Από τον πόλεμο στην καθημερινότητα: Η οικονομική αβεβαιότητα και η νέα αξία της ασφάλισης

Η παγκόσμια οικονομία μπαίνει στο 2026 με ένα βασικό χαρακτηριστικό: την αβεβαιότητα. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δεν είναι μόνο ένα γεωπολιτικό γεγονός. Είναι ένας παράγοντας που επηρεάζει την ενέργεια, τις μεταφορές, τα τρόφιμα, την τεχνολογία, τις επιχειρηματικές αποφάσεις και τελικά την καθημερινότητα κάθε πολίτη.

Ο ΟΟΣΑ  αναφέρει στα σενάριά του ότι η παγκόσμια ανάπτυξη υποχωρεί στο 2,8% το 2026 στο ηπιότερο σενάριο και στο 2,1% σε παρατεταμένη κρίση.

Προειδοποιεί ότι ακόμη και αν η κρίση αποκλιμακωθεί, το αποτύπωμά της στην οικονομία θα παραμείνει. Η ανάπτυξη διεθνώς αναμένεται να επιβραδυνθεί, ο πληθωρισμός να παραμείνει υψηλότερος από ό,τι θα θέλαμε και οι κυβερνήσεις να βρεθούν ξανά μπροστά στο δύσκολο δίλημμα: πώς θα στηρίξουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις χωρίς να επιβαρύνουν υπερβολικά τα δημόσια οικονομικά.

Στο σχετικά καλό σενάριο, η παγκόσμια οικονομία δεν μπαίνει σε μεγάλη κρίση, αλλά χάνει ταχύτητα. Η ανάπτυξη μειώνεται, οι τιμές της ενέργειας σταδιακά αποκλιμακώνονται και το διεθνές εμπόριο επανέρχεται με αργό ρυθμό. Στο δυσμενές σενάριο, όμως, αν οι διαταραχές στις ενεργειακές υποδομές και στις θαλάσσιες μεταφορές συνεχιστούν, τότε η εικόνα γίνεται πολύ πιο ανησυχητική. Η ανάπτυξη πέφτει έντονα,  ο πληθωρισμός επιμένει, οι επενδύσεις αναβάλλονται και αρκετές οικονομίες κινδυνεύουν να περάσουν σε ύφεση. Επιπτώσεις σε όλα για όλους, όπως σήμερα ο θαλάσσιος τουρισμός στην χώρα μας .

Το βασικό πρόβλημα δεν είναι μόνο το πετρέλαιο. Η ενέργεια είναι βέβαια ο πρώτος και πιο ορατός κρίκος της αλυσίδας. Όταν ανεβαίνει το κόστος της ενέργειας, ανεβαίνει το κόστος μεταφοράς, παραγωγής, αποθήκευσης και διανομής. Αυτό περνάει στα τρόφιμα, στα βιομηχανικά προϊόντα, στις υπηρεσίες και στους λογαριασμούς των νοικοκυριών. Όμως η κρίση αγγίζει και πιο ειδικές, αλλά πολύ κρίσιμες πρώτες ύλες. «..Ακουμπάει σχεδόν όλες τις επιχειρήσεις..» και τις Ασφαλιστικές.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τα προϊόντα τεχνολογίας που η παραγωγή τους για τους περισσότερους ανθρώπους δεν σημαίνει κάτι ιδιαίτερο στην οικονομία. Στην πραγματικότητα, όμως, τα προϊόντα είναι απαραίτητα σε κρίσιμες τεχνολογικές διαδικασίες. Αν υπάρξουν προβλήματα στην προμήθειά τους, η παραγωγή τσιπ μπορεί να γίνει ακριβότερη ή πιο αργή. Και αυτό αφορά άμεσα την τεχνητή νοημοσύνη, τα data centers, τις τηλεπικοινωνίες, τα αυτοκίνητα, τις ηλεκτρονικές συσκευές (κινητά -computers) και ένα μεγάλο μέρος της σύγχρονης οικονομίας.

Αντίστοιχα, τα λιπάσματα είναι ένας άλλος κρίσιμος κρίκος. Η παραγωγή τους συνδέεται με την ενέργεια και το φυσικό αέριο. Όταν αυξάνεται το κόστος τους ή δημιουργούνται προβλήματα στη μεταφορά τους, επηρεάζεται η αγροτική παραγωγή. Αυτό δεν φαίνεται πάντα αμέσως στο ράφι του σούπερ μάρκετ, αλλά εμφανίζεται με καθυστέρηση στις τιμές των τροφίμων. Έτσι, ένας πόλεμος που αρχικά μοιάζει να αφορά την ενέργεια, τελικά μπορεί να επηρεάσει το ψωμί, τα φρούτα, τα λαχανικά και το κόστος διατροφής και διαβίωσης  μιας οικογένειας.

