O όρος «chief executive officer» χρησιμοποιείται από το 1917 περίπου, όταν καθιερώθηκε το σύγχρονο σύστημα διοίκησης επιχειρήσεων. Σήμερα, το κύριο άρθρο από το νέο τεύχος του περιοδικού «strategy+business» της συμβουλευτικής εταιρείας Strategy&, θυγατρικής της PricewaterhouseCoopers, καταγράφει την εξέλιξη των CEOs τα τελευταία 100 χρόνια και προβλέπει ποιος θα είναι ο ρόλος τους το 2040.

Το 1914 ο CEO ήταν ένας μονάρχης, όπως π.χ. ο Henry Ford και ο John Rockfeller. Αυτοί οι άνθρωποι «έχτισαν τεράστιες περιουσίες και αυτοκρατορίες, κυρίως επειδή είχαν υπέρμετρη πίστη στην ορθότητα του οράματός τους ως εφευρέτες και δημιουργοί άγνωστων ως τότε βιομηχανιών», θυμίζουν οι αρθρογράφοι Ken Favaro, Per-Ola Karlsson και Gary L. Neilson.

To 1964 o CEO λειτουργούσε σαν πρωθυπουργός, όπως ο Walt Disney ή ο Ray Kroc των McDonald’s, καθώς «επέλεγαν τους διευθυντές τους, επέβλεπαν την κατανομή των πόρων ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι (τους), και παρακολουθούσαν την απόδοση του οργανισμού για να βεβαιωθούν ότι εξακολουθεί να αποφέρει κέρδη και να επεκτείνει την αγορά του».

Το 2014 ο CEO είναι ένας ευέλικτος ηγέτης και σε πολλές περιπτώσεις πλέον γένους θηλυκού. Εγκαταλείπει τα πενταετή σχέδια χάριν αξιολογήσεων που χαρακτηρίζονται από γρήγορα και καλά αντανακλαστικά. «Δεδομένης της στενής σχέσης μεταξύ δέσμευσης (σ.σ.: εννοούν τον συνδυασμό αφοσίωσης και ικανοποίησης που εκφράζει ο όρος «employee engagement») και παραγωγικότητας των εργαζομένων, οι CEOs πρέπει να εργαστούν σκληρά για να σιγουρευτούν ότι όλοι οι εργαζόμενοι, ανεξαρτήτως ηλικίας, αισθάνονται το νόημα, τον σκοπό και τη σύνδεση αναφορικά με αυτό που κάνουν» επισημαίνουν οι συντάκτες του άρθρου.

Προχωρώντας στις προβλέψεις για το 2040, οι ίδιοι λένε ότι σε 25 χρόνια από τώρα περίπου το 30% των 2.500 κορυφαίων CEOs θα είναι γυναίκες – αξιοσημείωτη αύξηση σε σχέση με το σημερινό ποσοστό του 5%.

Τότε στο ενεργητικό τους αναμένεται να έχουν κάποια ή όλα από τα εξής:

• Πολλή εμπειρία στην ηγεσία ομάδων, ακόμη και σχολικών ή αθλητικών.
• Εμπειρία στη συνεργασία με εικονικές ομάδες.
• Κάποια εφεύρεση, π.χ. μιας ηλεκτρονικής εφαρμογής.
• Ένα προοδευτικό μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών, όπως τα MBA του Πανεπιστημίου Στάνφορντ ή του ΜΙΤ.
• Εμπειρία σε εταιρικές εκδηλώσεις.
• Κάποιου είδους κοινωφελή εργασία στα πρώτα στάδια της καριέρας τους.

Ο/η CEO του μέλλοντος θα πρέπει να έχει ικανότητες στην ηγεσία ομάδων, επιχειρηματικό και συνεργατικό πνεύμα, ενώ θα εργάζεται για δύο τύπους εταιρειών, λειτουργώντας είτε ως «ενσωματωτής» (intergrator) είτε ως «ειδικός» (specialist), προβλέπουν οι αρθρογράφοι.

Η θέση ενός/μιας intergrator θα είναι στη διασταύρωση πολλών εταιρειών, όπως η Amazon αποτελεί κόμβο για άπειρες άλλες εταιρείες. Ακολουθώντας το μοντέλο του Jeff Bezos, ο/η CEO μιας τέτοιας εταιρείας θα πρέπει να έχει βαθιά γνώση τόσο των αλυσίδων εφοδιασμού όσο και των πελατών. «Θα χρειαστεί να αφιερώσει πολύ χρόνο στο να κατανοήσει πώς η εταιρεία του/της, οι προμηθευτές και οι πελάτες λειτουργούν σε ένα βαθιά ολιστικό σύστημα».

Ο specialist θα τρέχει μια εταιρεία με μικρότερο προσδόκιμο ζωής, που μπορεί να εξαγοραστεί ή να υποστεί διατάραξη εργασιών (business disruption) μέσα σε λίγα μόλις χρόνια. «O/η εξειδικευμένος/η CEO του 2040 θα πρέπει, λοιπόν, να μπορεί να πουλήσει γρήγορα μια επιχείρηση, όταν αυτή πάψει να είναι βιώσιμη, και να φτιάξει μια καινούρια το ίδιο άμεσα». Τέτοιοι άνθρωποι βρίσκονται ήδη στη Σίλικον Βάλεϊ: είναι οι επονομαζόμενοι/-ες «serial CEOs» ή «κατά συρροήν διευθύνοντες/-ουσες σύμβουλοι», επί το ελληνικότερον.

Οι συντάκτες του άρθρου υποστηρίζουν ότι ο/η CEO του 2040 σήμερα ακόμα σπουδάζει ή κάνει τα πρώτα του/της επαγγελματικά βήματα. Και όποιος/-α θέλει όντως να γίνει ο ηγέτης ή η ηγέτιδα του μέλλοντος θα πρέπει να αρχίσει από τώρα να συλλέγει ποικίλες εμπειρίες – εντός κι εκτός τάξης, χώρας και οργανισμού.