Η πανδημία COVID-19 φέρεται να έπληξε τον κλάδο ζωής στην Ευρώπη καθώς, όπως αναφέρει η Insurance Europe στη νέα της έκθεση "European insurance: Preliminary figures 2021", το 2020 πολλές ευρωπαϊκές αγορές κατέγραψαν μείωση στην παραγωγή ασφαλίστρων ζωής. Η πανδημία και τα μέτρα lockdown επηρέασαν δραστικά την επικοινωνία των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών με τους νέους και τους υπάρχοντες πελάτες. Παρόλο που υπήρχαν διαθέσιμα ψηφιακά εργαλεία, δεν μπόρεσαν να αντικαταστήσουν πλήρως την προσωπική επαφή των καταναλωτών με τους επαγγελματίες ώστε να λάβουν περισσότερες συμβουλές και πληροφορίες σχετικά με τα προϊόντα.

Τα προκαταρκτικά στοιχεία της Insurance Europe για το 2021 αποκαλύπτουν ότι η παραγωγή ασφαλίστρων ζωής αυξήθηκε σε ορισμένες αγορές. Ο κύριος λόγος ήταν ότι ορισμένες από τις οικονομίες των νοικοκυριών που συγκεντρώθηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας επενδύθηκαν σε προϊόντα ζωής. Οι αποδόσεις των επενδύσεων των χρηματοπιστωτικών αγορών ήταν καλές καταστώντας ελκυστικότερα τα unit-linked προϊόντα. Ωστόσο, καθώς τα χαμηλά επιτόκια εξακολουθούσαν να υφίστανται, τα εγγυημένα προϊόντα συνέχισαν να χάνουν την ελκυστικότητά τους, παρουσιάζοντας υποτονική ανάπτυξη ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και πτώση.

Ειδικότερα, το 2021, 21 από τις 26 χώρες για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, κατέγραψαν αύξηση στην παραγωγή των ασφαλίστρων. Η Πορτογαλία σημείωσε τη μεγαλύτερη αύξηση σε ετήσια βάση, ενώ ακολουθούν η Βουλγαρία, η Σουηδία, η Νορβηγία και η Γαλλία. Η Ελλάδα βρίσκεται στη 12η θέση. Οι πέντε χώρες στις οποίες σημειώθηκε μείωση είναι οι εξής: Γερμανία, Σλοβενία, Κάτω Χώρες, Σλοβακία και Ελβετία.

Αλλαγές στην παραγωγή ασφαλίστρων κλάδου ζωής τα έτη 2020-2021 και 2019-2021 (προ πανδημίας) (%)

Στην Ελλάδα, η παραγωγή ασφαλίστρων από τα εγγυημένα προϊόντα συρρικνώθηκε κατά 4,5% - ενώ η παραγωγή ασφαλίστρων από τα unit-linked εκτοξεύτηκε κατά 57,7%, με αποτέλεσμα τη συνολική αύξηση της παραγωγής κατά 14%. Η παραγωγή ασφαλίστρων που αφορά τα νέα συμβόλαια αυξήθηκε κατά 28,4%.

Στη Γαλλία, η παραγωγή ασφαλίστρων ανέκαμψε ισχυρά με αύξηση 27%, και τις καθαρές εισροές να αγγίζουν τα 23,7 δισ. ευρώ, επίπεδο που δεν έχει παρατηρηθεί από το 2010. Τα unit-linked προϊόντα αυξήθηκαν κατά 44,4%, φτάνοντας στο ιστορικό υψηλό των καθαρών εισροών. Η ασφάλιση ζωής εξακολουθεί να είναι ένας σημαντικός τρόπος για τους Γάλλους να αποταμιεύουν για τη συνταξιοδότησή τους και υπάρχουν 18 εκατομμύρια ασφαλισμένοι.

Η ανάπτυξη ήταν ακόμη πιο έντονη στην Πορτογαλία, όπου τα unit-linked προϊόντα αντιπροσωπεύουν περίπου το 60% της παραγωγής των ασφαλίστρων ζωής. Το 2021, η συνολική παραγωγή ασφαλίστρων αυξήθηκε κατά 69,5% με την παραγωγή που αφορά unit-linked προϊόντα να σημειώνει αύξηση της τάξης του 144,2%. Η παραγωγή ασφαλίστρων που αφορά τα νέα συμβόλαια αυξήθηκε κατά 67% από έτος σε έτος.