Η Ευρώπη βρίσκεται σε δύσκολη θέση. Έχει κάνει πρόοδο στην πράσινη μετάβαση, έχει αυξήσει τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και έχει μειώσει σε κάποιο βαθμό την εξάρτησή της από συγκεκριμένες πηγές εφοδιασμού. Παρ’ όλα αυτά, παραμένει ευάλωτη. Η Ευρωζώνη αναμένεται να κινηθεί με χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, ενώ η άνοδος των τιμών ενέργειας πιέζει την κατανάλωση και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.

Για την Ελλάδα, η εικόνα έχει δύο όψεις. Από τη μία πλευρά, η Ελληνική οικονομία εξακολουθεί να εμφανίζει καλύτερες αντοχές από τον μέσο Ευρωπαϊκό όρο. Η ανάπτυξη παραμένει θετική, η απασχόληση στηρίζεται και τα Ευρωπαϊκά κονδύλια εξακολουθούν να τροφοδοτούν επενδύσεις. Από την άλλη πλευρά, η χώρα μας έχει υψηλή εξάρτηση από εισαγόμενη ενέργεια, υψηλό κόστος μεταφορών, έντονη εποχικότητα λόγω τουρισμού και νοικοκυριά που έχουν ήδη πιεστεί από την ακρίβεια των προηγούμενων ετών «με μαξιλαράκι» για την χώρα μας  την παραοικονομία (μαύρο χρήμα) .

Εδώ βρίσκεται και το κοινωνικό πρόβλημα. Όταν ο λογαριασμός ρεύματος, το κόστος καυσίμων και τα τρόφιμα αυξάνονται, το διαθέσιμο εισόδημα μειώνεται.

 Ο πολίτης αρχίζει να αναβάλλει αγορές, να περιορίζει δαπάνες και να σκέφτεται πιο αμυντικά. Η επιχείρηση καθυστερεί επενδύσεις, κρατάει ρευστότητα και γίνεται πιο επιφυλακτική. Αυτή η συμπεριφορά είναι λογική σε ατομικό επίπεδο, αλλά όταν γίνεται μαζικά, φρενάρει την οικονομία.  «..Η προσαρμοστικότητα..» στο νέο περιβάλλον όπως ανέφερα και σε προηγούμενο μου άρθρο είναι προαπαιτούμενος παράγων επιτυχίας. Ας προσαρμοστούμε σε έναν νέο κόσμο, η βασική σας δεξιότητα να γίνει η «..προσαρμοστικότητα..» και οι νέες σύγχρονες προσεγγίσεις

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ασφαλιστική αγορά αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι όσο αυξάνεται η αβεβαιότητα, τόσο αυξάνεται και η ανάγκη για σωστή ασφάλιση. Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι όλες οι ασφαλιστικές πωλήσεις θα αυξηθούν αυτόματα. Η κρίση δημιουργεί ταυτόχρονα ευκαιρίες και κινδύνους. Απαιτείται  μια άλλη προσέγγιση των πραγμάτων, με επιλογή και σχεδιασμό νέων τρόπων εξέλιξης ως προς τα προϊόντα, τις επιχειρήσεις και τους πελάτες.

Στην Ευρώπη, οι ασφαλιστικές εταιρείες παραμένουν κεφαλαιακά ισχυρές και η παραγωγή ασφαλίστρων συνεχίζει να αυξάνεται. Όμως μεγάλο μέρος αυτής της αύξησης προέρχεται από ανατιμήσεις και από υψηλότερο κόστος κινδύνου, όχι απαραίτητα από περισσότερους ασφαλισμένους ή από καλύτερη ασφαλιστική προστασία. Αυτό είναι κρίσιμο. Άλλο αυξάνονται τα ασφάλιστρα και άλλο διευρύνεται πραγματικά η ασφαλιστική συνείδηση.

Στην Ελλάδα, η εικόνα της ασφαλιστικής παραγωγής είναι θετική. Το πρώτο τρίμηνο του 2026 δείχνει ισχυρή αύξηση, ιδιαίτερα στις ασφαλίσεις ζωής, υγείας και ζημιών (ΕΑΕΕ Ιανουάριος–Μάρτιος 2026).

Αυτό δείχνει ότι η αγορά έχει δυναμική. Ειδικά η υγεία, η περιουσία, η αστική ευθύνη, η ασφάλιση επιχειρήσεων, η ασφάλιση μεταφερόμενων εμπορευμάτων, η πιστωτική ασφάλιση, οι καλύψεις cyber και οι καλύψεις φυσικών καταστροφών είναι κλάδοι που αποκτούν μεγαλύτερη σημασία.

Η  ΕΑΕΕ αναφέρει ασφάλιση 2,5% του ΑΕΠ για το 2024, ενώ ο ΟΟΣΑ δίνει μέσο όρο ασφαλιστικής διείσδυσης 6,2% στις χώρες ΟΟΣΑ για το 2024.

