*Του ανταποκριτή μας στην Κύπρο Γιάννη Σεϊτανίδη

Τη διαμόρφωση επενδυτικής πολιτικής για την αξιοποίηση των εισφορών προς το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΤΚΑ), οι οποίες σήμερα καταλήγουν στον Κρατικό Προϋπολογισμό, συστήνει η αναλογιστική μελέτη που παραδόθηκε στις αρχές Απριλίου στις κυπριακές αρχές.

Η χρησιμοποίηση των εισφορών για την κάλυψη των αναγκών του Κρατικού Προϋπολογισμού έχει δημιουργήσει ένα ενδοκυβερνητικό χρέος ύψους 10 δισ. ευρώ (δεν προσμετράται στο δημόσιο χρέος, την ίδια ώρα από τον Προϋπολογισμό καταβάλλονται οι συντάξεις), σχεδόν το 30% του ΑΕΠ, γεγονός που έχει ανοίξει μια μεγάλη συζήτηση για τη δυνατότητα αποπληρωμή του εσωτερικού αυτού χρέους και την ανάγκη το ΤΚΑ να αποκτήσει δικό του, χωριστό αποθεματικό, ώστε να μην εξαρτάται από τον Προϋπολογισμό η κάλυψη τυχόν μελλοντικών ελλειμμάτων.

Το 2023 τα έσοδα από κοινωνικές εισφορές ανήλθαν στα €3.573,7 εκατ. σε σύγκριση με €3.122,0 εκατ. το 2022, δηλαδή αυξήθηκαν κατά €451,7 εκατ. (+14,5%).

Η αναλογιστική μελέτη προτείνει τη σταδιακή αναστροφή της σημερινής πρακτικής, καθώς δεν είναι εφικτό ο Προϋπολογισμός να χάσει μέσα σε μία ημέρα τα έσοδα από τις εισφορές κοινωνικών ασφαλίσεων. Η υπόθεση εργασίας είναι ότι σε βάθος χρόνου το χρέος της Κεντρικής Κυβέρνησης προς το ΤΚΑ, το οποίο αποκαλείται «αποθεματικό», θα μειώνεται.

«Συστήνεται η διαμόρφωση στρατηγικού πλάνου για την αναθεώρηση της υφιστάμενης επενδυτικής πολιτικής του ΤΚΑ. Σήμερα, τα ενεργητικά του ΤΚΑ επενδύονται κυρίως σε μη εμπορεύσιμες κυβερνητικές καταθέσεις (98,6%), ενώ τα υπόλοιπα ενεργητικά επενδύονται σε μεσοπρόθεσμο κυβερνητικό χρέος (bonds) και καταθέσεις ρευστού σε κυπριακές εμπορικές τράπεζες. Το ΤΚΑ θα μπορούσε να εξετάσει το ενδεχόμενο αύξησης του ποσοστού των ενεργητικών του που επενδύονται σε μη κυβερνητικούς τίτλους με σκοπό να ενισχύσει τη διαφοροποίηση (diversification) του επενδυτικού του χαρτοφυλακίου και να επιτύχει υψηλότερες αποδόσεις», αναφέρει η αναλογιστική μελέτη.

Η κυβέρνηση είναι ανοιχτή να συζητήσει έναν διαφορετικό τρόπο αξιοποίησης των εισφορών. Υπέρ μιας διαφορετικής επενδυτικής πολιτικής για το ΤΚΑ τοποθετήθηκε το Δημοσιονομικό Συμβούλιο Κύπρου (ΔΣΚ), το οποίο και χαιρέτισε τις συστάσεις της Αναλογιστικής Μελέτης 2023 για τη Βιωσιμότητα του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων.

Το Δημοσιονομικό Συμβούλιο σχολιάζει ότι η αναλογιστική μελέτη υιοθετεί πλήρως τις εισηγήσεις του σε σχέση με την πολιτική χρηματοδότησης (financing policy) του Ταμείου. Η μελέτη του ΔΣΚ σημειώνει:

«Πέρα από την ανάπτυξη επενδυτικής πολιτικής, για τους σκοπούς ενίσχυσης της οικονομικής διαχείρισης του ΤΚΑ, την ασφάλεια των δικαιωμάτων και τη δικαιοσύνη μεταξύ των γενεών (intergenerational equity), συστήνεται επίσης προς την κυβέρνηση η διαμόρφωση γραπτής πολιτικής χρηματοδότησης. Η πολιτική χρηματοδότησης εδραιώνει μια σειρά από κανόνες για τις εισφορές και/ή τα δικαιώματα, για να σιγουρευτεί (to ensure) πως τα δικαιώματα κοινωνικών ασφαλίσεων θα χρηματοδοτούνται με έναν δίκαιο και βιώσιμο τρόπο».

Η εν λόγω πολιτική θα πρέπει να περιλαμβάνει ρητούς «στόχους και χρονικούς ορίζοντες».

Με βάση τα παραπάνω, το ΔΣΚ εκφράζει τη στήριξή του σε όλες τις προσπάθειες που γίνονται από το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης για τη διατήρηση όχι μόνο της βιωσιμότητας του ΤΚΑ, αλλά και τη μείωση της οικονομικής επιβάρυνσης που αυτή συνεπάγεται για τις επόμενες γενιές.

«Καλούμε την εκτελεστική και νομοθετική εξουσία να υιοθετήσουν τις εισηγήσεις της αναλογιστικής μελέτης προς τη διαμόρφωση απτής αλλά σταδιακής αντιστροφής της σημερινής πρακτικής με την οποία το “αποθεματικό” του ΤΚΑ αξιοποιείται για τρέχουσες δαπάνες. Σημειώνουμε επιπλέον πως το χρέος της Κεντρικής Κυβέρνησης προς το Ταμείο έφτασε πλέον σε επικίνδυνα επίπεδα. Συμφωνούμε με τη μελέτη πως κάτω από τα σενάρια δυσμενούς οικονομικής συγκυρίας, η κυβέρνηση και το Ταμείο πολύ πιθανόν να δεχτούν πιέσεις ταυτόχρονα. Αυτή η υψηλή πιθανότητα μπορεί να ανατρέψει τις εκτιμήσεις ριζικά και σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα», προειδοποιεί το Δημοσιονομικό Συμβούλιο.

Η μετανάστευση

Αξίζει να σημειωθεί ότι κεντρική παραδοχή της μελέτης, η οποία κρίνει το ΤΚΑ βιώσιμο ως το 2080, είναι ότι θα συνεχιστεί η καθαρή μετανάστευσης τα επόμενα χρόνια, με μέσο όρο περίπου 8.000 άτομα τον χρόνο.

Άλλα σημεία τη αναλογιστικής μελέτης είναι τα εξής:

-Αναθεωρήθηκαν οι παραδοχές σε σχέση με την προηγούμενη μελέτη (στοιχεία 2017) και κρίνονται ως πιο ρεαλιστικές στην πλειοψηφία τους.

-Διατηρείται ο ρυθμός αύξησης των εισφορών, καθώς και η διασύνδεση της ηλικίας αφυπηρέτησης με την αύξηση στο προσδόκιμο ζωής.

Για μεγέθυνση πατήστε ΕΔΩ