Στη Σουηδία και τη Νορβηγία, η παραγωγή ασφαλίστρων αυξήθηκε κατά 34% και 28% αντίστοιχα. Στη Σουηδία, οι επαγγελματικές συντάξεις αυξήθηκαν περίπου 20% και οι ιδιωτικές κατά 68%. Η παραγωγή ασφαλίστρων από τα ατομικά συμβόλαια μικτής ασφάλισης ζωής (συμβόλαια που προσφέρουν εφάπαξ ποσό κατά τη λήξη ή το θάνατο) αυξήθηκαν κατά 67%. Στη Νορβηγία, η παραγωγή ασφαλίστρων από τα συστήματα καθορισμένων εισφορών αυξήθηκαν κατά 9%, εν μέρει λόγω των υψηλότερων επαγγελματικών συνταξιοδοτικών εισφορών. Η παραγωγή ασφαλίστρων από τα ατομικά συμβόλαια μικτής ασφάλισης ζωής αυξήθηκε κατά 31%.

Η Ρουμανία σημείωσε ανάπτυξη 18% λόγω της σταθερής ανάπτυξης των unit-linked προϊόντων και της σταθερής ανάπτυξης των ακινήτων, καθώς τα προϊόντα ζωής που καλύπτουν βιομετρικούς κινδύνους συνήθως αγοράζονται με τα στεγαστικά δάνεια.

Στην Ισπανία, η παραγωγή ασφαλίστρων αυξήθηκε κατά 8%, παρουσιάζοντας βελτίωση σε σχέση με το 2020, ωστόσο παρέμειναν σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με το 2019. Η αύξηση της παραγωγής ασφαλίστρων των unit-linked προϊόντων ξεπέρασε εκείνη των εγγυημένων προϊόντων.

Στην Ιταλία, παραγωγή ασφαλίστρων ανέκαμψε πλήρως από την πτώση 5,8% το 2020, σημειώνοντας αύξηση κατά 8,3% το 2021, η οποία οφείλεται αποκλειστικά στα unit-linked προϊόντα (+35%). Από την άλλη πλευρά, η παραγωγή ασφαλίστρων από τα εγγυημένα προϊόντα μειώθηκε κατά 5,2%.

Το Βέλγιο εκτίμησε ανάπτυξη 4-5%, κυρίως λόγω των unit-linked προϊόντων (+21,6%), ενώ τα εγγυημένα προϊόντα μειώθηκαν κατά 4%.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η παραγωγή ασφαλίστρων από τα προϊόντα προστασίας ζωής κατέγραψαν ιστορικό υψηλό 1,3 δισ. λίρες (1,5 δισ. ευρώ), 2% υψηλότερα από το 2020.

Ωστόσο, η ανάκαμψη στην παραγωγή ασφαλίστρων ζωής δεν παρατηρήθηκε παντού. Ο υψηλός πληθωρισμός και η εκτίναξη των τιμών της ενέργειας, ειδικά προς το τέλος του 2021, ενδέχεται να έχουν επηρεάσει την αποταμίευση των νοικοκυριών και να περιορίσουν τη ζήτηση για ασφαλιστικά προϊόντα σε ορισμένες αγορές.

Αυτό συνέβη στη Γερμανία και την Αυστρία. Στη Γερμανία, η παραγωγή ασφαλίστρων μειώθηκε κατά 1,4%, με την παραγωγή εφάπαξ ασφαλίστρων να σημειώνουν μείωση κατά 5,5%. Παρά τη συνολική διακοπή της ανάπτυξης, τα unit-linked προϊόντα εξακολουθούν να αυξάνονται κατά 6,8%. Στην Αυστρία, η παραγωγή ασφαλίστρων αυξήθηκε κατά 0,6%, και ανήλθε σε περίπου 5,4 δισ. ευρώ το 2021.

Στην Τσεχία, πριν από την πανδημία, ο κλάδος ζωής ωφελήθηκε από την άνθηση της αγοράς ακινήτων και τα φορολογικά κίνητρα. Ωστόσο, το 2021, καθώς το κόστος ζωής άρχισε να αυξάνεται, η παραγωγή ασφαλίστρων ζωής σταμάτησε να εκτοξεύεται και παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό στα ίδια επίπεδα με αυτή του 2020 (+0,8%). Η παραγωγή εφάπαξ ασφαλίστρων μειώθηκε κατά 8,8% και η παραγωγή ασφαλίστρων που αφορά τα νέα συμβόλαια μειώθηκε ελαφρά κατά 0,9%.