Ανάκαμψη από το ναδίρ του 2013

Κατά τη διάρκεια του 2018 επιβεβαιώθηκε η ανάκαμψη του ασφαλιστικού τομέα της Κύπρου από το σοκ της τραπεζικής κρίσης του 2013. Σύμφωνα με τα δεδομένα από τους τριμηνιαίους χρηματοοικονομικούς λογαριασμούς των ασφαλιστικών εταιρειών που δημοσιοποίησε πρόσφατα η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου, στα τέλη του Σεπτεμβρίου (τρίτο τρίμηνο του 2018) το σύνολο του ενεργητικού των ασφαλιστικών εταιρειών έφτασε τα 3,9 δισ. ευρώ, ενώ το Μάρτιο του 2018 (πρώτο τρίμηνο του 2018) είχαν φτάσει τα 4,138 δισ. ευρώ. Στα τέλη του 2013 το ενεργητικό του ασφαλιστικού κλάδου είχε περιοριστεί κάτω από τα 3 δισ. ευρώ (2,997 δισ. ευρώ). Το 2018 ο κλάδος καταγράφει τα καλύτερα μεγέθη ενεργητικού από το 2013 (αύξηση κατά 23,1%), ενώ τα στοιχεία δείχνουν ότι οι ασφαλιστικές εταιρείες ανέκτησαν σιγά - σιγά τα περιουσιακά τους στοιχεία (πίνακας).

Η διασπορά

Η επένδυση που προτιμούν οι ασφαλιστικές εταιρείες είναι οι μετοχές, όπου είναι τοποθετημένο το 42% του ενεργητικού τους (1,632 δισ. ευρώ) και ακολουθούν τα χρεόγραφα (989 εκατ. ευρώ ή 25% του συνόλου), τα λοιπά χρηματοοικονομικά στοιχεία (749 εκατ. ευρώ ή 19%) και οι καταθέσεις (474 εκατ. ευρώ ή 12,1%). Μετά το 2013 υπάρχει μια μετακίνηση των επενδύσεων από τις καταθέσεις. Προ του 2013 οι κυπριακές τράπεζες έδιναν ιδιαίτερα υψηλά επιτόκια στις καταθέσεις, με αποτέλεσμα στο τέλος Ιούνιου του 2012 από σύνολο ενεργητικού 3 δισ. ευρώ, το 1/3 ήταν τοποθετημένο σε καταθέσεις (911 εκατ. ευρώ). Από την αιχμή του 2012, οι τοποθετήσεις σε μετρητά και καταθέσεις μειώθηκαν κατά 500 εκατ. ευρώ. 

Τα συνταξιοδοτικά ταμεία

Σε αντίθεση τις ασφαλιστικές εταιρείες, τα συνταξιοδοτικά ταμεία (τα εκατοντάδες ταμεία προνοίας) δεν έχουν καταφέρει να αποκαταστήσουν το ενεργητικό τους. Η αιχμή καταγράφεται το Σεπτέμβριο του 2012,  οπότε το σύνολο του ενεργητικού είχε φτάσει στα 4,9 δισ. ευρώ (από τα οποία 3,6 δισ. ευρώ αποτελούσαν μετρητά και καταθέσεις) και έξι χρόνια ήταν 3,3 δισ. ευρώ, από τα οποία 1,3 δισ. ευρώ σε καταθέσεις. Σε σχέση με το 2013 τα συνταξιοδοτικά ταμεία υπερδιπλασίασαν τις τοποθετήσεις τους σε μετοχές, από 397 εκατ. ευρώ το Μάρτιο του 2013, σε 1,098 δισ. ευρώ το Μάρτιο του 2018 (αύξηση 64%).

Η Κεντρική

Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου στην τελευταία της έκθεση για τον ασφαλιστικό τομέα, υπογραμμίζει ότι «τα τελευταία χρόνια, παρατηρείται σημαντική αύξηση των επενδύσεων σε συλλογικά επενδυτικά ταμεία, λόγω των συγκριτικά υψηλότερων αποδόσεων που αποφέρουν σε σύγκριση με άλλα στοιχεία ενεργητικού. Η διασπορά των επενδύσεων είναι ζωτικής σημασίας στο πλαίσιο της Οδηγίας Φερεγγυότητα II της ΕΕ, λόγω της υψηλής κεφαλαιακής επιβάρυνσης που απαιτείται σε περίπτωση μη επαρκούς διασποράς των επενδύσεων», υπογραμμίζει η Κεντρική και προσθέτει:

«Ενώ η βελτίωση του οικονομικού κλίματος βοήθησε στη στήριξη του ασφαλιστικού τομέα, το παρατεταμένο περιβάλλον χαμηλών επιτοκίων, εξακολουθεί να επιβαρύνει τις προοπτικές κερδοφορίας του τομέα -ειδικότερα για τις ασφαλιστικές εταιρείες του κλάδου ζωής- και να αποτελεί μια από τις σημαντικές ανησυχίες στον ασφαλιστικό τομέα, καθώς τα καταθετικά επιτόκια και οι αποδόσεις των επενδύσεων παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα. Σημειώνεται ότι η κερδοφορία των ασφαλιστικών εταιρειών, εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από την απόδοση των επενδύσεών τους. Αυτός ο κίνδυνος μεγεθύνεται, καθώς οι ασφαλιστικές εταιρείες ενδέχεται να αναζητήσουν εναλλακτικές πηγές επενδύσεων με αυξημένη αναμενόμενη απόδοση, αλλά και με αυξημένο κίνδυνο». 

Προκλήσεις

Η Κεντρική Τράπεζα χαρακτηρίζει ως πρόκληση, για όλες τις ασφαλιστικές εταιρείες, την αύξηση των εσόδων τους, o περιορισμός των δαπανών τους και η ενίσχυση της λειτουργικής τους αποτελεσματικότητας.

«Ιδιαίτερα για τις ασφαλιστικές εταιρείες του κλάδου ζωής, η πρόκληση είναι η διατήρηση των υφιστάμενων συμβολαίων και η παραγωγή νέας εργασίας, που αποτελούν το βασικό μοχλό για τη μελλοντική τους κερδοφορία, λόγω της έμφασης του κλάδου ζωής στο μακροπρόθεσμο ορίζοντα», τονίζεται. 

Το ΓεΣΥ

Σε ότι αφορά την επίδραση του Γενικού Συστήματος Υγείας (ΓεΣΥ) η Κεντρική Τράπεζα προειδοποιεί ότι η εφαρμογή του Σχεδίου, αναμένεται να οδηγήσει στη μείωση των εργασιών και των εσόδων των ασφαλιστικών εταιρειών, ιδιαίτερα των ομαδικών σχεδίων υγείας, καθώς οι εργοδότες ενδέχεται να μειώσουν τις καλύψεις του προσωπικού τους, δεδομένου ότι πλέον θα πρέπει να καταβάλλουν το κόστος συμμετοχής του προσωπικού τους στο ΓεΣΥ.

Το ενεργητικό των Κυπριακών ασφαλιστικών εταιριών