Οι ιογενείς γαστρεντερίτιδες, αφορούν λοιμώξεις του γαστρεντερικού συστήματος από ιούς, εκδηλώνονται με συμπτώματα όπως διάρροιες, εμέτους, πυρετό, κοιλιακό άλγος και είναι συχνότατες στα παιδιά.

Η κλινική προβολή μπορεί να είναι ασυμπτωματική έως πολύ σοβαρή που απαιτεί  νοσηλεία. Τα παιδιά προσβάλλονται συχνότερα σε μικρή ηλικία (βρέφη, νήπια, προσχολική, σχολική). Η μετάδοση είναι εύκολη μέσω τις κοπρανοστοματικής οδού κυρίως, με μολυσμένες επιφάνειες, τρόφιμα, νερό. Οι συχνότεροι ιοί που ευθύνονται είναι οι ROTA ιοί, οι ιοί NORWALK και όσοι ομοιάζουν με αυτούς, οι αδενοιοί, οι αστροιοί.
Οι ROTA ιοί ευθύνονται για τις περισσότερες γαστρεντερίτιδες στα παιδιά, συχνότερα τους χειμερινούς μήνες και μεταδίδονται εύκολα ανεξάρτητα από τις συνθήκες υγιεινής, με απρόβλεπτη κλινική πορεία και ιδιαίτερη ανθεκτικότητα (επιβιώνουν για εβδομάδες σε μολυσμένο νερό, χέρια, σκληρές επιφάνειες). Τα περισσότερα παιδιά, βρέφη και νήπια μολύνονται πάνω από μια φορά (από διαφορετικούς ορότυπους), μετά από 2-4 ημέρες (χρόνος επώασης), με συμπτώματα που διαρκούν μέχρι και 9 ημέρες (συχνά συνυπάρχουν βήχας, ρινίτιδα).Αποτελούν το συχνότερο παράγοντα ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων στα παιδιά και ευθύνονται για θανάτους στις αναπτυσσόμενες κυρίως χώρες  (επιπλοκές λόγω αφυδάτωσης ). Το 50% των εισαγωγών στα νοσοκομεία και των ιατρικών επισκέψεων αφορούν σε λοιμώξεις από  τους ROTA ιούς. Εργαστηριακά είναι δυνατή η ανίχνευση του αντιγόνου του ιού σε δείγμα κοπράνων. Με τα σημερινά διαθέσιμα εμβόλια  είναι  πλέον δυνατή η πρόληψη της νόσου.

Οι ιοί NORWALK και οι όμοιοι αυτών, αποτελούν συχνό αίτιο τροφιμογενούς γαστρεντερίτιδας, με συχνότερη κλινική προβολή τους εμέτους – αποτελούν την δεύτερη σε συχνότητα και βαρύτητα μετά τους ιούς ROTA αιτία γαστρεντερίτιδας.
Οι αδενοϊοί είναι πολύ μεταδοτικοί ιοί, προσβάλλουν παιδιά μέχρι την σχολική κυρίως ηλικία, μετά από 2 ημέρες – 2 εβδομάδες , με συμπτώματα  από το γαστρεντερικό, αλλά και  το αναπνευστικό, το ουροποιητικό, τους οφθαλμούς. Σχετίζονται με την πρόκληση μεσεντέριας λεμφαδενίτιδας και εγκολεασμού.

Όπως και για τις περισσότερες ιώσεις δεν υπάρχουν διαθέσιμα φάρμακα. Η αντιμετώπιση στοχεύει στη πρόληψη ή την αντιμετώπιση της αφυδάτωσης (χορήγηση από το στόμα  ηλεκτρολυτικών διαλυμάτων στο σπίτι όταν η αφυδάτωση είναι μικρού βαθμού), στον εμβολιασμό έναντι ROTA ιών (αποφεύγοντας το οικονομικό κόστος ιατρικών επισκέψεων, νοσηλείας, απώλειας εργατοωρών, τη ταλαιπωρία του παιδιού και την απορύθμιση της οικογένειας) και φυσικά τις επιμελείς συνθήκες υγιεινής, το τακτικό καθαρισμό χεριών,τη σωστή διαχείριση τροφίμων  και άδειες λόγω ασθενείας (ιδίως σε βρεφονηπιακούς σταθμούς, σχολεία, κατασκηνώσεις, χώρους σίτισης).

Η κατάλληλη για την ηλικία του παιδιού πλήρης τροφή, γίνεται συνήθως καλά ανεκτή χωρίς ανεπιθύμητες ενέργειες (η τακτική της διακοπής σίτισης θεωρείται λανθασμένη – πλέον υποστηρίζεται άμεσα θερμιδικά το πάσχον παιδί με τη γρηγορότερη δυνατή επανασίτιση).
Νοσηλεία απαιτείται: α) σε παιδιά με μεγάλου βαθμού αφυδάτωση (στεγνά χείλη- στόμα, βαθουλωμένα μάτια, υπνηλία, καταβολή, αργές αντιδράσεις, άρνηση λήψης υγρών, λίγα ή και σκοτεινόχρώμα ούρα), β) σε αποτυχία επανασίτισης – χορήγησης υγρών, και γ) όταν το παιδί εμφανίζει ανησυχητικές ενδείξεις (επηρεασμένη κατάσταση, μικρή ηλικία, υψηλός πυρετός, απώλεια ή στασιμότητα βάρους). Επιμονή των διαρροιών υπαγορεύει τη χορήγηση  γάλακτος χωρίς λακτόζη για 2 εβδομάδες. Δεν συνιστάται η χορήγηση υγρών τύπου cola ή τσαγιού. Η επακόλουθη δερματίτιδα περιγεννητικά λόγω διαρροιών βελτιώνεται με συχνή αλλαγή πάνας και καλό πλύσιμο - στέγνωμα της περιοχής.
Στις περισσότερες περιπτώσεις η νόσος είναι αυτοπεριοριζόμενη.

*Γεώργιος Κεχαγιάς, Επιμελητής Παιδίατρος Ευρωκλινικής Παίδων

**Τα θέματα για το παιδί είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας της εφημερίδας «Παιδικός Σταθμός για Γονείς» και των ανθρώπων του νηπιακού κέντρου «Μανταρίνι».

Κάντε click εδώ:  www.psgg.gr  και βρείτε όλα τα θέματα που αφορούν στην υγεία, ψυχολογία, ανάπτυξη, διατροφή, συμβουλευτική των παιδιών.

Νηπιαγωγείο & Βρεφονηπιακό Κέντρο
ΜΑΝΤΑΡΙΝΙ
Λ. Κατσώνη 42 & Μ. Μπότσαρη, 145 61 Κηφισιά
Τηλ.: 210-8012761 Τηλ. & Fax: 210-6233243
Http: www.mantarinikids.com E-mail: [email protected]