Η υγεία θα συνεχίσει να αναπτύσσεται, γιατί ο πολίτης αντιλαμβάνεται όλο και περισσότερο ότι χρειάζεται άμεση πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες. Οι ασφαλίσεις περιουσίας θα γίνουν πιο αναγκαίες λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων, φωτιάς, πλημμύρας και σεισμού.

Οι αστικές ευθύνες θα ενισχυθούν, γιατί οι επιχειρήσεις λειτουργούν σε πιο απαιτητικό περιβάλλον και οι απαιτήσεις αποζημίωσης αυξάνονται. Το cyber θα πάψει σταδιακά να θεωρείται πολυτέλεια, επειδή η ψηφιοποίηση και η τεχνητή νοημοσύνη αυξάνουν την έκθεση σε ηλεκτρονικούς κινδύνους.

Τα χαμηλά επιτόκια των Tραπεζών δίνουν μεγάλες ευκαιρίες στα προϊόντα Unit Link, προγράμματα που συνδυάζουν επένδυση και ασφάλιση, αλλά μόνο για τους επαγγελματίες ασφαλιστικούς συμβούλους που γνωρίζουν καλά το προϊόν.

Υπάρχει «πεδίο δόξης λαμπρό» για πωλήσεις,  με τις Τράπεζες να παίρνουν το μεγαλύτερο μερίδιο, κάτι όμως  που οι Επαγγελματίες Ασφαλιστές τους το επιτρέπουν …. Δηλαδή να κάνουν πωλήσεις εκατομμυρίων ευρώ UL , με την εξυπηρέτηση του πελάτη να εντοπίζεται κυρίως στην αρχική πώληση του προϊόντος και μόνο … δυστυχώς!!

Οι Ασφαλιστικές Εταιρείες θα μπορούσαν να συμβάλουν θετικά και οργανωμένα και  ουσιαστικά στην εκπαίδευση των Ασφαλιστών και την αύξηση  του εισοδήματος και των δυο μερών οι δε manager να δώσουν προσοχή στην καθημερινή παρακολούθηση και το «..motivation..»  των ασφαλιστών τους.

Μελανό σημείο στην αγορά, οι ετήσιες αυξήσεις των συμβολαίων Υγείας  και η μη εφαρμογή κανόνων στις χρεώσεις των  Ιδιωτικών Νοσοκομείων . Η Πολιτεία απούσα από το κόστος υγείας και τα DRGs .

Παράλληλα, οι επιχειρήσεις που εξαρτώνται από εισαγωγές, μεταφορές, ενέργεια και διεθνείς προμηθευτές θα χρειαστούν καλύτερη ανάλυση κινδύνου. Δεν αρκεί πλέον ένα απλό ασφαλιστήριο. Χρειάζεται ασφαλιστική συμβουλή, χαρτογράφηση κινδύνων, σωστά όρια ευθύνης, έλεγχος εξαιρέσεων, πρόβλεψη για διακοπή εργασιών και σύνδεση της ασφάλισης με τη συνολική ανθεκτικότητα της επιχείρησης.

Η μεγάλη πρόκληση για την ασφαλιστική αγορά που «έρχεται»  δεν θα είναι μόνο να πουλήσει περισσότερα συμβόλαια. Θα είναι να αποδείξει την αξία της. Σε περίοδο ακρίβειας, ο πελάτης κόβει ό,τι θεωρεί περιττό. Αν βλέπει την ασφάλιση ως έξοδο, μπορεί να μειώσει καλύψεις ή να καθυστερήσει αποφάσεις. Αν όμως την καταλαβαίνει ως προστασία περιουσίας, εισοδήματος, υγείας και επιχειρηματικής συνέχειας, τότε η ασφάλιση γίνεται ανάγκη και όχι πολυτέλεια.

Θα δυσκολευτούν όσοι μείνουν μόνο στην τιμή. Η εποχή απαιτεί συμβουλευτική πώληση, τεκμηρίωση, πρόληψη και εξατομίκευση

Η άποψή μου είναι ότι η ελληνική ασφαλιστική αγορά μπορεί να κινηθεί θετικά, αλλά όχι ομοιόμορφα. Θα κερδίσουν οι εταιρείες και οι διαμεσολαβητές που θα εξηγήσουν απλά, καθαρά και υπεύθυνα τους νέους κινδύνους. Θα κερδίσουν οι Ασφαλιστές-Πελάτες  που προτείνουν έξυπνα προϊόντα UL και τα υποστηρίζουν με γνώσεις .  

Το τελικό μου συμπέρασμα είναι καθαρό. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία δεν επηρεάζει μόνο τις αγορές πετρελαίου. Επηρεάζει την παγκόσμια ανάπτυξη, τον πληθωρισμό, τα τρόφιμα, την τεχνολογία, τις επενδύσεις, την παραγωγικότητα και την ασφάλεια των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.

