Όπως επισημαίνει η γενική διευθύντρια της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος (ΕΑΕΕ) κα Μαργαρίτα Αντωνάκη, η ανάπτυξη νέων βιώσιμων ασφαλιστικών προϊόντων στον τομέα του περιβάλλοντος αποτελεί, μέγιστη πρόκληση και σημαντική ευκαιρία για το σύνολο της Ασφαλιστικής Αγοράς.



Κυρίες Κύριοι,

Με χαρά βρίσκομαι σήμερα εδώ εκπροσωπώντας την ΕΑΕΕ στη διημερίδα που διοργανώνει η UNEP FI στην Ελλάδα, με τη στήριξη της Ένωσης Τραπεζών, τη συνεργασία της δικής μας Ενώσεως και την ευγενική χορηγία της Εurobank.

Η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος αναδεικνύεται σήμερα ως τo πλέον σημαντικό «στοίχημα» της σύγχρονης κοινωνίας μας. Κράτος, επιχειρήσεις, ιδιώτες, χρηματοπιστωτικοί και ασφαλιστικοί οργανισμοί καλούμαστε πλέον επιτακτικά να ανακόψουμε επιτέλους την καταστροφή του πλανήτη και να συμμετέχουμε ενεργά στη διάσωσή του.

Aναμφισβήτητα σημαντικές εξελίξεις στον τομέα της προστασίας της δοκιμαζόμενης ελληνικής φύσης σηματοδοτεί το προ μηνών δημοσιευθέν στην Εφημερίδα της Ελληνικής Κυβερνήσεως Προεδρικό Διάταγμα 148 / 2009, με το οποίο εν τέλει εναρμονίστηκε, έστω και με καθυστέρηση δυόμισι περίπου ετών, η ελληνική νομοθεσία στην Οδηγία 2004/35/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Συμβουλίου σχετικά με την περιβαλλοντική ευθύνη για την πρόληψη και αποκατάσταση των ζημιών στο περιβάλλον.

Το νέο καθεστώς περιβαλλοντικής ευθύνης που διαμορφώνεται από την Ευρωπαϊκή Οδηγία και το Π.Δ. αποτελεί, χωρίς καμία αμφιβολία, σημαντική τομή στη μέχρι σήμερα αντιμετώπιση της υποβάθμισης του φυσικού περιβάλλοντος. Πέραν της μέχρι τώρα καταβολής διοικητικών προστίμων και της τυχόν αποζημίωσης τρίτων, με την υιοθέτηση της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει» ο επιχειρηματίας καλείται πλέον τόσο να μεριμνήσει ουσιαστικά για τη λήψη μέτρων πρόληψης της περιβαλλοντικής ζημίας όσο και να πληρώσει το κόστος των μέτρων αποκατάστασης της ζημίας που προκαλεί στο περιβάλλον.

H «νέα» μορφή περιβαλλοντικής ευθύνης σηματοδοτεί επίσης ριζικές αλλαγές και μια «νέα» εποχή στην υφιστάμενη μέχρι σήμερα πολιτική της Ευρωπαϊκής Ασφαλιστικής Αγοράς και κατ΄ επέκταση της Ελληνικής για την κάλυψη της περιβαλλοντικής ρύπανσης και ευθύνης.

Πράγματι, τα προσφερόμενα σήμερα, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ασφαλιστικά προϊόντα καλύπτουν μέρος μόνο της απορρέουσας από την Οδηγία περιβαλλοντικής ευθύνης. Τα παραδοσιακά ασφαλιστήρια συμβόλαια γενικής αστικής ευθύνης αποσκοπούν, κυρίως, στην αποκατάσταση της ζημίας τρίτων, και με ειδικές επεκτάσεις παρέχουν μερική μόνο ασφάλιση της νέας περιβαλλοντικής ευθύνης, καλύπτοντας κατά κανόνα μόνο τις ζημίες που είναι αποτέλεσμα ενός αιφνίδιου και απρόοπτου περιστατικού μόλυνσης (accidental pollution). Ενώ «ειδικά ασφαλιστικά προϊόντα» για την κάλυψη της περιβαλλοντικής ζημίας και ευθύνης παρέχονται, ακόμη και σήμερα, από συγκεκριμένο αριθμό ασφαλιστών, επιλεκτικά, με συγκεκριμένους όρους και αυστηρές προϋποθέσεις.

Υπό το φως της νέας νομοθεσίας, η Ευρωπαϊκή Ασφαλιστική Αγορά καλείται, για μία ακόμη φορά, να ξεπεράσει τον εαυτό της και να υπεισέλθει σε νέους, εξαιρετικά πολύπλοκους και κατ’ ουσίαν «άγνωστους» κινδύνους, για τους οποίους ελάχιστα στοιχεία και πληροφορίες διαθέτει τόσο σχετικά με τη συχνότητα εμφάνισής τους, όσο και με τη σοβαρότητα και το μέγεθος των ζημιών που μπορεί να επιφέρουν.

