Stagflation ήταν η λέξη την οποία χρησιμοποίησε ο κύριος Σαρρηγεωργίου στην εναρκτήρια ομιλία του στην ετήσια εκδήλωση της ΕΑΕΕ και αρκετοί προβληματίστηκαν στο άκουσμά της.

Στην εναρκτήρια ομιλία του στο ετήσιο συνέδριο της ΕΑΕΕ ο πρόεδρός της κύριος Σαρρηγεωργίου ξεκίνησε την τοποθέτησή του χρησιμοποιώντας τον αγγλικό όρο stagflation (στασιμοπληθωρισμός) και μετέπειτα και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος κύριος Στουρνάρας, επίσης αναφέρθηκε στον ίδιο όρο στην Ελληνική γλώσσα.

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή και ας εξηγήσουμε με τα απλούστερα δυνατά λόγια τι σημαίνει ο όρος στασιμοπληθωρισμός και ποιά η σημασία του στην οικονομία και την ανάπτυξη της αγοράς μας.

Κατ’ αρχήν έχουμε όλοι αντιληφθεί ότι λόγω της Ρωσο-ουκρανικής κρίσης αυτή τη στιγμή η Ελληνική οικονομία (και το σύνολο των ευρωπαϊκών οικονομιών) πλήττεται από ένα πληθωριστικό κύμα ανατιμήσεων, για παράδειγμα στην ενέργεια.

Είναι όμως πληθωρισμός (inflation) το φαινόμενο που πλήττει την Ελληνική, την ευρωπαϊκή και τελικά την παγκόσμια αγορά; Συνδυάζεται αυτή η πληθωριστική τάση με τα επακόλουθα που συνήθως έχει ο πληθωρισμός ή με τα αίτια που τον προκαλούν;

Σύμφωνα με την βιβλιογραφία, η θεωρητική εξήγηση του (νομισματικού) πληθωρισμού είναι ότι παρουσιάζεται διόγκωση στη νομισματική κυκλοφορία, η οποία είναι δυσανάλογα μεγάλη σε σχέση με τον όγκο των παραγομένων αγαθών. Άρα εκ των πραγμάτων, το φαινόμενο που μας πλήττει αυτή τη στιγμή δεν είναι πληθωρισμός, επειδή δεν συνδυάζεται με διόγκωση στη νομισματική κυκλοφορία και ό,τι επιπλέον χαρακτηριστικό τη συνοδεύει (αύξηση της απασχόλησης, αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος, αύξηση της ζήτησης, αύξηση των τιμών κ.λπ.).

Άρα γρήγορα οδηγούμαστε στο συμπέρασμα ότι η παρούσα κατάσταση δεν είναι πληθωρισμός, αλλά στασιμοπληθωρισμός.

Τι είναι όμως ο στασιμοπληθωρισμός;

Στασιμοπληθωρισμός (stagflation) είναι η περίπτωση εκείνη κατά την οποία ενώ δεν παρατηρείται αύξηση της παραγωγής, της απασχόλησης, του διαθέσιμου εισοδήματος κ.λπ., ταυτοχρόνως παρατηρείτε συστηματική αύξηση των τιμών, οποία οδηγεί σε μείωση της κατανάλωσης, κατ’ ακολουθία της παραγωγής και τις λοιπές οικονομικές επιπτώσεις. Άρα η αύξηση των τιμών δεν είναι αποτέλεσμα της υπερβολικής αύξησης της ζήτησης. Είναι ένα φαινόμενο όπου συνδυάζεται η αύξηση των τιμών, με την στασιμότητα της παραγωγής.

Πρακτικά ο στασιμοπληθωρισμός είναι ένα οικονομικό φαινόμενο δύσκολο στη διαχείρισή του, το οποίο ταλάνιζε ειδικά την Ελλάδα (και όχι μόνο) επί δεκαετίες και από το οποίο είχαμε (με πολύ κόπο!) σχεδόν απαλλαγεί, ιδιαίτερα από την αμέσως προηγούμενη των μνημονίων περίοδο.

Οι επιπτώσεις που μπορεί να φέρουν τα στασιμοπληθωριστικά φαινόμενα σε μία οικονομία μπορεί να είναι επίπονα και δύσκολα στη διαχείρισή τους!

Το «πλεονέκτημα» που αυτή τη στιγμή έχουμε είναι ότι το πρόβλημα αυτό αφορά το σύνολο των οικονομιών των χωρών της ΕΕ και ήδη σχεδιάζονται μέτρα για τη συστηματική μακροοικονομική διαχείριση και αντιμετώπισή του σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Επιπλέον, το φαινόμενο αυτό θα μπορέσουμε να το διαχειριστούμε καλύτερα σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, με τη λήξη της ενεργειακής κρίσης (η οποία κατά κύριο λόγο το προκάλεσε), η οποία θα ακολουθήσει και θα επιστεγάσει τη λήξη της ρωσο-ουκρανικής κρίσης (όταν αυτή επιτευχθεί).

Περισσότερα για τη λειτουργία της οικονομίας και τις επιπτώσεις στα επενδυτικά ασφαλιστικά προϊόντα μπορείτε να βρείτε στο βιβλίο «Επενδύσεις και Ασφάλιση», εκδόσεις Σπύρου 2021.

Ποιος είναι ο Κώστας Παπαϊωάννου

Είναι πιστοποιημένος εκπαιδευτής ασφαλιστικών γνωστικών αντικειμένων, με πολυετή εκπαιδευτική εμπειρία.

Έχει γράψει το βιβλίο «Επενδύσεις και Ασφάλιση», εκδόσεις Σπύρου 2021, που αφορά τις πιστοποιήσεις της ΤτΕ στα προϊόντα Unit Linked και έχει συμμετάσχει στη συγγραφή βιβλίων του ΕΙΑΣ και του ΕΤΙ. Είναι αρθρογράφος του Next Deal.

Συνεργάζεται ως ειδικός επιστήμονας, για ερευνητικούς και διδακτικούς σκοπούς με το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) και διδάσκει στο ΜΒΑ Τραπεζικής και Ασφαλιστικής Διοίκησης, καθώς και σε άλλα μεταπτυχιακά

προγράμματα του ΕΚΠΑ. Επιπλέον συνεργάζεται και διδάσκει στο ΕΙΑΣ και στο ΕΤΙ (Ελληνικό Τραπεζικό Ινστιτούτο - ΕΕΤ), καθώς και σε άλλους εκπαιδευτικούς φορείς.

Έχει κάνει σπουδές οικονομικής κατεύθυνσης και μεταπτυχιακές σπουδές στα ασφαλιστικά. Έχει εργαστεί σε διευθυντικές θέσεις εκπαίδευσης, σε μερικές από τις μεγαλύτερες ασφαλιστικές εταιρίες και τράπεζες που δραστηριοποιούνται στην Ελληνική αγορά.