Τι χάνει η Ελλάδα από την αποχώρηση Γκιλφόιλ – Η παράμετρος της Τουρκίας

Ο καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και βουλευτής Άγγελος Συρίγος εξηγεί στο NextDeal γιατί η αποχώρηση της Αμερικανίδας πρέσβειρας δεν απειλεί τη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας–ΗΠΑ, αλλά μπορεί να έχει σημασία σε περίπτωση ελληνοτουρκικής έντασης.

Η αποχώρηση της Κίμπερλι Γκιλφόιλ από τη θέση της πρέσβειρας των Ηνωμένων Πολιτειών στην Αθήνα δημιουργεί νέα δεδομένα στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, εγείροντας ερωτήματα για το κατά πόσο η αλλαγή αυτή μπορεί να επηρεάσει τη θέση της Ελλάδας στην Ουάσιγκτον και τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η απόφαση του Λευκού Οίκου να ζητήσει την παραίτηση της Αμερικανίδας πρέσβειρας, στις 13 Οκτωβρίου, ήρθε έπειτα από δημοσιεύματα σχετικά με καταγγελίες για τη συμπεριφορά της, τις οποίες η ίδια απορρίπτει. Πέρα όμως από τις συνθήκες της αποχώρησής της, το ουσιαστικό ερώτημα αφορά την επόμενη ημέρα για την ελληνική διπλωματία και τις σχέσεις με την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ.

Ο καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και βουλευτής Α΄ Αθηνών, Άγγελος Συρίγος, μιλώντας στην κάμερα του NextDeal, εκτιμά ότι η αποχώρηση της Γκιλφόιλ δεν θέτει σε κίνδυνο τη στρατηγική συνεργασία των δύο χωρών. Επισημαίνει, ωστόσο, μία σημαντική παράμετρο που αφορά την απευθείας πρόσβαση της Ελλάδας στο στενό περιβάλλον του Αμερικανού προέδρου.

Η στρατηγική συνεργασία δεν εξαρτάται από ένα πρόσωπο

Σύμφωνα με τον Άγγελο Συρίγο, οι βασικοί άξονες της ελληνοαμερικανικής συνεργασίας έχουν διαμορφωθεί σε βάθος χρόνου και δεν συνδέονται αποκλειστικά με την παρουσία της Κίμπερλι Γκιλφόιλ στην Αθήνα.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, «η αποχώρηση της Αμερικανίδας πρέσβειρας Γκιλφόιλ δεν δημιουργεί προβλήματα στη στρατηγική σχέση της Ελλάδος με την Αμερική».

Ο ίδιος υπενθυμίζει ότι σημαντικές πρωτοβουλίες στον ενεργειακό τομέα είχαν δρομολογηθεί πριν από την ανάληψη των καθηκόντων της.

Ειδικότερα, αναφέρεται στον Κάθετο Διάδρομο φυσικού αερίου, ένα έργο ιδιαίτερης γεωπολιτικής σημασίας για την ενεργειακή διασύνδεση της Ελλάδας με χώρες της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης, καθώς και στις συμφωνίες που αφορούν την παρουσία της αμερικανικής Chevron στον ελληνικό ενεργειακό τομέα.

Όπως επισημαίνει, ο σχεδιασμός του Κάθετου Διαδρόμου είχε ξεκινήσει αρκετά χρόνια νωρίτερα, ενώ η συμφωνία με τη Chevron είχε ολοκληρωθεί, σύμφωνα με τον ίδιο, ήδη από τον Σεπτέμβριο, πριν από την άφιξη της Γκιλφόιλ στην Ελλάδα.

Η επισήμανση αυτή αναδεικνύει ότι οι ενεργειακές και στρατηγικές επιλογές των δύο χωρών έχουν συνέχεια και δεν εξαρτώνται αποκλειστικά από τις αλλαγές στα πρόσωπα που εκπροσωπούν την αμερικανική διπλωματία.

Το διπλωματικό κενό και η σύγκριση με την Τουρκία

Το σημαντικότερο σημείο της παρέμβασης του Άγγελου Συρίγου αφορά, ωστόσο, την προσωπική σχέση της απερχόμενης πρέσβειρας με το περιβάλλον του Ντόναλντ Τραμπ.

