Τελευταία ο χώρος της ιδιωτικής ασφάλισης, κύρια μέσω της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος (ΕΑΕΕ), έχει δηλώσει με ένταση την επιθυμία του να επιτύχει μια φορολογική αναβάθμιση του καθεστώτος που ισχύει για τα Ομαδικά Συνταξιοδοτικά Προγράμματα (ΟΣΠ) απαιτώντας να υπάρξει “ισονομία και δικαιοσύνη” των ασφαλιστικών επιχειρήσεων σε σχέση με τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ).

Η ΕΑΕΕ θεωρεί ότι τα ΤΕΑ, αν και διαθέτουν ίδια προϊόντα με αυτά της ιδιωτικής ασφάλισης (δηλαδή Ομαδικά Συνταξιοδοτικά Προγράμματα), εντούτοις, απολαμβάνουν ευνοϊκότερο φορολογικό καθεστώς.

Εκείνο που αποτελεί έκπληξη είναι η ομολογία της Ένωσης ασφαλιστικών Εταιριών, ότι οι ασφαλιστικές εταιρίες επιθυμούν να είναι ισότιμοι παίχτες με τον τομέα των ΤΕΑ σε ότι φορά στα ΟΣΠ.

Αυτό ήταν για μένα μία ευχάριστη έκπληξη γιατί με πάνω από 35 χρόνια στον τομέα αυτό δεν έχω διαπιστώσει να υπάρχει πραγματικά κάποιο ιδιαίτερο ενδιαφέρον από τις ασφαλιστικές εταιρίες για τον τομέα των ΟΣΠ.

Τα ΟΣΠ εμφανίστηκαν στην ελληνική αγορά της ιδιωτικής ασφάλισης την 10ετία του 60. Από τότε δεν υπήρξε κάποιο ιδιαίτερα εντυπωσιακό ενδιαφέρον από πλευράς των ασφαλιστικών επιχειρήσεων συνολικά. Ελάχιστες ασφαλιστικές εταιρίες ασχολήθηκαν με το αντικείμενο αυτό, και ακόμα λιγότερες αποφάσισαν να μπουν στον κόπο κάνουν κάποια μικρή επένδυση προκειμένου να προσφέρουν κάποιο προηγμένο προϊόν στην αγορά αυτή.

Μόνο δύο - τρείς εταιρίες ασχολήθηκαν κάπως παραπάνω, ενώ οι άλλες ουσιαστικά αδιαφόρησαν. Αλλά ακόμα και οι λίγες που ενδιαφέρθηκαν δεν έκαναν καμία σοβαρή προσπάθεια οικοδόμησης κάποιας τεχνογνωσίας, ανάπτυξη συστημάτων και δημιουργίας εξειδικευμένου μηχανισμού για τις ανάγκες των ΟΣΠ, όπως π.χ. έκαναν, σε κάποιο βαθμό, για άλλα προϊόντα όπως τα προϊόντα Υγείας και τα ατομικά συνταξιοδοτικά προγράμματα. Αυτό αποδεικνύεται, άλλωστε, και από το εξαιρετικά χαμηλό (πολλές φορές τραγικό) επίπεδο λειτουργίας που απολαμβάνουν τα ΟΣΠ.

Η λογική με την οποία αντιμετωπίστηκε ο τομέας των ΟΣΠ από το σύνολο σχεδόν των ασφαλιστικών επιχειρήσεων της ελληνικής αγοράς ήταν του τύπου: «...Αν είναι να έρθει κάποιο συμβόλαιο δεν θα πούμε, Όχι!». Δηλαδή, "αν είναι να ‘ρθει θε να ρθεί αλλιώς θα προσπεράσει"

Ας δούμε λίγο κάποια πληροφοριακά στοιχεία:

Η παραγωγή ασφαλίστρων κλάδου Διαχείρισης συλλογικών συνταξιοδοτικών κεφαλαίων για το έτος 2020 ήταν €199.484.325. Ποσοστό παραγωγής 11% επί του συνόλου των ασφαλίστρων Ζωής. (Στοιχεία Ε.Α.Ε.Ε.)

Υπάρχουν 44 ασφαλιστικές εταιρίες στην Ελληνική αγορά.

Από αυτές, περίπου 21 ασκούν τον κλάδο των ασφαλίσεων ζωής.

Εξ αυτών, μόνο 10 - 12 έχουν άδεια άσκησης εργασιών Ομαδικών Συνταξιοδοτικών προγραμμάτων.

Και από αυτές, μόνο 7 έχουν κάποια αξιόλογη δραστηριότητα στον κλάδο των Ομαδικών Συνταξιοδοτικών προγραμμάτων.