Σε έναν κόσμο πιο αβέβαιο, η ασφάλιση δεν είναι απλώς ένα προϊόν. Είναι μηχανισμός σταθερότητας. Και για την Ελλάδα, όπου η ασφαλιστική διείσδυση παραμένει χαμηλότερη από τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας και της οικονομίας, αυτή η περίοδος μπορεί να γίνει αφετηρία για πιο ώριμη ασφαλιστική συνείδηση. Θα κερδίσουν όσοι εξηγήσουν απλά και υπεύθυνα τους νέους κινδύνους.

Η τελική μου εκτίμηση: ναι, η κρίση μπορεί να αυξήσει την ασφαλιστική παραγωγή, αλλά κυρίως σε κλάδους ανάγκης και κινδύνου. Δεν θα αυξήσει εύκολα τις πωλήσεις προϊόντων που ο πελάτης θεωρεί «δευτερεύοντα».

Εκεί θα χρειαστεί σωστή συμβουλευτική προσέγγιση με εκπαίδευση, γνώση, εμπιστοσύνη, εξυπηρέτηση, όραμα, χρόνο και κόπο, «..όσοι πιστοί προσέλθετε..»

Στέφανος Ψαράκης

Σύμβουλος Ασφάλισης και Επιχειρήσεων

Ο Στέφανος Ψαράκης γεννήθηκε στην Κρήτη τον Ιούλιο 1956. Μετά τις γυμνασιακές σπουδές η αγάπη του για την θάλασσα τον οδήγησε στην Ακαδημία Εμπορικού Ναυτικού (Πλοιάρχων) - Ναυτιλιακά

Ξεκίνησε την Ασφαλιστική του σταδιοδρομία το 1984 ως Ασφαλιστικός Σύμβουλος στην ΝΝ όπου παρέμεινε έως το 2010 .

Εργάστηκε και βραβεύτηκε σε όλες τις Βαθμίδες της Εταιρείας ΝΝ-ING, ως Ασφαλιστικός Σύμβουλος , Unit - Assistant Agency manager, Διευθυντής Υποκαταστήματος, Area Manager. Διακρίθηκε μέσα στα 10 καλύτερα υποκαταστήματα της Ασφαλιστικής Αγοράς πανελληνίως .

Έχει συμμετάσχει σε πλήθος ασφαλιστικών, επιμορφωτικών σεμιναρίων και δραστηριοτήτων.

• LIMRA, Limra International Certificate - Management 1-2. LIMRA "The Field Management Development
• PMI , Certificate of completion "Master Certificate in Project Management" .
• To 2003 αποδέχθηκε την πρόταση των Ολλανδών να αναλάβει ως Περιφερειακός Διευθυντής Πωλήσεων της ΝΝ-ING ( Area Manager)
• Από το 2010 μέχρι σήμερα  δραστηριοποιείται ως σύμβουλος Πωλήσεων - Ασφάλισης και Επιχειρήσεων
• Συνεργάστηκε ως Σύμβουλος Διοίκησης AFC Ajax Hellas Academy (Ajax Youth Football Academy) Ολλανδίας (2011- 2014) . 
• Συνεργάστηκε με την ασφαλιστική εταιρεία GROUPAMA σε επίπεδο υποκ/τος Agency .
• Το 2014 αποδέχθηκε  πρόταση της Τράπεζας Πειραιώς να συμμετέχει ως μέλος Διοικητικού Συμβουλίου της Αγροτικής Ασφαλιστικής (ΒοD) 
• Από το 2015 είναι μέλος ομάδας ψηφιακού σχεδιασμού Εφαρμογών Προϊόντων Προηγμένης Τεχνολογίας Περιβάλλοντος και Ψηφιακών Εφαρμογών Επικοινωνίας - ΑΙ .

Λοιπές επιχειρηματικές Δραστηριότητες

Συνιδρυτής της εταιρείας Ειδικά Αέρια Ελλάδος ( 1992 - 1995)

Συνιδρυτής της εταιρείας Alfa Sailing Yachts (κατασκευής Ελληνικών  Ιστιοπλοϊκών Σκαφών ) 2000-2009

Και επειδή η ζωή δεν είναι μόνο δουλειά, διατέλεσε:

Πρόεδρος του Ναυτικού Ομίλου Κέας ( Ν.Ο.Κ)

Πρόεδρος Σ.Ι.Τ.Ε.Σ.Α.Π: (Σύνδεσμος Ιδιοκτητών Τουριστικών Επαγγελματικών Σκαφών Άνευ Πληρώματος ) Ελλάδος

Μέλος Δ.Σ Συλλόγου Φίλων Κέας (Σ.Φ.Κ)