Η έλλειψη, όμως, στατιστικών δεδομένων και επαρκούς εμπειρίας και τεχνογνωσίας στη διαχείριση τέτοιου μεγέθους ζημιών είναι αυτονόητο και λογικό να προβληματίζει την Ασφαλιστική Αγορά. Θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι οι πλέον προηγμένες στην ασφάλιση της περιβαλλοντικής ευθύνης ευρωπαϊκές αγορές (Αγγλία, Γαλλία, Γερμανία) είναι ακόμη και σήμερα εντελώς αρνητικές στο ενδεχόμενο θέσπισης υποχρεωτικής ασφάλισης της απορρέουσας από την Οδηγία περιβαλλοντικής ευθύνης.

Παρόλα αυτά, η ανάπτυξη νέων βιώσιμων ασφαλιστικών προϊόντων αποτελεί, χωρίς καμία αμφιβολία, μέγιστη πρόκληση, αλλά και σημαντική ευκαιρία για το σύνολο της Ασφαλιστικής Αγοράς. Προϋποθέτει δέσμευση σημαντικών κεφαλαίων, επανεξέταση των δομών των υφιστάμενων ασφαλιστικών προϊόντων και διαμόρφωση νέων προϊόντων, ανάπτυξη νέων τεχνικών μεθόδων εκτίμησης των νέων πολύπλοκων κινδύνων και εν τέλει χρόνο για την απόκτηση εμπειρίας και τη διαμόρφωση στρατηγικής για τη δημιουργία βιώσιμων ασφαλιστικών λύσεων.

Παράλληλα, όμως, προϋποθέτει την ταυτόχρονη δραστηριοποίηση και συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων, και ιδιαίτερα του Κράτους και των επιχειρήσεων. Η ενίσχυση του εθνικού κρατικού μηχανισμού πρόληψης της περιβαλλοντικής ρύπανσης, η αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης του «εθνικού» μας «πλούτου» από τις αρμόδιες στη χώρα μας Δημόσιες Αρχές, η θεσμοθέτηση κινήτρων για την ανάπτυξη της πράσινης επιχειρηματικότητας, η ευαισθητοποίηση των ελληνικών επιχειρήσεων ως προς τον ουσιαστικό έλεγχο και τη διαχείριση των επιπτώσεων της λειτουργίας τους στο περιβάλλον είναι ορισμένοι μόνο από τους παράγοντες που θεωρούνται κρίσιμοι για την ανάπτυξη βιώσιμων ασφαλιστικών προϊόντων από την ελληνική αγορά.

Εξίσου σημαντικό είναι να γίνει κατανοητό εξ αρχής από τους όλους του φορείς ότι η ασφαλιστική κάλυψη δεν αποτελεί υποκατάστατο της ευθύνης του φορέα εκμετάλλευσης για τη διαχείριση του περιβαλλοντικού αποτυπώματός του, αλλά λειτουργεί υποστηρικτικά/συμπληρωματικά των υπόλοιπων επιχειρηματικών του επιλογών για την κατά το δυνατόν βέλτιστη διαχείριση και διασπορά του κινδύνου της περιβαλλοντικής του ευθύνης.

Η Ένωση Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος αναγνωρίζοντας τoν κομβικό ρόλο της ασφαλιστικής αγοράς στην υπόθεση της προστασίας τους περιβάλλοντος συμμετείχε ενεργά με τις προτάσεις της στη νομοπαρασκευαστική επιτροπή για την προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας στην Οδηγία για την περιβαλλοντική ευθύνη, ενώ έχει ήδη συγκροτήσει ειδική ομάδα εργασίας για την επεξεργασία του πρόσφατα εκδοθέντος Προεδρικού Διατάγματος. Στόχος της ομάδας αυτής είναι να συνδράμει εποικοδομητικά το νεοσυσταθέν Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής στην προσπάθεια του για αποτελεσματική εφαρμογή της νέας νομοθεσίας.

Η προστασία του περιβάλλοντος είναι, όπως προανέφερα, υπόθεση και ευθύνη όλων μας. Η ασφαλιστική αγορά είναι πρόθυμη να συμβάλει και θα συμβάλλει στη μάχη για τη διάσωση του περιβάλλοντος, αναλαμβάνοντας σταδιακά και με προσεκτικά βήματα το μέρος της ευθύνης που της αναλογεί.

Θέλω να πιστεύω ότι και οι υπόλοιποι φορείς θα πράξουν το ίδιο.

Είμαι βέβαιη ότι η Διημερίδα αυτή θα συμβάλλει με πρακτικό τρόπο στην εφαρμογή της νέας νομοθεσίας. Για αυτό σας καλώ να συμμετέχετε όλοι ενεργά με τις απόψεις σας. Σας εύχομαι καλό απόγευμα.

* Ομιλία της κ. Μαργαρίτας Αντωνάκη, Γενικής Διευθύντριας της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος, στο  Workshop (27 -28 Μαίου),
Environmental Liability and Risk Management for Greek Financial Sector , 27 Μαίου, 2010