Η Κίμπερλι Γκιλφόιλ δεν ήταν μία τυπική διπλωματική επιλογή. Προερχόταν από τον στενό πολιτικό κύκλο του Αμερικανού προέδρου, γεγονός που της εξασφάλιζε δυνατότητες άμεσης επικοινωνίας με πρόσωπα της αμερικανικής ηγεσίας.

Αυτή ακριβώς η δυνατότητα, σύμφωνα με τον καθηγητή, αποτελεί το στοιχείο που ενδέχεται να λείψει από την ελληνική πλευρά.

«Εκείνο που υπάρχει ως κενό είναι η άμεση επικοινωνία με κάποιον άνθρωπο του περιβάλλοντος του Αμερικανού προέδρου», τονίζει.

Ο Άγγελος Συρίγος εξηγεί ότι ο επιτετραμμένος που αναλαμβάνει την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα είναι διπλωμάτης καριέρας και, επομένως, δεν διαθέτει κατ’ ανάγκην την ίδια προσωπική πρόσβαση στο προεδρικό περιβάλλον.

Για να αναδείξει τη σημασία αυτής της διαφοράς, προχωρά σε μία ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα σύγκριση με την Τουρκία.

Στην Άγκυρα, οι Ηνωμένες Πολιτείες εκπροσωπούνται από τον Τομ Μπάρακ, έναν άνθρωπο με προσωπικούς δεσμούς με τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος αποτελεί επιλογή του ίδιου του Αμερικανού προέδρου.

Κατά τον κ. Συρίγο, η διαφορετική αυτή σχέση των δύο Αμερικανών διπλωματικών εκπροσώπων με τον Λευκό Οίκο μπορεί να αποκτήσει σημασία σε κρίσιμες περιστάσεις.

Γιατί έχει σημασία σε μία ενδεχόμενη ελληνοτουρκική κρίση

Η διάσταση αυτή αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον υπό το πρίσμα των ελληνοτουρκικών σχέσεων.

Σε περιόδους έντασης, η δυνατότητα γρήγορης επικοινωνίας με τα πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στον Αμερικανό πρόεδρο μπορεί να λειτουργήσει ως σημαντικό διπλωματικό πλεονέκτημα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η Τουρκία αποκτά αυτομάτως μεγαλύτερη επιρροή στην αμερικανική εξωτερική πολιτική ή ότι μεταβάλλεται η στρατηγική θέση της Ελλάδας. Αναδεικνύει, όμως, τη σημασία που μπορεί να έχουν οι προσωπικές σχέσεις και οι απευθείας δίαυλοι επικοινωνίας με το κέντρο λήψης αποφάσεων στην Ουάσιγκτον.

«Σε περίπτωση εντάσεως με την Τουρκία, η πρόσβαση στο προεδρικό περιβάλλον μπορεί να έχει κάποια σημασία», υπογραμμίζει ο Άγγελος Συρίγος, συνοψίζοντας την ουσία της εκτίμησής του.

Το συμπέρασμα που προκύπτει από την παρέμβασή του είναι ότι η αποχώρηση της Κίμπερλι Γκιλφόιλ δεν ανατρέπει τις βάσεις της ελληνοαμερικανικής συνεργασίας, αλλά ενδέχεται να στερήσει από την Αθήνα έναν χρήσιμο απευθείας δίαυλο επικοινωνίας με το περιβάλλον Τραμπ.

Σε μία περίοδο κατά την οποία η ενέργεια, η ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο και οι ελληνοτουρκικές σχέσεις βρίσκονται ψηλά στη διπλωματική ατζέντα, η διατήρηση ισχυρών και αποτελεσματικών διαύλων επικοινωνίας με την Ουάσιγκτον παραμένει ζήτημα ιδιαίτερης σημασίας για την ελληνική εξωτερική πολιτική.

Δείτε στο βίντεο που ακολουθεί ολόκληρη τη δήλωση του Άγγελου Συρίγου στην κάμερα του NextDeal.