Ακόμα, εξ αυτών ουσιαστικά το δραστήριο κομμάτι της αγοράς αποτελούν οι 4. Μία εξ αυτών έχει περίπου το 50% της αγοράς αυτής.

Εξ αυτών μόνο 2 μπορούν να ισχυριστούν ότι διαθέτουν κάποιο σχετικά αξιόλογο μηχανογραφικό πακέτο για την αξιοπρεπή διαχείριση ομαδικών συνταξιοδοτικών προγραμμάτων με ζωντανή και ολοκληρωμένη ενημέρωση των μελών του προγράμματος. Οι άλλες, είτε κάνουν την διαχειριστική λειτουργία outsourcing σε άλλον φορέα παροχής υπηρεσιών, είτε ασκούν την επιτομή της μοντέρνας διαχείρισης μέσω της χειρόγραφης καρτέλας με το σαλιωμένο μολύβι ή με κάποιο εξελάκι.

Χαρακτηριστικό είναι ότι ακόμα και οι δύο "μεγάλοι" του κλάδου διαθέτουν εξαιρετικά χαμηλού επιπέδου συστήματα π.χ. οι ατομικοί λογαριασμοί μπορεί να απεικονίζονται με τριμηνιαίο snap-shot και όχι on real time και άλλα παρόμοια. Με τον τρόπο αυτό το μέλος του προγράμματος περιμένει να περάσει το τρίμηνο για να μάθει αν κατατέθηκαν οι εισφορές του και να πληροφορηθεί το συνολικό ύψος του ατομικού του λογαριασμού.

Καμία δεν διαθέτει σύγχρονο και λειτουργικό πλαίσιο κανόνων για την λειτουργία των ΟΣΠ. Οι κανόνες του μηχανισμού της διαχείρισης είναι ανύπαρκτοι και πολλές φορές απαράδεκτοι και αλλάζουν μόλις αντικατασταθεί ο αρμόδιος προϊστάμενος.

Τώρα, σε ότι αφορά την δυνατότητα των μελών του κάθε προγράμματος για επενδυτικές επιλογές; Δύσκολα τα πράγματα. Ακόμη περισσότερο, αν ρωτήσετε κατά πόσο το ίδιο το μέλος μπορεί μέσω ηλεκτρονικής πρόσβασης να καθορίζει και να αλλάξει επενδυτικές επιλογές από κάποια, έστω μικρή, ποικιλία επενδυτικών κεφαλαίων, εκεί χάνεται και η μπάλα και το τέρμα και η σέντρα.

Και αφού τα πράγματα έχουν έτσι, η ΕΑΕΕ βγαίνει και δηλώνει το αμέριστο ενδιαφέρον της αγοράς της ιδιωτικής ασφάλισης για την Επαγγελματική Ασφάλιση και απαιτεί να θεωρηθεί ως αξιόλογος υποψήφιος παίχτης.

Ελπίζω να μπορέσει κάποια στιγμή να αποδείξει ότι πράγματι το αξίζει.

Ο Παναγιώτης Ζαμπέλης είναι αδειούχος αναλογιστής για την Ελλάδα και την Κύπρο. Υπήρξε Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρίας αναλογιστικών υπηρεσιών AON Solutions Greece από την ίδρυσή της (1999) έως το 2020, οπότε και αποχώρησε συνταξιοδοτούμενος. Από το 2008, είναι πρόεδρος του Ταμείου Επαγγελματικής Ασφάλισης προσωπικού ΕΛΤΑ. 

Έχει διατελέσει μέλος της Επιτροπής Ιδιωτικής Ασφάλισης και διετέλεσε σύμβουλος του ΣΕΒ για θέματα κοινωνικής ασφάλισης. Δραστηριοποιείται στον χώρο της παροχής αναλογιστικών υπηρεσιών στην Ελλάδα, την Τουρκία, την Κύπρο, την Αίγυπτο και την Μέση Ανατολή. Υπήρξε πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Αναλογιστών από το 2008 έως το 2012.

Υπήρξε επικεφαλής σημαντικών αναλογιστικών εργασιών όπως:

1. Του συνολικού ασφαλιστικού πλαισίου των Ελληνικών τραπεζών.

2. Του συνταξιοδοτικού συστήματος της Αιγύπτου (2008 και 2012)

3. Αναμόρφωση του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης υγείας της Αιγύπτου.

4. Του συνταξιοδοτικού συστήματος των δημοσίων υπαλλήλων του Μπαχρέϊν

5. Του συνταξιοδοτικού συστήματος των ιδιωτικών υπαλλήλων του Μπαχρέϊν 

6. Των ασφαλιστικών ταμείων των σημαντικότερων τραπεζών της Τουρκίας.