαβητής, το κόστος σαφώς του ασφαλιστικού προϊόντος και βεβαίως η ασφαλιστική εταιρία που κι’ αυτή πρέπει να επιτελεί με το παραπάνω τον σκοπό της. Οι προτεραιότητες πλέον είναι διαφορετικές, αφού στο παρελθόν η πρώτη ερώτηση που έκανε ο υποψήφιος ασφαλισμένος στον διαμεσολαβητή ήταν, πια ήταν η εταιρία που εκπροσωπούσε και στη συνέχεια ποιο ήταν το ασφαλιστικό προϊόν που διέθετε. Ας ξεκινήσουμε όμως παραβλέποντας το πιο ουσιαστικό σημείο, που αφορά τον δικαιολογητικό σκοπό του σχεδίου με το πονηρό άρθρο 5 παρ2 εδ εΝ.2472/97, όπου δεν απαιτείται η συγκατάθεση των διαμεσολαβούντων και θα υπάρξει βεβαίως γνωμοδότηση από την Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων.
Θα σχολιάσω κάποια  επίμαχα σημεία του σχεδίου που αφορούν τις κατηγορίες «παράτυπης συμπεριφοράς». Μία προσεκτικότερη  ανάγνωση της κωδικοποίησης των κανονιστικών διατάξεων που αφορούν την καταγγελία της σύμβασης(Β 01-15), καταδεικνύει όπως προανέφερα την πρόθεση να μπει «ρετσινιά» για συμπεριφορές και όχι για παράτυπες πράξεις διαμεσολαβητών. Συμπεριφορές που ενοχλούν ή ενόχλησαν στο παρελθόν κάποιους παράγοντες και τους έβγαλαν έξω από τους εμπορικούς τους σχεδιασμούς, χωρίς απαραίτητα να είναι παράνομες και που θα μπορούσαν να θεραπευτούν προκαταβολικά με πιο αυστηρές διαδικασίες (κωδ. 03, 04, 05, 06, 07, 08, 09,10,11,15).
Είναι  χαρακτηριστικό ότι κάποιες από αυτές τις παρατυπίες, ούτε εξετάζουν τον λόγο, τις προθέσεις και τα αίτια, ούτε βεβαίως ζητούν να εξετάσουν την ουσία του θέματος, από πλευράς του «υποκειμένου», όπως χαρακτηρίζεται νομικά ο διαμεσολαβητής αλλά και κυριολεκτικά θα έλεγα εγώ με αυτά που διάβασα. Η ασφαλιστική εταιρία και τα στελέχη της μπορούν δηλαδή να «σταυρώσουν» έναν διαμεσολαβητή για παράτυπη συμπεριφορά, με την βοήθεια της «Τειρεσίας ΑΕ»,  χωρίς να διερευνηθεί ο λόγος ή να ακουστεί καν η άλλη πλευρά που είναι και η πιο αδύναμη για να αμυνθεί. Θα θυμίσω στους πιο έμπειρους, την περίφημη «καταγγελία για σπουδαίο λόγο» που ποτέ η καταγγέλλουσα  εταιρία δεν εξηγεί ποιος είναι ο σπουδαίος λόγος , διότι πρόθεσή της είναι να κόψει τις προμήθειες του συνεργάτη της, οδηγώντας τον σε πλήρη ρήξη μαζί της ή στα δικαστήρια, ώστε να του κόψει το εισόδημα και να πάρει τους πελάτες του.
Έτσι συμπαρασύρει τις περισσότερες φορές και τους άτυχους ασφαλισμένους της καταγγέλλουσας εταιρίας, να λειτουργήσουν εις βάρος των συμφερόντων τους, αφού παίρνουν συνήθως την πλευρά του αδύναμου μέρους που είναι ο διαμεσολαβητής που πετιέται στον δρόμο. Το γεγονός ότι από όλη αυτή την ιστορία βγαίνουν χαμένοι όλοι, δηλαδή οι ασφαλισμένοι, οι διαμεσολαβητές και η εταιρία και κυρίως ο θεσμός, δεν ενοχλεί κανέναν ή μήπως δεν γνωρίζουμε τι συνέβη μετά το κλείσιμο της Ασπίδας και της CV και αυτούς που καλοδέχθηκαν το δίκτυο της? Κλείνοντας θα σχολιάσω τον κωδικό 13, που αφορά παράτυπη συμπεριφορά  όσων εξακολουθούν να ασκούν το επάγγελμα  ενώ τους έχει αφαιρεθεί η άδεια, που μ’ έκανε να υπομειδιάσω μελαγχολικά.
Γνωρίζουμε οι πάντες ότι υπάρχουν «μαϊμού διαμεσολαβητές», που εξακολουθούν να δουλεύουν μέσω παρένθετων προσώπων ή μέσω συγγενών τους για διάφορους λόγους, μεταξύ των οποίων είναι και οριστικές καταδικαστικές αποφάσεις δικαστηρίων για κατάχρηση ή για απάτη εις βάρος τους. Θα εξυγιανθούμε με τον κωδικό 13  ή εάν κάποια μεγαλοστελέχη ασφαλιστικών εταιριών ή πρακτορεία  ή μεσιτικά γραφεία  που γνωρίζουν ή κάνουν ότι δεν γνωρίζουν το γεγονός αντιδράσουν?
Θα σταματήσουν επιτέλους να καλοδέχονται τους πελάτες αυτών των απατεώνων και τους παρένθετους δήθεν διαμεσολαβητές που τους  εκπροσωπούν και εξακολουθούν να ρημάζουν την αγορά?

*Ο κ. Γιώργος Νικολάκος είναι μέλος του Δ.Σ. του ΣΕΜΑ και διευθύνων σύμβουλος της Fasmagroup.
Το άρθρο είναι αναδημοσίευση απο το τελευταίο τεύχος της εφημερίδας Nextdeal.